اين اسباب بازي ها اما نمي ‏توانستند مدت زيادي دوام داشته باشند زيرا كه كار دستي در زندان ممنوع ‏بود و نگهبانان گاه و بيگاه همه بند را از زندانيان خالي كرده تمام اسباب و ‏وسايل ما را بهم مي ريختند و هر چيزي را كه پيدا مي كردند با خود مي ‏بردند از جمله اسباب بازي هاي داود و نيز لباس هائي را كه هم بنديانم براي ‏داود مي دوختند. يكي از اين لباس ها جليقه بسيار زيبائي بود كه به ‏مناسبت سومين تولد داود فريبا دوخته و گل دوزي زيبائي رويش انجام داده ‏بود اما هرگز نتوانستم تن داود بكنم چرا كه در يكي از همين حمله ها به ‏غارت نگهبانان رفت. بدون اين حمله ها هم اگر نگهباني به داخل بند مي آمد ‏و چشمش به اسباب بازي اي مي افتاد، آن را با خود مي برد.‏
يكي از اسباب بازي هائي كه داود مدت نسبت زيادي داشت شتر پارچه اي ‏بزرگ و زيبائي بود كه زندانيان براي بچه هائي كه قبلا در زندان بوده اند ‏ساخته بودند و زندانبانان به دلائلي به بودن آن در بند حساسيتي نشان نمي ‏دادند. شتر تقريبا هم قد خود داود بود و داود علاقه بسيار زيادي به آن ‏داشت. يك روز ملاقات كه همراه با تعداد ديگري از زندانيان در راهرو بند ‏‎٢٠٦‎‏ ايستاده و منتظر بوديم كه به ملاقات بستگانمان برويم ناگهان نگهبان ‏نجفی را ديدم كه از بند ما خارج شد و در حالي كه گردن شتر را گرفته و آن ‏را روي زمين مي كشيد از جلوي ما رد شد. خشم شديدي تمام وجودم را ‏گرفت اما طبق تجربه هاي قبلي خود مي دانستم كه هرگونه اعتراضي نه تنها ‏وضع را بهتر نخواهد كرد بلكه باعث كنترل و مصادرهاي بيشتري خواهد شد. ‏بنابراين چيزي نگفتم اما براي اينكه خشم خود را بيرون ريخته باشم آهسته ‏متلكي راجع به او به نفر بغل دستي خود گفتم كه ناگهان زد زير خنده. ‏نگهبان نجفی متوجه شد که من چیزی راجع به او به نفر بغل دستي ام گفتم ‏كه باعث خنده او شد، نگاه غضب آلودی به من کرد و رد شد. او هم به تجربه ‏دريافته بود كه هركاري هم كه مي كرد نه از من و نه از نفر بغل دستي من ‏نمي توانست دربياورد كه موضوع چه چيزي بود و براي  چيزي هم كه نمي ‏دانست، نمي توانست مرا مجازات كند. او به دفتر بند رفت، شتر را در آن جا ‏گذاشت، برگشت و به من گفت: "برگرد داخل بند و وسائل بچه را بردار، حاج ‏آقا گفته که بچه را باید به خانواده ات تحویل بدهی!" من ناگهان شوکه شدم، ‏مگر می شود همین الان و لحظه ای، این کار را کرد؟ بچه ام ديوانه مي شود! ‏بچه كه لباس نيست كه در يك لحظه بشود تصميم گرفت و از اين طرف به ‏آن طرف فرستاد! علاوه بر اين به چه كسي بايد او را مي دادم. از وضعيت ‏سلامتي مادرم هيچ اطلاعي نداشتم. گفتم: "امکان ندارد، نمی توانم!" گفت: ‏‏"ملاقات نمی روی! باید این کار را بکنی! حاج آقا گفته كه این بچه امشب ‏نباید توی بند باشد."‏
او مرا مجبور کرد که به داخل بند بر گشته، وسایل داود را جمع كرده و ‏همراه خود ببرم. به داخل بند برگشتم اما تصميم قطعي داشتم كه بچه را ‏بيرون ندهم. براي راضي كردن نجفي مقداري وسائل با خودم برداشتم و به ‏ملاقات رفتم. براي پانزده دقيقه ملاقات معمولا ساعت ها در راهروه هاي ‏مختلف با چشم هاي بسته منتظر مي مانديم. تمام اين ساعت ها را ديوانه وار ‏با خودم كلنجار مي رفتم تا راهي پيدا كنم. هيچ راهي نبود. بايد با ايما و ‏اشاره به خانواده ام حالي مي كردم كه از تحويل گرفتن بچه امتنا كنند و ‏بگويند كه امكان نگهداريش را ندارند. در سالن ملاقات مسئول سالن ملاقات ‏مرا از بقيه جدا كرد و گفت كه من ملاقات حضوری دارم. ناگهان تنم شروع ‏به لرزيدن كرد. من به طرف سالن ملاقات حضوري رفتم. قبل از رسيدن به ‏آن جا، نجفي خود را به من رسانيد و با غيظ گفت: "بچه را همین الان می ‏دهی به خانواده ات ببرند! او را به بند بر نمی گردانی! امشب دیگر نمی توانی ‏بچه را در داخل بند داشته باشي!" جوابي به او ندادم و با زانوان لرزان به اتاق ‏ملاقات رفتم.‏
