اصرار ‏مادرم و تکرار درخواست او از نگهبان، کمی تعجبم را بر انگیخته بود. با قامت ‏خمیده خود را به این سوی تور ملاقات رساند. نیمی من خم شدم و نیمی او ‏قامت راست کرد. در آغوشش گرفتم و او مرا بوسید. با عجله از شالی که بر ‏کمرش بسته بود، بسته ای بیرون آورد. از من خواست بسته را بگیرم. با ‏التماس که کم کم لحن تزرع در آن پیدا بود، از من خواست نماز بخوانم تا ‏زودتر آزاد شوم. آنچه در دستش بود مهر، تسبیح و جانماز بود. با تعجب به ‏خواهرم نگاه کردم. چشمکی زد و گفت: یک جوری قضیه را حل کن. دوباره ‏بوسیدمش تا کمی آرام شود. بسته را از او گرفتم. نگهبان وقت جدا شدن را ‏اعلام کرد. به دنبال نگهبان راهی "بندک" شدم. در کنار در ورودی، گوشه ‏‏"بندک" سطل آشغالی بود. بسته را در سطل آشغال انداختم. بچه ها گرم ‏صحبت بودند و از ملاقات حرف می زدند. من نیز به جمع رفقایم پیوستم. ‏ناصر پرسید: کیا آمده بودند؟ با خنده گفتم: می دونی در ملاقات چه اتفاقی ‏افتاد؟ و سپس ماجرا را برایشان تعریف کردم. ناصر در میان خنده پرسید: ‏حالا جانماز را چه کار کردی؟ گفتم "تو سطل آشغاله. فضای اتاق با شوخی و ‏خنده همچنان در حواشی ملاقات آن روز بود.‏

‎* * *‎
در ارتباط با موضوع زندان و زندانی سیاسی تا کنون مطالب زیادی گفته شده ‏است. زندانیان زیادی بوده اند که با نوشتن خاطرات زندان، سعی کرده اند ‏تجاربشان را پیش روی خوانندگان بگذارند. به رغم همه اینها با توجه به این ‏که زندان و موضوع زندانی سیاسی، از مقوله های پیچیده اجتماعی درون هر ‏جامعه است، کنکاش در زوایای مختلف زندان و زندانی می تواند ما را به بیان ‏تجربه های تازه ای برساند.  این تجارب هر چند ممکن است ناقص باشند، ‏اما، در جهت روشنگری پدیده زندان و عوارض ناشی از آن بر جسم و جان ‏زندانیان، می توانند مفید واقع شوند. ‏
از آنجایی که در چهار دیواری زندان، فقط جسم آدمی نیست که در معرض ‏آزار و شکنجه قرار می گیرد، بلکه به موازات آن، روان و اندیشه ی زندانی ‏سیاسی نیز همواره در تیر رس تهاجم بازجویان و زندانبانان قرار دارد، لذا ‏شناخت درست از عوامل مخرب و تاثیر گذار بر فضای زندان و در صورت ‏ممکن دوری جستن از آن، بر پایداری و سلامت سیاسی زندانی کمک خواهد ‏کرد. خصوصا برای زندانیانی که دوران حبس طولانی مدت را پیش رو داشته ‏و دارند. ‏
ملاقات در زندان، و نحوه چگونه روبرو شدن زندانی با خانواده و بالعکس، ‏برخورد اعضای خانواده با عزیز زندانیشان، می تواند یکی از موضوعات حساس ‏دوران حبس باشد. به رغم فاصله زمانی و نیز کوتاه بودن زمان ملاقات، اما ‏تاثیر آن برروحیات طرفین که در دو سوی کابین ملاقات ایستاده اند، بسیار ‏ماندگار است.‏
در این نوشتار تلاش خواهم کرد دریچه ای به مقوله لحظه های کوتاه ملاقات ‏باز کنم. به این امید که کمکی باشد در ایجاد شناخت و فهم بهتر زندانی و ‏خانواده، از موقعیت و جایگاه تازه ای که هر کدام از طرفین در آن قرار می ‏گیرند.‏
با دستگیری عضوی از اعضای خانواده و قرار گرفتن او در چهار دیواری ‏زندان، طبیعتا شرایط جدیدی برای هر یک از طرفین به وجود می آید، که با ‏موقعیت گذشته آنها بسیار متفاوت است. لذا ابتدا به ساکن، هر یک از طرفین ‏این معادله می باست یک ارزیابی تازه، درست و واقع بینانه از موقعیت جدید ‏یکدیگر به دست آورند. صرف شناخت و فهم هر چند دقیق آنان از یکدیگر ‏تا پیش از ورود به شرایط جدید، نافی این نخواهد بود که آنان خود را بی نیاز ‏از پاسخ گویی به این مهم بدانند. آنها می بایست مجددا تعریف جدیدی از ‏روابط و موقعیت ویژه خود، داشته باشند. عدم پاسخگوی به این ضرورت  به ‏ظاهر ساده و بی اهمیت، بدون شک تاثیرات زیانباری در روند لحظه های ‏کوتاه ملاقات های دوران زندان، بر روابط زندانی و خانواده  بر جای می گذارد ‏که گاها می تواند برای هر یک از طرفین فاجعه به بار آورد.‏