این که چه کسانی و چه دستگاهی این کتاب‌ها و به اصطلاح«اسناد» را منتشر می‌کنند تقریبأ برای عموم خوانندگان روشن است و اهداف کلی چنین دستگاهی ‏برای همه اظهر من الشمس است. اما خوب است بدانیم اهداف مشخص آن‌ها از انتشار این کتاب چیست!‏
‏ پیش از این اما باید یادآوری کرد که بنیاد « پژوهش» و تحلیل های «اطلاعاتی ها»ی سیاهکار و تاریخ‌نویسان جمهوری اسلامی، بازجویی‌های اسرای فدایی در ‏دست دژخیمان ساواک است! به این که حتا همین «اسناد» هم گوش و دم بریده و بدون تاریخ و نیمه جعلی اند کاری نداریم.‏
نویسنده ی کتاب معتقد است که در خلال این بازجویی ها، «حقیقت» چریک های فدایی خلق را اسلاف ساواکی شان (با چه زحمت و شکنجه ای البته!) از شکم ‏واقعیت بیرون کشیده اند، ولی در هیچ کجای این کتاب قدردانی مستقیمی ( از ساواک و یا همکاران ساواکی) به عمل نیامده است. شاید تعدادی از آن ها خود در ‏تنظیم این کتاب مشارکت داشته، یکرنگی و یگانگی دیده لاجرم آن را غیرضروری و نالازم تشخیص داده اند!؟ ‏
به هر رو نویسندگان ساواکی اطلاعاتی سعی کرده اند جلد دوم «کتاب سیاه» ی را که فرمانداری نظامی و یا ساواک اولیه، علیه «حزب توده» انتشار داده بود و مملو ‏از «غلط کردم نامه» و اظهار پشیمانی بود، به طبع برسانند تا دانسته شود که رژیم جمهوری اسلامی دست کمی از رژیم سفاک پهلوی ندارد. شاید آن‌ها نمی‌دانند ‏که از این نظرها دست «موساد» و «کا.گ.ب» را هم بسته‌اند. دنیا با اعمال آن‎‎ها به قضاوتشان نشسته است و احتیاج به سند جعلی ندارند.‏
به هر رو این کتاب مدعی است که «حقیقت» و «تاریخ» چریک‏های فدایی خلق را از بازجویی‌های ساواک و اعترافاتی که زیر شکنجه اخذ شده، کشف کرده ‏است. اما عرف حقوقی و بین المللی می‌گوید « اعترافی که به زور و یا در شرایط غیرمتعارفی اخذ گردد فاقد اعتبار قانونی است و سندیت ندارد. »‏
واقعاً چه شده است که « اطلاعاتی ها» به فکر کشف « حقیقت» برآمده و از خزانه ی ساواک برای فدایی‌ها خرج کرده اند؟! « ایهناس گربه عابد شد»؟!‏
اما ببینیم واقعیت کدام است و حقیقت چیست!؟
واقعیت این است که به رغم تلاش های همه جانبه و شبانه روزی مزدوران رژیم اسلامی در توزیع و پخش مواد مخدر، اشاعه‌ی فحشا و لاقیدی سیاسی و بی تفاوتی ‏در بین جوانان، علیرغم قلع و قمع مخالفین جدی و ‏
تطمیع شبه مخالفین، علیرغم صرف بودجه های کلان در اشاعه فساد و تبلیغ و ترویج اسلامشان به انحاء مختلف، جنبش های حق طلبانه این جا و آن جا سر ‏برآورده اند.‏
واقعیت این است که اینک در پویش جنبش های دانشجویی، کارگری و کلیه مطالبات برحق سیاسی مردم ایران، هویت سیاسیـ  ایدئولوژیک و تاریخی «چریک های ‏فدایی خلق» دوباره مورد توجه و مدّاقه جوانان قرار گرفته است و خواهان دانستن تاریخ خویش اند.‏
