۱۰ -    نگاه اجمالی به سیر حرکت سازمان
‏1/10-  گذر از پراکندگی و هسته های پارتیزانی به سمت سازمان یافتگی و حزبیت . ‏
اولین نمونه برخورد نویسنده کتاب  در ارائه « نقشی از سیمای چریک‌هائی فدائی خلق »  در نام کتاب  مشاهده می‌شود.  واژه ها و مفاهیم «سازمان» و «ایران» را از ‏اول و آخر «سازمان چریک‌های فدائی خلق ایران» حذف کرده‌اند. گویا چیزی بنام «سازمان چریک‌های فدائی خلق ایران» وجود نداشته است . چرا چنین کرده اند؟ ‏شاید گفته شود که چریک‌های فدائی خلق  درآغاز کار با همین نام خود را معرفی کردند. این درست است ولی فقط بخشی از واقعیت و حقیقت است. البته درمتن ‏کتاب در برخی جاها واژه سازمان را برآن افزوده اند. ولی  نام «سازمان چریکهای فدائی خلق ایران» حذف شده است.   ‏
‏ این واقعیت دارد که  واژه سازمان  در ابتدا در نام «چریکهای فدائی خلق»  نبود. بعدها در سال 1352 اضافه شد. فقدان واژه و مفهوم سازمان در ابتدای نام ‏چریک‌های فدائی خلق  به این معنا نبود که نسل جوان چپ ایران که در دهه 1340 در صدها محفل و گروه متشکل شده بودند و بعداٌ بطور عمده  درسازمان ‏چریک‌های فدائی خلق ایران متشکل شدند، اعتقادی بر حزب و حزبیت  نداشتند. نسل ما، نسل دهه 40 چپ ایران، حزب و حزبیت را قبول داشت. اما اینکه اول باید ‏حزب تشکیل شود و یا مبارزه را آغاز و در پروسه حزب را ساخت، دومی را انتخاب کردند و منتظر تشکیل خودبخودی حزب نماندند. ‏
جامعه ایران در دهه 40  نیازمند حضور فعال و گسترده  احزاب سیاسی بود. اما از یکسو احزاب و جریان‌های سکولار نظیر جبهه ملی و حزب توده ایران حضور ‏تشکیلاتی و سیاسی فعال نداشتند و شاه  به آنها میدان نمی‌داد و از سوی دیگر سرشار از روشنفکران و نسل جوان جستجوگر و فعالی بود که مخالف دیکتاتوری، ‏ظلم، استثمار، استعمار،  طالب  آزادی، خواهان عدالت و استقلال و خواهان فعالیت سیاسی - تشکیلاتی در این راه  بودند. ‏
در آن شرایط، بعد از کودتای 28 مرداد و  شکست دولت مصدق و جبهه ملی و حزب توده ایران، وجود دیکتاتوری خشن و سرکوبگر،  فقدان حضور سیاسی و ‏تشکیلاتی  جبهه ملی و حزب توده در جامعه در دهه 40، این فکرکه حزب را در پروسه مبارزه می توان ساخت فکر خلاقی بود. نسل دهه 40 از جمله نسل دهه 40 ‏چپ ایران، منتظر معجزه از طرف  جبهه ملی و حزب توده و یا منتظر تشکیل خودبخودی و دترمینیستی تشکل‌های صنفی و سیاسی نماندند. ‏
علی اکبر فراهانی در دادگاه نظامی شاه می گوید : ... ما برای بدست آورن آزادی‌های اولیه ، برای بدست آوردن شرایط دمکراتیک که درآن شرایط، ‏تمامی ملت از آزادی‌های اولیه که آزادی بیان، انتقاد و مطبوعات از بتدائی ترین آن است، به فکر ایجاد هسته های پارتیزانی بودیم». ‏
نسل ما نسل دهه 1340، در شرایط  بغرنج و سختی قرار داشت.  از یک سو دیکتاتوری شاه  بیداد می‌کرد، آزادی بیان و انتقاد و  تشکل و تحزب در جامعه وجود ‏نداشت، هر حرکت اعتراضی  توسط رژیم  سرکوب می‌شد از سوی دیگر  بزرگان شکست خورده ما – جبهه ملی و حزب توده ایران -  نمی‌توانستند نسل ما را جذب ‏کنند.‏
