س -  شرایط زنان در عراق چگونه است؟
 زکیه الخلیفه: مردم ما دوران های سختی را پشت سر گذارده‌اند. مخصوصاً زنان و کودکان بسیار رنج کشیده‌اند. این شرایطِ طاقت فرسا بود که ما را به سمت پی ریزی انجمن رنسانس زنان برد. مشکل‌ترین موضوع برای ما غیبت مردان بود. مردان یا زندانی بودند، یا در نقش سرباز ناچار به شرکت در جنگ‌های پی در پی بودند و یا توسط رژیم به قتل می‌رسیدند. به این ترتیب زنان مسئول خانواده می‌شدند. و همین امر باعث شده زن عراقی تنها به نگهداری فرزندان بپردازد و پروژه‌ها و توانایی‌های فردیِ خود را فراموش کند. کاری که ما می‌کنیم تنها کمکی است به آنها تا جایگاه خود را در اجتماع و نیز در دنیای شغلی اشغال کنند. به این منظور دوره‌های آموزشی کامپیوتر و یا خیاطی را سازمان دهی می‌کنیم. هم چنین به ساختن چند پرورشگاه مبادرت کرده‌ایم تا کودکان بی سرپرست در آن جا نگهداری و مراقبت شوند. به همین دلیل به کمک های مالی و امکانات دیگر نیازمندیم.
س -  از زمان بنیاد انجمن‌تان در سال 1956 تا به حال چه پیشرفت هایی حاصل کرده‌اید؟
 زکیه الخلیفه: من 6 سال در زندان بودم به دلیل این که کمونیست بوده و هستم. از سال 1956 برای بهبود وضع زنان مبارزه می‌کنم.در آن زمان هم مبارزه سخت بود ولی در دوران صدام حسین بسیار سخت‌تر شد. بعد از انقلاب 1958، سرنوشت زنان مثل بقیه‌ی جامعه دچار تحول شد چرا که دولتی ملی بر سر کار آمده بود و تصمیمات دمکراتیکی را به مرحله اجرا می‌گذاشت. اما بازگشت حزب بعث به قدرت، در سال 1968، همه‌ی سازمان‌های دمکراتیک از جمله انجمن های زنان را قلع و قمع کرد. صدها مبارز اعدام شدند.
امروز  باید وضعیت زنان را در جامعه تقویت کرد. باید برای آنها امکان شرکت در تصمیم گیری‌های سیاسی و هر نوع فعالیت اجتماعی را فراهم نمود. و اين کاری است بسیار مشکل.
در حال حاضر انجمن ما 200 عضو فعال دارد. ما جلساتی برای بالابردن سطح دانش فرهنگی ترتیب می‌دهیم. به خانواده‌های بی سرپرست سر می‌زنیم و کمک‌هایی به آنان می‌کنیم. ما خواهان آنیم که قانون اساسی تمام حقوق زنان را ضمانت کند از جمله حق برابری در جامعه را.
س -  شما خودتان عضو کمیته‌ای هستید که روی قانون اساسی کار می کند، کار این کمیته چطور پیش می رود؟
 زکیه الخلیفه: من هر جا باشم مدعی حقوق زنانم که یکی از اساسی‌ترین مسائل جامعه است.  و نه تنها در کمیسیون قانون اساسی بلکه به مسئولین جدید عراق هم همین را دائم متذکر می شوم. زندانی بودنم، شکنجه هایی که متحمل شده‌ام و هم چنین نقص عضوم که ناشی از همین شکنجه هاست، همه باعث می‌شوند به سخنانم توجه کنند. در کمیسیون نیز نظرات متفاوتی موجود است. اما من خوشبینم و اطمینان دارم جهت‌گیری کمیسیون  برای احقاق حقوق زنان درست است.
کار کمیسیون روی نقاط اساسی متمرکز است. ما سعی می‌کنیم وارد مسائل درجه دومی مانند حجاب نشویم. برای من شخصاً این مسئله ارزش چندانی ندارد چون زنان در هر صورت حجاب  بر سر نخواهند کرد. بنابراین، این سوژه را بررسی نمی‌کنیم. ما موفق شدیم قانون مربوط به قتل‌های ناموسی را معلق و منتفی کنیم. صدام حسین با تکیه بر قوانین طوایف آن را دوباره قابل اجرا کرده بود. باید یادآوری کنم هیچ کس در کمیسیون خواهان بازسازی این قوانین نیست.
س - مهم ترین مسئله‌ی کمیته چیست؟
زکیه الخلیفه: زن عراقی خواهان دمکراسی و آزادی است. اما بعضی از اسلام گراها از آزادی زن سخن می‌گویند اما آن را با اسلام و قوانین قرآنی مخلوط می‌کنند. پس مشکل در نزدیک کردن و به تفاهم رساندن ایده‌هایی است که در اصل از هم دورند. اما ما روی تعاریفی که برای همگان قابل قبول باشد، کار می‌کنیم‌.
*