ابتکاری تازه از سوی ایرانیان

علی شاهنده

این هم اقدامی و آزمونی دیگر در سلسله اقدام ها و آزمون های است که سرگذشت و سرنوشت و تاریخ هر جامعه ای بویژه جوامع تحت ستمِ استبداد را رقم می زند و این کهنه قصه ای است .
ابتکاری تازه از سوی ایرانیان پناهنده و تبعیدی و مهاجر (خواسته ناخواسته) با تصورات و محتمالاتی در جهت رهیافت برون رفت جامعه ایران از شرایط نکبت بار کنونی، با جلب و همراهی دیگر هموطنان آواره از وطن و پیوند با هموطنان درون ایران، تلاش تازه با خصلتی تازه مبتنی بر حسن نیت. خصلت آن نه جنگ و ستیز و صف آرایی در برابر یکدیگر، بلکه از سویی برای پیوند و دست‌هایی صادق و صمیمی تا به هم برسند و یکدیگر را بفشرند.
بُرد آن تا کجا خواهد بود و دوام آن چقدر، و آیا به رشد و گسترش خود موفق خواهد شد و به اهداف خود دست خواهد یافت یا در سموم خودخواهی و تنگ نظری ها و معارضه ها و پیش داوری ها و شیفتگی های تئوری های رنگ باخته و در عمل رفوزه شده، خواهد مُرد؟ اکنون نمی توان پیش بینی کرد و دست کم خیلی زود است. امید آن که بتواند با طرح روشن و بی پرده و بی پروای مسائل و بویژه رها از نکبت مجامله و رفیق بازی و درویش مسلکی و گذشت های فلاکت بار و مصمم به افشاگری و راندن فرصت طلبان و سیاست بازان از میان خود، با گام های مطمئن و سنجیده به راه خود ادامه دهد.
اگر باز بودن درِ گردهم آیی پیامی بود تا همه دل مشغولان به سرنوشت مردم ایران بی انتظار دعوت به پیوندند و آن را از خود بدانند، این وجه منفی را داشت که هم به فرصت طلبانی که همواره در پی مطرح کردن خود هستند و در همه ی قطارها جا رزرو می کنند، و با بندو بست های پنهان، هر حرکت و اقدامی را به انحراف و شکست می کشانند، امکان شرکت داد و هم کسانی بی توجه به پیام اصلی این اقدام و عمق انگیزه آن، برای صف آرایی و تحمیل نظریات خود و خفه کردن صدای مخالفان نظریات خود، شرکت کرده بودند و تنگ نظرانه به جای شنیدن صدای مخالف و اندیشیدن در باره آن ها، ندای مخالفت سر می دادند و اگر موفق می شدند احساس رضایت و غرور می کردند و دریغا!
باری اگر فرصت بیشتر بود و اگر با همین کشاکش‌ها فرصت ها هدر نمی شد و فرصت کافی برای گفتن و شنودنِ جستجوگرانه داده می شد چه بسا توافق بیشتر بدست می آمد اما به هرروی در تنگنای آخرین فرصت ها ناگزیر به تنظیم سندی مبتنی بر مشترکات و موارد اختلاف و افتراق دست زده شد. اما قابل توجه است که منظور نه تنها تهیه پلاتفرمی از مشترکات برای مبارزه مشترک  بر اساس آن ها نبود بلکه فهرست کردن موارد افتراق (و به تعبیری گره ها) به منظور شناختن و آشکار شدن و کاتگوریزه شدن آن ها به نیت تأمل و درنگ در باره آن ها و گام برداشتن به سوی توافق و تفاهم هرچه بیشتر و گشودن گره ها است که، بازهم به گمان من ، از اهمیت بسیار برخوردار است به شرط جدی گرفتن آن و فراهم آوردن گفت و گوی جستجوگرانه براساس ضوابط روشن و دور از سهل انگاری.
از ایرادها و مشکلات سخن گفتن می پرهیزم. مسلماً همه در عمل به آن ایرادها و ضعف ها پی برده و از آن ها درس گرفته ایم و امیدوارم در مسیر حل و اقدام، آثار آن ها را بزداییم.