واقعیت این است که «چریک های فدایی خلق» به رغم هر اشکالی و اشتباهی که داشته‌اند و به رغم این که به لحاظ مادی شکست خورده‌اند و رهبران طراز اول آن ‏را ساواک شاه از سر راه جمهوری اسلامی برداشت و اکثریت باقیمانده را پوپولیسم و فرصت طلبی شبه رهبرانش نابود کرده است، این جریان، جنبشی تاریخی مردم ‏گرا و پرچم دار عدالت خواهی و آزادی طلبی بوده لذا به حیات معنوی خود ادامه می‌دهد و مبیّن «حقیقت»ی تاریخی‌ست. (این حقیقت را باید قلب کرد)‏
واقعیت این است که جنبش همگانی به ویژه جنبش دانشجویی و جوانان حقیقت جویند و حقیقت این است که چریک های فدایی خلق در عمل خود به سمبل ‏رزمندگی راستی و صداقت و نمونه‌ی ایثار بدل شده‌اند (گرچه در انحصار آنان نبوده است).‏
و، واقعیت این است که اطلاعاتی‌ها بیش از همه میزان پوشالی بودن ادعاهای رژیم اسلامی را می‌دانند و بیش از همه شکنندگی آن را می‌شناسند و بیش از همه ‏می‌دانند که وقتی حقیقت روشن شود در شرایط خاص، چگونه از جرقه حریق برمی‌خیزد و «نیم درصدی ها» خطرناک می‌شوند!‏
واقعیت این است که هدف اطلاعاتی‌ها خاک پاشیدن در چشم توده‌ها و به ویژه جوانان است. فقط نگاهی به نوشته‌ی رفیق مادر (فاطمه سعیدی) به عنوان شاهدی ‏زنده که دروغ‌های آشکار تمساح‌ها را افشا کرده است برای فهم میزان «حقیقت» این کتاب کفایت می کند.*‏
و نیز واقعیت این است که بهترین راه برای قلب «حقیقت» درآمیختن بخشی از واقعیت با دروغ و جعل است و این را همه می‌دانند که طایفه‌ی ملاها با کشیدن ‏نقش مار در اثبات «حقیقت» ید طولایی دارند و این کتاب مشحون از اثبات این نوع «حقیقت» است!‏
و، واقعیت این است که گذشت سی سال از حاکمیت جمهوری اسلامی، تماشا و تحمّل انواع و اقسام بازی‌های سیاسی و خیمه شب بازی های ملاها و اعوان‌شان ‏چشم و گوش مردم را برای فهم و درک حقیقت باز کرده است و جایی برای خیمه شب بازی‌های دیگر باقی نگذاشته، تلاش مذبوحانة اطلاعاتی- ساواکی‌ها از سر ‏دانستن این واقعیت است که: «حقیقت متحد می کند» و چونان سیلابی بنیان کن جرثومه‌ی فساد حاکم را به قبرستان تاریخ خواهد برد. آن روز دیر نیست و فرا ‏خواهد رسید.‏
‏* به مقاله‌ی «برای فرزندان من اشک تمساح نریزید» در همین شماره آرش، مراجعه کنید.‏

 
‏«دستور تشکیلاتی»‏
‏«عباس هاشمی» از بازماندگان چریک‌های فدایی خلق است که از پایان دهه‌ی چهل با محافل وابسته به چریک فدایی خلق ارتباط داشته و از اوایل دهه‌ی پنجاه ‏عضو چریک‌های فدایی خلق بوده است. او از نزدیک با بسیاری از رهبران فدایی ارتباطِ مستقیم داشته و خاطرات زیادی از دوران زندگی مخفی به خاطر دارد. ‏نوشته‌ی زیر یکی از قصه- خاطره‌های‎ ‎‏ عباس هاشمی است که در سال 91 نوشته و در نشریات آن زمان منتشر شده است. چاپ آن را در این شماره آرش، مناسب ‏یافتیم.‏
