نوشته¬ی مدب، سوای مقدمه، از 4 بخش تشکیل می‌شود که عنوان‌های بخش‌ها به قرار زیر است:‏
‏ 1) قرآ‌نخوانی و خوشنگاری آن، 2) مقدس‌سازی متن، 3) تعصب‌ورزی بر سر معنا و 4) توانایی تخیلات.‏
نویسنده در مقدمه، سخن خود را با این نکته آغاز می‌کند که وابستگی او به زبان عربی، و به ویژه زبان قرآنی، مرکز آن فضایی است که او در آن به صورت ‏سوژه (فاعل شناسا) رشد کرده است. وی در ادامه از تجربه‌ی رشد کردن با دو زبان مختلف می‌گوید. ‏
از این زبانها یکی زبان مادری او بوده و متکی بر گویش توده‌ی مردم در تونس و دیگری زبان پدری که پس از 4 سالگی با آن آشنا می‌شود. وقتی پدرش، که ‏عالم مذهبی بوده، قرآن را به زبان عربی به او درس می‌دهد. ‏
مدب، ریشه زبان عربی قرآن را در پایان قرن هفتم و آغاز قرن هشتم میلادی می‌بیند که همچون سایر"زبانهای رایج دوران باستانی " (‏ein archaisches ‎Idiom‏) با زبانهای مرده پیش از خود در زمینه‌ی تخیلات پیوندهایی دارد. با این حال وی خاطر نشان می‌سازد که زبان عربی که می‌گویند تغییر اساسی ‏نکرده، بدون دگرگونی و رشد نمانده است. البته در مقدمه از این نکته هم با خبر می‌شویم که نویسنده تونسی در کنار یادگیری قرآن، در مدرسه دولتی وبه ‏هنگام آموزش و پرورشی مدرن، زبان فرانسه را نیز آموخته است. از اینرو یادگیری سنتی الفبا و با سواد شدن وی همزمان با یادگیری زبان خارجی در ‏مدرسه همراه بوده است. بنابراین آموزش دوگانه برای او دریچه‌ای شده که قرآن را همچون منبعی برای خوانش و نگارش و سخنوری در نظر گیرد.‏
وی در بازبینی دوران آموزش خود درمی‌یابد که "زبان مقدس" در چارچوب زبان پدری به او انتقال یافته و اصل وراثت در آن نهفته است تا احکام معتبر ‏برای مردگان را به زندگان گوشزد سازد. در ضمن یادآور می‌شود که در آن روند آموزش سنتی وی قرآن را می‌آموخته بی آن که آن را بفهمد. اما در آنزمان ‏او با کلماتی در صحبتهای روزمره روبرو می‌شده که قبلاً در خواندن قرآن به گوشش خورده است. مدب گزارش می‌کند که قدیمها به هنگام خواندن قرآن ‏خود را در جنگل تاریکی می‌یافته که در آن گاهی و در گوشه‌ای با روشنایی روبرو شده است. وی بر این باور است که این تجربه¬ی اولیه در برخورد با قرآن او ‏را برای دریافت نکته‌ای خاص حساس ساخته است که آن را قرائت شاعرانه می‌خواند. زیرا در این فضا، آدمی با گوش جان موسیقی کلماتی را می‌شنود که از ‏ترکیب حروف با صدا و بی‌صدا به وجود آمده¬اند. به ویژه که بارها در برخورد با متن، وی مغلوب این تمایل شده که به جای فهم معنا فقط آهنگ کلام را ‏بشنود.‏
در بخش نخستین مقاله¬ی خود، که پس از مقدمه می‌آید، مدب این تجربه‌ی شخصی را در خواندن قرآن با آن سنتی منطبق می‌بیند که علمای دینی آن را ‏امر یا علم تجوید می‌خوانند. تکنیک و تأثیر اصلی‌ این نوع خوانش متن، که به ترانه‌خوانی پهلو می‌زند، اینست که آواز خود مانع و دیواری برای دریافت معنا ‏است. هدف این خواندن نیایش اینست که کلیشه‌های صدایی و ملودی کلام را تکرار کند.‏
البته مدب معتقد است که پنهان شدن معنا در خوانش قرآن فقط در کار تجوید و قرائت خواننده (قاری) اتفاق نمی‌افتد، پشت پرده رفتن معنا به هنگام ‏خوشنویسی کلام قرآن نیز پیش می‌آید.‏
در واقع پشت تکنیک‌های بازگویی و بازتاب کلام قرآن، این هدف خوابیده است که مخاطب برای دریافت معنا باید به حافظه خود رجوع کند. به اصطلاح در ‏گنجینه‌ی حافظه را بگشاید که در پیش سوره‌ها و آیه‌ها را از بر کرده و به خاطر سپرده است. نکته‌ی جالب توجه این است که در سایر ادیان ابراهیمی نیز ‏رفتار آئینی یادشده به اجرا درمی‌آیند که نیایش‌خوانی و زبورخوانی (‏Psalmodie‏) و تهذیب (‏Kalligraphi‏) نامیده می‌شوند.‏