به جاي پدر و مادرم كه معمولا به ملاقاتم مي آمدند، سهراب را ديدم. ناگهان ‏خوشحالي صاعقه مانندي از تمام بدنم رد شد! سهراب گفت كه پدرو مادرم ‏در مسافرت بودند و او به جاي آن ها به ملاقات من آمده بود. پرسيد كه ‏چطور شد كه تصميم گرفتم كه بچه را بيرون بدهم. گفتم من تصميم نگرفتم ‏بلكه به من گفتند كه بايد اين كار را بكنم ولي من نمي خواهم!  گفت كه در ‏بيرون سالن ملاقات به او گفته اند كه ملاقات حضوري دارد تا بچه را تحويل ‏بگيرد و او گفته است كه او يك مرد تنهاست و نمي تواند از بچه مواظبت ‏كند! اين و تنها اين، از نظر آن ها دليل قانع كننده اي بود براي بيرون ندادن ‏بچه!‏
با داود به بند برگشتم. در موقع برگشتن نجفي به من گفت: "حالا بر می ‏گردی بند، ولی حاج آقا گفته که در ملاقات بعدی باید بچه را بدهی بيرون." ‏بعد از آن ملاقات، تا ملاقات بعدي،  دو هفته جهنمي بر من گذشت. نمي ‏دانستم كه آيا بايد بچه را از نظر روحي براي بيرون رفتن آماده بكنم يا نه. آيا ‏مجبورم خواهند كرد كه او را بفرستم بيرون و يا اينكه موفق خواهم شد كه ‏او را نگه دارم. اگر آماده اش مي كردم و نمي رفت چي مي شد و اگر آماده ‏اش نمي كردم و مجبور مي شد بي هيچ آمادگي اي برود بين مردمي كه ‏كاملا با او بيگانه بودند چي مي شد.  اما ديگر نه ملاقات بعدي و نه ملاقات ‏هاي بعد از آن خبري نشد و بچه در زندان ماند.‏
‏***‏
من در سال ‏‎۱۳۶۴‎‏ همراه با همسر و پسر ‏‎۵۳‎‏ روزه ام در تهران دستگیر شدم ‏و به زندان اوین منتقل شدم. همسرم در کشتار های ‏‎۶۷‎‏ اعدام شد. من مدت ‏چهار سال همراه با پسرم در زندان اوین بودم.‏
از سال ‏‎۱۹۹۳‎‏ مقیم سوئد هستم و در تمام این مدت سعی کردم برای همه ‏تعریف کنم که در زندان های ایران چه گذشت و چه می گذرد. ‏
تجربه چندین سال تعریف خاطرات زندان در خارج از کشور به من نشان داد ‏که تعریف گزارش گونه از زندان، همان تأثیری را روی شنونده دارد که ‏گزارش های خبری رادیو و تلویزیون. گزارش های خبری در مورد بی رحمانه ‏ترین کشتارها و شکنجه ها، خواننده را برای لحظه ای، ساعتی، روزی و یا در ‏بهترین (بدترین) حالت آن چند روزی متأثر می کند و به خود مشغول می ‏دارد اما سپس فراموش می شود. علت این فراموشی این است که خبر با ‏خواننده و زندگی او رابطه حسی برقرار نمی کند. شنونده کاملا در خارج خبر ‏ایستاده و از بیرون به آن می نگرد و یا آن را می شنود. شنونده خود را در آن ‏نمی بیند، در آن سهیم نیست.‏
من همچنین تجربه کردم که خبر کوچکی که من بطور مثال در اتاق ‏استراحت محل کار و در حین خوردن غذا و یا قهوه، و در حالی که هر کسی ‏خاطره ای تعریف می کرده، تعریف کردم، شنونده را کاملا به شرایطی که آن ‏موضوع اتفاق افتاده، برده و مدت بسیار طولانی تری در ذهن شنونده باقی ‏مانده است. حتی بارها اتفاق افتاده که همکاری را بعد از سال ها ملاقات ‏کرده ام که گفته است که او هرگز نتوانسته موضوعی را که من در آن روز ‏تعریف کردم، فراموش کند. و حتی اینکه او بطور مرتب به آن فکر می کند و ‏برای دیگران هم تعریف می کند.‏
من سالها در فکر نوشتن خاطرات خود بودم به دنبال راهی بودم که به جای ‏دادن یک گزارش خبری، خواننده را همراه خود سازم تا همراه من آن چه را ‏که من تجربه کردم، خود تجربه کند.‏
به همین دلیل می بایست سعی کنم که خواننده را در سفری به گذشته ‏همراه خود ببرم. خواننده هم به همراه من به گذشته خود برگردد و همراه با ‏من رشد کند و در طول رشد خود رابطه ای زنده با من برقرار کند. وقتی این ‏رابطه برقرار شد، او را با خود به زندان ببرم و در تمام آن چه که بر سر من، ‏همسر من و کودک من آمد سهیم کنم .‏
و من خاطراتم را به این ترتیب به صورت یک رمان نوشتم که در حال حاضر ‏در مرحله ویراستاری است. مراحل بعدی آن تا انتشار چقدر طول خواهد ‏کشید، هیچ اطلاعی ندارم. و نیز در حال جستجو برای مترجمی هستم که ‏آن را به سوئدی ترجمه کند.‏
‏*‏