‏*****‏

برای عضویت و فعالیت چریکی، می‌بایست دریچه‌ی قلبت را به روی احساسات و عواطف شخصی و خانوادگی می‌بستی؛ برغم این، در پشت این دریچه‌ی بسته، دو ‏دیده‌ی متمنی چشم خود را بر این «قانون» بسته، آرزوهای دل را جستجو می‌کردند!‏
خسرو (رفیق علی اکبر جعفری) به خاطر وارستگی‌ها و پختگی‌اش و شاید هم چون «اتوریته‌»ای سازمانی بود،(1) به نظر می‌رسید که در پشت دریچه‌ی قلب‌اش، اگر ‏چشمی هم هست، باز برای نشانه زدنِ دشمن، سنگر گرفته است. او با این که لباس‌هایش را عموماً با هشت، ده تومان از «میدان گمرک» می‌خرید و به جز ‏‏«استتار»(2) بند، چیز دیگری نبود. اما ظاهری بس آراسته و خوشایند داشت! شاید به خاطر اندام ورزیده و حرکات موزون و شاید هم رفتار متین و صلابتی که در ‏کردار و گفتارش داشت، به او چنین شکل و شمایلی می‌داد. نمی‌دانم، شاید هم به خاطر مسلسل کمری‌اش که مشابه‌اش را تنها حمید اشرف داشت و این دو سلاح ‏‏«شتایر»(3) در عملیات بسیاری شرکت کرده بودند و بسیار گل کاشته بودند، بی آن که «گل» کنند!!(4)‏
البته منصور (رفیق حسین حق‌نواز) می‌گفت: «رفیق خسرو درک و شعور بالایی داشت. بهترین کادر سازمانده ما بعد از حمید بود...». از این‌جا و آن‌جا هم ‏می‌فهمیدی که خسرو آدم دقیق و منظمی‌ست و بویژه روی «قرار» تعصب دارد. عبارتِ «قرار چریک ناموس چریک است»، گفته اوست.‏
منصور و خسرو هر دو عضو «شورای عالی»(5) سازمان، یعنی کادر مرکزی بودند. ولی منصور جانشینِ او در اداره‌ی شاخه مشهد محسوب می‌شد. منصور به هنگام ‏حیات خسرو نیز رتق و فتق بسیاری از کارها را در مشهد بعهده داشت. اما مسئولیت شاخه با خسرو بود. کار خسرو بیشتر به سرکشی و برخی آموزش‌ها و ‏امکان‌سازی‌های مهم ـ در مشهد ـ خلاصه می‌شد. به همین جهت، مشهد اقامتگاه او محسوب نمی‌شد. بیشتر در حال آمد و رفت به تهران بود. و ای بسا همین ‏‏«دوری» و دیدارهای گاه به گاه هم عاملی بود برای آن همه دوست داشتن‌ها!‏
صبا (بیژن زاده) آن روزی را که قرار بود خسرو به پایگاهشان برود ـ که «پایگاه ما‎ ‎در در مشهد محسوب می‌شد ـ صبح زود شادتر از هر روز دیگر برمی‌خواست و ‏دقایق آنرا می‌شمرد و در پس تبسم‌های مهربانانه و دلنشین‌اش گویی ترانه‌ای را زمزمه می‌کرد؛ و گوش‌هایش که شاید به قدرت هوش اسب در تشخیص برخی ‏صداها، حساس می‌شد و تقریباً صدای ماشین خسرو را از یکی دو کوچه آن طرف‌تر می‌شنید و می‌گفت: «رفیق خسرو آمد!»‏
صبا شور و شوقش در این لحظات بی‌نظیر بود و چه با صفا و گرم از خسرو استقبال می‌کرد. سایرین نمی‌توانستند از او پیشی بگیرند. در را او باز می‌کرد و اولین ‏کسی بود که سروجانِ خسرو را غرق بوسه می‌کرد و به گرمی و سخت او را می‌فشرد.‏