در بخش دوم مقاله، که عنوان مقدس‌سازی متن را بر خود دارد، مدب به این نکته اشاره دارد که در کنار مقدس‌سازی زبان عربی این خیال و پندار هم ‏حقیقت آسمانی قلمداد می‌شود که قرآن، کلام دست نخورده آفریدگار را بازتاب می‌بخشد. بنا بر یک چنین افسانه و قصه‌ای به یکباره زبان انسانی به زبان ‏خدایی تبدیل می‌شود. بدین سان زبان قرآنی نه فقط با آن شگردهای روانشناسانه یاد شده به جایگاه صاحب سیطره¬ای می‌رسد بلکه با کمک تخیل‌ورزی که ‏در فضای افسانه و قصه رشد و نمود کرده به ابزار کار نیز بدل می‌گردد. ابزاری برای آن که تا ابد تمام احکام مطلق و بی‌انتها و ناآشنا و نامریی را بازتاب ‏‏‌بخشد. آن حرمت‌گذاری بی‌نهایت به متن و این مقدس‌سازی که به عرش اعلا می‌رسد، توجیه آن دُگم (جزمی) می‌شود که "اعجاز" نام دارد. اعجازی که ‏انسان را ناتوان از پی بردن به ژرفای قرآن می‌سازد. مدب در پی این نکته اشاره می‌کند در زمانهایی که نیروی خلاقه هنوز از سرزمینهای اسلامی نگریخته ‏بود، دُگم (جزم) اعجاز قرآن برای بسیاری از نویسندگان هماوردجویی محسوب می‌شد که روی دست مدعای آن بلند شوند واثری بهتر ارائه کنند. در اینجا ‏مدب یادآور نویسنده نابینایی می‌شود با نام "ابوالعلای معری" که در قرن یازده میلادی در شمال سوریه می‌زیسته با استفاده از زبان طنز در رساله‌ی ‏‏"الغفران" (آمرزش) به میدان چنین هماوردی وارد شده است که دُگم (جزم) غیر قابل رقابت بودن قرآن را بشکند.‏
در این راستا مدب به نقش و باور جنبش معتزله (قرن  میلادی در بغداد) نیز اشاره دارد که به رغم عدم انکار خدایی بودن پشتوانه قرآن، آن را فعلیت‌بخشی ‏الاهی در زبان انسانی ارزیابی کرده‌اند.‏
در بخش سومی که نویسنده تونسی به پدیده‌ی تعصب‌ورزی بر سر معنا می‌پردازد، به آن واکنش خشکه‌مقدسان اشاره دارد که باور بی اما و اگری به دُگم ‏اعجاز قرآن را در مقابل زبان طنزآمیز "ابوالعلا معری تبلیغ و ترویج کرده‌اند. از دل این واکنش، نهادی سر برمی‌آورد که انحصار تفسیر و معناشناسی کلام ‏قرآن را فقط در اختیار خود دانسته است. از انحصار حق معنا کردن گذشته، مدب به تغییر و تحول دیگری در قرآنخوانی اشاره دارد که در این دو دهه اخیر ‏آن سبک مصری قرآنخوانی که با طنین غریبه‌ای اما مطبوع انگشت نشان می‌شد، کنار رفته و سبک مکتب وهابیون میدان‌دار گشته که قرآنخوانی را ابزار ‏تبلیغ جهاد و وحشت سازی برای مومنان کرده است که نسبت به احکام علما بی اعتنا شده¬اند.‏
مدب در بخش آخر مطلب خود این امکان را بررسی می‌کند که قرآن را از منظر کارکرد سمبولیک (نمادین) مورد توجه قرار دهد تا این متن را از دست ‏تفاسیری نجات دهد که مُبلغ حقایق نحیفانه هستند و توده‌های مردم را با اطمینان‌بخشیهای مزورانه به تعصب‌ورزیهای غیر انسانی وا می‌دارند.‏
مدب معتقد است که اگر نگاه کارشناسانه به متن قرآن بیندازیم، آن را در کاربرد روزمره و عملی مورد سوء استفاده قرار نخواهیم داد. برای همین بایستی به ‏آن رویکرد و گرایشی بال و پر داد که به بررسی زمانه شکلگیری متن قرآن می‌پردازد. یعنی همان کاری که روزگاری اسپینوزا در مورد کتاب مقدس ‏‏"انجیل" انجام داد و رساله "یزدان‌شناسی سیاسی" را نگاشت.‏
برای کار معناشاسی قرآن در روزگار حاضر بایستی آن کتاب راهنمای ابن‌الخطیر را کنار گذاشت که امروزه در تدریس رسمی دانشگاه‌های عربی کاربرد دارد. ‏این کتاب به خاطر ساده کردن مسایل، مدعی ارائه معنایی روشن از کلام قرآن است و از سوی بنیادگرایان اسلامی مورد سوء استفاده قرار می‌گیرد. در این ‏رابطه، مدب تفسیر طبری را بهتر ارزیابی می‌کند که مفاهیم دو پهلو را خاطرنشان می‌سازد و به معناهای مختلف اشاره می‌برد.‏
در این راستا به "کلید اسرار" فخرالدین رازی (قرن دوازه میلادی) نیز ارجاع داده می‌شود که داوری پیرامون روایات بسیاری را به قوه¬ی خرد می‌سپارد.‏
مدب هنگامی که قرآن پژوهی مدرن را برای فهم کلام دینی لازم می‌داند، به سه کتاب در این زمینه اشاره می‌کند و مطلب خود را به پایان می‌برد. این ‏کتابها به قرار زیر هستند:‏

‎1 – Francois Deroche, le livre manuscrit arabe, Paris 2004, BNF
‎2 – Christoph Luxenberg, Die Syro – Armäische Lesart  des Koran, Berlin 2002, Schiler
‎3 – Alfred - Louis de Premare, Aux Origines du Coran, Paris 2004, Teraedre
‎* - Lettre International, Nr. 76, 2006.‎
‏** - در این مورد رجوع کنید به مقدمه نجف دریابندری بر ترجمه کتاب "افسانه‌ی دولت" از ارنست کاسیرر، انتشارات خوارزمی.‏
‏*‏