‏3‏
آیا قدرت تنها در قدرت سیاسی متبلور می¬شود؟
خیر. قدرت تنها در قدرت سیاسی متبلور نمی¬شود. قدرت در همه جا جاری است. در بالا، در پایین، در رابطه¬ی دو جنس، در دانش، در ‏فلسفه. قدرت زشت¬ها و زیباها، درست¬ها و نادرست¬ها، کام¬یابی¬ها و ناکام¬یابی¬ها، اخلاق¬ها و بی¬اخلاقی¬ها را تعریف می¬کند. قدرت «نظام حقیقت» ‏می¬سازد که بسیار  گسترده¬تر و نیرومند¬تر از قدرت سیاسی است.(14) «نظام حقیقت» دو عنصر اصلی دارد، یک ابزار القا. دو عنصر اساسی¬ی ‏‏«نظام حقیقت» عبارت اند از اسطوره، پارادیم. ابزار القا عبارت است از رسانه.‏
‏    اسطوره نوعی زبان است؛ نظامی انتزاعی که در میان اعضای یک گروه، یک جامعه، یک سرزمین، یک جهان مشترک است.(15) جهان ‏اسطوره¬ جهان نمونه¬ها است؛ جهان تصویرهایی که ازلی می¬نمایند؛ جهان محک¬های سنجش.(16) اسطوره در ادبیات ظاهر می¬شود، در سینما ‏ظاهر می¬شود، در میدان¬های ورزشی ظاهر می¬شود، روی جلد مجله¬ها ظاهر می¬شود. اسطوره تصویر کارگر ایده¬آل می¬سازد، تصویر مالکیت ‏مشروع می¬سازد، تصویر مرد آرمانی می¬سازد، تصویر زن جذاب می¬سازد، تصویر خشونت مجاز می¬سازد، تصویر اخلاق پسندیده می¬سازد، تصویر ‏حکومت دل¬خواه می¬سازد، تصویر عقل می¬سازد، تصویر جنون می¬سازد. اسطوره¬ها به دلالت¬های فرعی¬ی نشانه¬ها معنایی همه¬گانی می¬بخشند تا ‏قدرت را توجیه کنند. اسطوره¬ها یعنی تنوع دال¬ها برای القای یک مدلول؛ مدلولی که قدرت می¬پسندد.(17) ‏
‏   پارادیم را مثال عالی ترجمه کرده¬اند. پارادیم مرزی است که فاصله¬ی «به¬هنجار» و «نا¬به¬هنجار» را روشن می¬کند. پارادیم چهارچوب¬های ‏‏«قابلِ قبول» قلمروهای گوناگون را می¬سازد. پارادیم¬ها فعالیت¬های ذهنی ـ عملی را کنترل می¬کنند. واژه¬ی پارادیم، نخستین بار در حوزه¬ی ‏دانش به کار رفت. در پاسخ به این پرسش: «دانش ¬به¬هنجار» چیست؟  «دانش به¬هنجار» به پژوهش¬هایی گفته می¬شود که روی کام¬یابی¬های ‏یک رشته بنا گذاشته شده¬اند. این کام¬یابی¬ها را می¬توان پارادیم ¬خواند. پارادیم و «دانش به¬هنجار» عناصر مشترک بسیار دارند. پارادیم یعنی ‏نمونه¬های پذیرفته¬شده¬ی یک رشته که مرزهای ممکن تئوری¬ها، کاربردها، ¬عناصر مجاز، سنت¬های یک پژوهش را ترسیم می¬کنند. نکته¬ی مهم ‏این است: واقعیت خاستگاه پارادیم¬ها نیست؛ ¬که واقعیت چونان تفسیر می¬شود که در اندازه¬ی قاب پارادیم¬ها بگنجد.(18) در صورت تخالف میان ‏تئوری و واقعیت، این واقعیت است که باید خود را با تئوری منطبق کند. ‏
‏    پارادیم¬های اجتماعی نیز ساختاری شبیه پارادیم¬های دانش دارند: با تعریف مشترک اهداف خود شروع به کار می¬کنند؛ در قالب ارائه¬ی ‏نمونه برای فعالیت¬های انسانی. پارادیم¬های اجتماعی نگاه¬ها و رفتارهایی را تعریف می¬کنند که باید انحرافی خوانده ¬شوند؛ که باید  «به¬¬هنجار» ‏شوند. پارادیم¬های اجتماعی هم مسئله¬های قابلِ حل را مشخص می¬کنند هم راه حل¬ها را. تکنولوژی¬های «هنجارسازی» از همه¬ی ابزار ممکن ‏بهره می¬برند تا دامنه¬ی پیش¬بینی¬ها و کنترل¬های خود را گسترش دهند. تکنولوژی¬ها¬ی «به¬هنجارساز» اما، تنها هنجارها را برپا یا تعریف نمی¬‏کنند؛ که «نا¬به¬هنجاری¬های» قابل کنترل نیز می¬سازند تا تکنولوژی¬ی کنترل را تقویت کنند.(19) ‏
‏   پارادیم¬ها و اسطوره¬ها اما، برای این¬که خود را به عنوان نشانه¬های حقیقت همه¬گانی کنند بیش از هر چیز نیازمند رسانه¬ها هستند. رسانه¬ها ‏پیام را می¬سازند، پیام را سمت¬وسو می¬دهند، «واقعیت دل¬خواه» را از طریق سخن کارشناسان، زاویه¬ی دوربین¬ها، لحن¬ها، گزینش مصاحبه ‏شونده¬گان، گزینش نوع خبر، انتخاب موضوع مناظره¬ها، انتخاب الگوها، تعیین سرنوشت قهرمانان سریال¬ها خلق می¬کنند. رسانه¬ها بر مبنای ‏نوعی حضور و غیاب عمل می¬کنند؛ حضورِ انفجاری¬ی چیزی که باید؛ غیابِ وسیع چیزی که نباید. حضور چیزی¬ که قدرت مسلط می¬خواهد ‏پیام رسانه¬ را می¬سازد؛ غیاب چیزی که نباید برجسته شود، تصویری از «واقعیت» را.(20) ‏
‏   قدرت از  طریق رسانه¬ها، از جمله، پارادیم¬ها و اسطوره¬ها را می¬پراکند تا «نظام حقیقت» را بسازد. آن¬گاه «نظام حقیقت» میل قدرت را به ‏صورت میلِ عمومی در همه¬ی حوزه¬ها همه¬گانی می¬کند؛ در نظام¬های استبدادی به شکلی؛ در نظام¬های دمکراتیک به شکلی دیگر. ‏
‏   در نظام¬های دیکتاتوری قدرت ترس عریان می¬آفریند، شکنجه می¬کند، تن را آماج خشونت قرار می¬دهد.  به ضرب دشنه و تازیانه سینه سپر ‏می¬کند تا منحرفان پراکنده شوند. در نظام¬های دموکراتیک قدرت بر مبنای کنترل نامرئی عمل می¬کند، حریم حوزه¬ی خصوصی را محترم می¬‏شمارد، تن را رها می¬کند. ذهن را هدف می¬گیرد؛(21) به سلاحِ اسطوره¬ها و پارادیم¬ها.‏