در پایگاه‌ها برنامه‌ی غذایی معین بود و آن را در «برنامه‌نویسی هفتگی» تعیین می‌کردند و قاعدتاً برنامه غیر قابلِ تغییر بود. صبا سعی می‌کرد جای بهترین غذای ‏هفته را به روز آمدن خسرو منتقل کند.(6). دیگران نیز در صرف چای و میوه- چه انگور غُژمه و یا موزهای لهیده- امساک روا نمی‌داشتند و عملاً آمدن خسرو جشن ‏گرفته می‌شد.‏
‏«رفقا سعی می‌کردند با شیطنت هم که شده رفیق خسرو را یک روز یا یک روز و شب دیگر پیشِ خود نگهدارند»‏
صبا می‌گفت: «رفیق خسرو تلفنی از من پرسید «اعلامیه‌ها» و «نبرد خلق» برای کی حاضر می‌شوند؟ و من می‌دانستم تا دو روز دیگر حاضر نخواهد شد؛ اما آن روز ‏که چهار شنبه- روز قرعه کشی بلیط‌های اعانه ملی!- بود، به او گفتم، جمعه حاضر است(!) جمعه رفیق آمد و مجبور شد یک روز اضافی پیشِ ما بماند! این را ما از ‏بهترین روزهای زندگی‌مان می‌دانستیم....»‏
تا مدت‌های مدیدی خسرو با آن ژیان قراضه‌ی سفید رنگش حمل مهمات و نشریات سازمان را (که در آن زمان اکثراٌ در مشهد تولید و تکثیر می‌شد)، خودش انجام ‏می‌داد.‏
‏«رفیق خسرو و البته عموم ما کم می‌خوابیدیم، چند بار توی نگهبانی کله زدم.»(7) نخوابیدن و یا درست‌تر کم خوابیدن نوعی فضیلت بود. بعدها که تجزیه و تحلیل ‏از خود زندگی روزمره‌ی چریکی جایی معین پیدا کرده بود، اینطور توجیه می‌شد که «وقتی زندگی یا عمر ما به چیزی حدود 6 ماه خلاصه می‌شود، ضدیت با خواب ‏امری طبیعی‌ست.»(8) البته بعدتر که شاید ترکیب طبقاتی اعضاء اندکی تغییر کرده بود و تعدادی کارگر یا نیمه کارگر به سازمان پیوسته بودند، دیگر یکپارچه ‏چنین نبود و حتا بعضاً به هنگام نگهبانی خوابشان می‌برد. حداقل در یک مورد، «محرومیت از نگهبانی» که یکی از حادترین تنبیهات محسوب می‌شد، تأثیر تنبیهی ‏نداشت و کمی هم باعث خوشحالی شده بود!‏
خسرو ساعت 5/4 عصر روز اول اردیبهشتِ 1354، منصور را از اوایل خیابان ژالهِ تهران سوار کرد و به سمت مشهد راه افتادند. صحبت‌های اولیه راجع به نکات مهم ‏اجلاس «شورای عالی» بود که عموماً از طرف حمید اشرف، بهروز ارمغانی و بهمن روحی آهنگران مطرح شده بود و غالب هم همین‌ها بیشترین پیشنهادات و بحث‌ها ‏را پیش می‌کشیدند.‏
خسرو در باره‌ی گزارش شاخه شمال و ضربه اجتناب پذیر پایگاه گرگان، هم چنان متأثر و ناراحت بود و با این که انتقاداتش را در جلسه طرح کرده بود، بازهم ‏فکرش متوجه این ضربه بود.‏
‏- منصور تو فکر نمی‌کنی این ضربه از طریق آن «صفرِ»(9) ساری به ما منتقل شده و ما باید رفیق را هر چه سریع‌تر مخفی کنیم، یا اگر به درد مخفی شدن ‏نمی‌خورد ارتباط‌اش را قطع کنیم؟!»‏
‏- «این را که در جلسه مطرح کردی و قرار شد رفقا هر چه سریع‌تر سرنخ‌ها را قطع کنند!» ‏