‏ جهان، از یک‌سو در تب جنگ سرد می سوخت، از سوی دیگر از آسیا تا آفریقا، از اروپا تا آمریکا، از ویتنام تا ایرلند، از فلسطین تا بولیوی سرشار از جنبش‌های ‏اعتراضی، رادیکال آزادیخواهانه، عدالت جویانه و ضد امپریالیستی بود .‏
‏ دهه 40 صدها محفل و گروه مارکسیستی و غیر مارکسیستی بدون ارتباط تشکیلاتی با هم و بدون ارتباط با حزب توده و جبهه ملی  تشکیل شده بود. ‏
‏  در دوران شکل گیری سازمان، هنوز ایده های پراکنده‌ای، ازجمله این ایده که  چریک خود حزب است  در میان بخشی از شکل دهندگان و آغازگران مبارزه ‏مسلحانه وجود داشت. هنوز روشن نبود که مبارزه مسلحانه در چه اشکال سازمانی پیش خواهد رفت، بصورت پراکنده توسط افراد و گروه‌های کوچک یا در شکل ‏سازمان یافته ؟ تصور خام و ناپخته‌ای از تشکیل سازمان، در سال 1350 هنگام وحدت گروه رفقا پویان و مسعود و عباس مفتاحی و...  با رفقا حمید اشرف و صفائی و ‏صفاری و... بوجود آمده بود که مانع کاربرد مفهوم سازمان در تعریف تشکیلات وقت می‌شد. واژه و مفهوم سازمان برای اولین بار سال 1352 مورد استفاده قرار ‏گرفت.‏
‏ رهبری وقت سازمان در سال 1352 تصمیم گرفت، جریان پراکنده چپ مارکسیستی مدافع مبارزه مسلحانه را در یک سازمان متشکل کند. و این گامی در جهت ‏سازمان یافتگی بوده و در نطفه‌ای ترین شکل خود بار حزبیت را با خود حمل می‌کرد. یکی از اختلافات  مصطفی شعاعیان با رفقای سازمان در آن دوره همین ‏موضوع بود. ‏
‏ واقعیت این است که فرایند حرکت سازمان از آغاز تا 1357 علیرغم فراز و نشیب‌هایش، در سمت  پایان دادن به پراکندگی و  حرکت به سمت سازمان یافتگی و ‏حزبیت بود. من در پائین بطور فشرده به این موضوع خواهم پرداخت .‏
‏ اما نویسنده کتاب  واقعیت و حقیقت «  رخداد » را که فرایندی در حال شدن و تغییر و تحول در سمت سازمان یافتگی و حزبیت بود، بر نمی‌تابد و کوشش می‌کند ‏با دستکاری در فاکت‌ها و ادعاهای بی پشتوانه، تصمیم از قبل گرفته شده مبنی بر تخریب تاریخ و سیمای سازمان چریک‌های فدائی خلق ایران را قالبِ پژوهش‌گرانه ‏بدهد .‏

‏2/10 – تثبیت و فراگیر شدن  جریان فدائی  و سمت گیری جدید سازمان  ‏
‏ نویسنده کوشش می‌کند سازمان را در سال 1356 و1357 به یک سازمان منزوی و از نفس افتاده‌ای که سراپا زیر نفوذ و کنترل سازمان امنیت بود، فروبکاهد . اما ‏برخلاف ادعای او، واقعیت این است که  سازمان در سال 1356 و اواسط سال 1357، بتدریج در مقایسه با دیگر نیروهای سیاسی سکولار و آزادی خواه جامعه، به ‏بزرگترین جریان سیاسی  کشور بدل شده و در یک قدمی تبدیل شدن به  یک حزب سیاسی بزرگ و پر نفوذ در کشور قرار داشت . ‏
‏ این پروسه ، بی پیشینه فکری و سیاسی و تشکیلاتی نبود. رهبری سازمان، متشکل از حمید اشرف، حمید مومنی، بهروز ارمغانی، بهمن روحی آهنگران، ‏رضا یثربی، نسترن آل اقا، محمد حسین حق نواز از اواخر سال 1353،  بتدریج گامهای مهمی درجهت فاصله گرفتن از عمل گرائی و اقدامات ‏مسلحانه ، و تاکید و توجه به نقش تتوری در سیاست و پراتیک  و توجه به  فعالیت های سیاسی وصنفی برداشت. ‏