‏- «ما تا به حال چندبار در این موارد سهل‌انگاری داشتیم که البته باز هم شانس آوردیم صافمان نکرد!»‏
‏- «حمید هم همین چیزها رو دیده که اینقدر سر عضوگیری سخت‌گیر و بی‌رحم شده!»‏
‏- «در مورد سخت‌گیریش به نظرم میشه بهش حق داد. ولی او از یک طرف «پای دوم»(10) را مطرح می‌کند و از طرف دیگر دست و بال ما را برای عضوگیری ‏می‌بندد...!»‏
منصور صحبت‌های جلسة قبل را که هفده ساعت طول کشیده بود، سریعاً از ذهن‌اش گذراند و یادش آمد که در مورد این «تناقض» حمید گفته بود: «پای دوم، مثل ‏پای آدم به پای دیگرش وصل نیست، "پای دوم" ارگانیسم مستقلی‌ست که تنها با یک مغز هدایت می‌شود و برای آن باید نیرو و تشکیلات ویژه‌ای اختصاص داد...»‏
ترمز خسرو، رشته افکار منصور را بهم ریخت و متوقف کرد.‏
منصور گرچه حمید اشرف را بیشتر از خسرو دوست داشت، یعنی جای والاتری برایش قائل بود اما گویی خسرو را زبان خودش می‌دانست و یا گمان می‌کرد جای ‏خسرو با همه‌ی بلند بالایی‌اش صعود پذیر است. حمید اما بر بلندای «قاف» ایستاده است!! کار مشترک و مسئولیت مستقیم خسرو، گویی «نمک‌گیر»اش کرده بود. ‏انگار مرید خسرو بود. حرف زدن روی حرف خسرو برایش ناخوشایند و سخت بود. البته بتدریج که بیشتر مرید او می‌شد این سختی هم کاهش می‌یافت!‏
خسرو آهسته کرد و گفت همین‌جا شامی بخوریم و بنزینی هم بزنیم. توی یک کافه‌ی حوالی ساری شام را خوردند و در همان‌جا بنزین زدند و دوباره راه افتادند.‏
خسرو شب قبل تنها 4 ساعت و شب قبل‌ترش حدود 5/2 ساعت خوابیده بود. البته نه احساس خستگی می‌کرد و نه خواب‌اش گرفته بود، کلامی هم از آن نگفت. اما ‏این‌ بار وقتی که سوار ماشین شدند، خسرو قدری خودش را به فرمان و شیشه‌ی جلو نزدیک‌تر کرد و سعی می‌کرد پشت‌اش به صندلی نچسبد. احساس می‌کرد ‏قدری خواب‌اش گرفته. منصور هم دست کمی از او نداشت. منتهی منصور پس از خوردن شام، راحت‌تر تکیه داد و بفهمی نفهمی در فاصله‌ی بنزین زدن و چای ‏خوردن، چرتی هم زد. به همین جهت خسرو دیگر به رانندگی کردن منصور فکر نکرد. شق دیگری هم برایش وجود نداشت. صبح باید مشهد می‌بودند!‏
منصور خیلی زود خواب‌اش بُرد. جاده خلوت و به خاطر کمی بارندگی، کاملاً سیاه و تاریک بود. نور چراغ های ماشین هم چندان سویی نداشت. البته خسرو آن‌ها را ‏خوب تنظیم کرده بود تا به بهترین نحوی جاده را روشن کند. اما گویی تمام جاده و آسمان را- نه چندان دور- قیراندود کرده بودند.‏
گرچه چشم‌های خسرو تیز و قوی بود، اما به حوالی «جنگل گلستان» که رسیدند انگار چشم‌هایش دیگر سویی ندارند، خیلی سعی کرد حواسش را جمع کند و ‏آهسته‌تر برود، تا مبادا  اتفاقی بیافتد.‏
چراغ‌های کامیونی که از پشت سر می‌رسید، خوشحالش کرد. سرعت‌اش را پایین تر آورد و راه داد کامیون بگذرد، تا بدنبال آن، سوسویِ قرمز رنگِ چراغ‌های ‏پشت‌اش را بگیرد و راه را دنبال کند. گویی خستگی و خواب به یک‌باره از تنش رفت. آن‌قدر خیال‌اش راحت شد که به فکر کارهای فردا و قبل از هر چیز گزارش ‏معمول افتاد. دوباره ضربه‌ی شمال ذهن‌اش را مشغول کرد و این‌بار شاید چون نمی‌توانست توضیح قانع کننده‌ای بدهد، قدری پکر شد. ولی خیلی سریع یادِ ضربه‌ی ‏‏(سال 52) شاخه مشهد افتاد که مسئول آن خودش بود!‏
خسرو به خاطر این ضربه برای اولین بار از حمید اشرف شنیده بود: «ما با این ضربه بی‌لیاقتی خودمان را در حفظ اعضایی که حکم کیمیا  را برای ما دارند، نشان ‏دادیم.» معنی این حرف روشن بود (گرچه برای خسرو صقیل مینمود!) ضربه خوردن «رفیق مادر» که حکم کیمیا را برای سازمان و همه داشت، به معنی بی‌لیاقتی ‏مسئولین بود. خسرو در آن روزها چندبار پیش خودش گفته بود، ایکاش من هم روزی که مادر ضربه خورد کشته می‌شدم و «بی مسئولیت» شمرده نمی‌شدم. اما ‏چون به خود فریبی میدان نمی‌داد و معنای انتقاد را صمیمانه می‌فهمید، در کارهایش جدیتِ بیشتری به خرج می‌داد تا مرتکب اشتباهات مشابه نشود.‏
با یاد این ضربه و مسائل بعدی آن، انگار آب داغی بر سروجان خسرو ریخته شد و چشم‌هایش دوباره کم سو شد. کامیون هم یا به راهی دیگر رفت، یا منتظر افکار او ‏نشده بود و با همان سرعت خود، به راه ادامه داده بود. خسرو دوباره از پشتی فاصله گرفت و خودش را به فرمان و شیشه نزدیک‌تر کرد، اما خیلی زود به پشتی ‏چسبید. انگار نیروی جاذبه‌ای- در پشتی صندلی- او را بسمت خود می‌کشید!‏
‏«جنگل گلستان» داشت تمام می‌شد و منصور طی این 4، 5 ساعتِ بعد از شام، تنها چند دقیقه بیدار شد و چند کلمه‌ی بی معنی گفت و دوباره خوابید. بار دوم با ‏ضربه‌ی شدید به سرو پاهایش و صدای مهیب شکستن شیشه‌ها و از درد فشاری که به پاهایش و گردنش آمده بود بیدار شد. صدای خسرو اما بدنبال این سقوط ‏مرگبار، منصور را بیشتر تکان داد!‏
‏- منصور ! ... من پاهایم خُرد شده و نمی‌توانم کاری بکنم. مَنُ بزن و خیلی سریع ماشین را ترک کن. از ژاندارمری میان ... کمرم را باز کن و با خودت ببر... دو انبار ‏طرف کارخانه‌ی سیمان داریم که یکی از آن‌ها را رفیق کوچک‌خان (نام سازمانی کاظم غبرایی) می‌داند و دیگری‌اش را از طریق کروکی توی پایگاه پیدا کن. سه تا ‏‏«مترو»(11) و یادداشت های رفیق صادق (حمید مؤمنی) را قرار بود ببرم تهران. به حمید سریع خبر بده. سرقرار رفقای علنی تا مدتی نرو، اوضاع را درست کنید، ‏بعد... مثل همیشه کارهایتان را انجام بدهید. خیلی سریع باش. مرا بزن و بُرو .... ما الآن نزدیک چمن بید» هستیم تا مشهد راه زیادی نیست. خودت را بموقع برسان ‏‏...»‏
منصور کاملاٌ گیج و مبهوت مانده بود. نه از شدت تصادف و نه از زخم پیشانی و درد پاهایش، «در مقابل حرف رفیق خسرو مانده بودم! می‌بایست تخم چشمم را با ‏گلوله سلاح‌ام نشانه بروم!!»‏
‏- «نه رفیق من ترا می‌برم! ترا کولم می‌کنم! بلند شو!»‏
اما خیلی زود فهمید که خسرو پاهایش خرد و خمیر است و امکان حملش نیست.‏
‏- «منصور معطل نکن، بده من تا خودم بزنم! ...»‏
‏- «نه رفیق! ... نه!»‏
‏- «به تو دستور می‌دم مَنُ بزن ...»‏
منصور که مرید خسرو بود و همواره حرف‌هایش را با گوشِ جان می‌شنید، اکنون در مقابل دستور او مقاومت می‌کند!!‏
اما طولی نکشید که فاصله‌ی احساس‌اش را با ضرورت (که بارها آن را بهنگام خواندن «آئین‌نامه» در ذهن‌اش سبک و سنگین کرده بود و سرانجام پذیرفته بود» با ‏شلیک دو گلوله کوتاه کرد و رفت!‏
‏*****‏
بعد از این اما منصور دیگر منصور سابق نبود. چه شب‌های بسیاری که با صدایی کوچک از جایش می‌پرید و دست‌اش را هراسان و مضطرب به سلاح‌اش می‌برد و ‏آماده‌ی شلیک می‌شد.(12) در این لحظه، کابوس اما از پیش چشمانش می‌گریخت.‏
در بیداری نیز چه شهدها که به کامش «شوکران» می‌شد. گاه زیباترین ترانه‌ها، چشمان‌اش را پر اشک می‌کرد و غم همه‌ی عالم را به جان‌اش می‌ریخت: «تفنگ ‏حیفه که آهو بکُشی، آهو قشنگه ....»(13)‏
ژوئن 1991‏

توضیحات:‏
‏1- رفیق علی اکبر جعفری نفر دوم سازمان محسوب می‌شد.‏
‏2- «استتار» اصطلاحی بود برای پوشیده نگاه داشتن سلاح بکار برده می‌شد.‏
‏3- «شتایر» تلفظ دیگر ‏Star‏ است که نام مسلسل کمری و عملیاتی رفقا حمید اشرف و علی اکبر جعفری بود.‏
‏4- «گل کردن» اصطلاحی‌ بود که به گیر کردن گلوله در لوله‌ی سلاح می‌گفتند.‏
‏5- «شورای عالی» نام عالیترین مجمع سازمان و معادل کمیته‌ی مرکزی بود. به احتمال زیاد به خاطر انزجار از کمیته مرکزی «حزب توده» در اساسنامه سازمان و ‏ساختار تشکیلاتی، ارگانی به عنوان کمیته‌ی مرکزی وجود نداشت.‏
‏6- معمولاٌ هر تغییری در برنامه، مورد سئوال و یا انتقاد قرار می‌گرفت، حتا اگر ساعت «نظافت» را با «دوخت و دوز» عوض می‌کردی! در چنین موردی سئوال هم ‏نمیشد!‏
‏7- صبا بیژن‌زاده
‏8- در یک جلسه انتقادی‏
‏9- «صفر» نوعی درجه‌بندی محسوب می‌شد که به پیش از عضو یا کاندیداهای عضویت  (نیمه علنی و علنی) اطلاق می‌شد و مثلاٌ «دو صفر» سطح اعضاء بود.‏
‏10- «پای دوم» اصطلاحی بود متعلق به رفیق بیژن جزنی، در مورد ضرورت ایجاد تشکیلات سیاسی- صنفیِ مستقل، که بعدها «پیشگام» را آفرید.‏
‏12- یک شب که بر اثر بی‌دقتی به هنگام نگهبانی، صدایی نه چندان بلند تولید کرده بودم شاهد سلاح کشیدن رفیق شدم که قدری هم مرا ترساند. از منصور ‏جویای علت این اضطراب شدم؛ منصور به اختصار داستان بالا را برایم نقل کرد.‏
‏13- ترانه سرودی انقلابی فولکلوریک لری.‏
‏*‏