برخی سازمان های سیاسی
‏ از میان سازمان های سیاسی که اعضاء و هواداران خود را در کشتار ‏سال67  از دست داده اند، در نوزدهمین سال گشت کشتار بزرگ تنها ‏سازمان – اکثریت- و با فاصله ای نسبتا طولانی اقدام به برگذاری مراسم ‏مستقل کرد. این سازمان که در اردیبهشت ماه 1364 در بیانیه ای مشترک ‏با حزب توده ایران شعار سرنگونی سرداده بود، در سال1365 مورد هجوم ‏همه جانبه وزارت اطلاعات قرارگرفت و تعداد بسیار زیادی از اعضاء و ‏کادرهای سازمانی اش به زندان افتادند. از این میان تعداد فراوانی در فاجعه ‏کشتار 67 اعدام شدند. طرح شعار سرنگونی توسط رهبری وقت فداییان از ‏تاشکند و رهنمود این رهبری به اعزام و بازگشت بسیاری از نیروهای خارج ‏کشور این سازمان به داخل، بهانه ای شد برای یورش پلیسی سال1365 که ‏در آن بیش از هزار نفر(1000) از اعضاء و کادرهای سازمان – اکثریت- سر از ‏اوین و خاوران برآوردند.(44) سازمان اکثریت و حزب توده ایران به لحاظ ‏آماری و با احتساب ضریب جمعیتی شان نسبت به دیگر نیروهای چپ بالا ‏ترین تعداد اعدام شده گان سال67 را در زندان به خود اختصا ص دادند(45). ‏برگذاری آیین های بزرگداشت سالانه کشتار67 عمدتا از طرف جمعیت ها ‏وکمیته های دفاع از زندانیان و  نیروهایی که  به طیف رادیکال تر و چپ ‏نزدیکی داشته، و به آن شهره اند صورت می گیرد. برگذاری مراسم مستقل ‏سازمانی امسال ازطرف "فدائیان اکثریت" در برلین را شاید بتوان نوعی ‏واکنش سازمانی به تحویل نگرفتن و در حاشیه قرارگرفتن این سازمان در ‏سالیان اخیرتعبیرکرد. اقدام به برگذاری مراسم مستقل با شناسنامه سازمانی، ‏با هر نیت که صورت گرفته باشد در تناقض آشکاربا "فاجعه ملی" خواندن ‏کشتار بزرگ می باشد. تلاش و فریاد تمام خانواده های جان باخته گان67 و ‏کوشنده گان و نیروهایی که در زنده داشت این فاجعه ملی قدم برمی دارند ‏آن است که کشتارتابستان67 جنایتی فراسازمانی است و متوجه کل خانواده ‏بشری می باشد.‏
‏ سازمان مجاهدین خلق ایران اما در نوزدهمین سال گشت کشتار67 با ‏مصاحبه تصویری با تنی چند از زنده مانده گان کشتار67 در شهر اشرف پا را ‏فراتر از سالیان اخیر گذاشته و شهادت این زنده مانده گان را مورد داوری ‏عموم قرار داد. این سازمان که از مجموع بیش از4000 اعدام شده (تا این ‏لحظه ثبت شده) بیش از چهار پنجم آن به هواداران و اعضاء آن اختصاص ‏دارد. هم چنان بر طبل تعداد30000 (سی هزار) اعدام شده- آن هم تنها ‏مجاهد- می کوبد. نگاه تمامیت خواه و برتری طلب مجاهدین اعدام دیگر ‏نیروها را اساسا به حساب نمی آورد. روایت جان بدربرده گان مجاهد در ‏سال67 و مکتوب شدن آن می تواند این امکان را فراهم  سازد تا با زوایای ‏مهم و پنهان مانده آن یک ماهه جنون در آن سوی دیوار (5 مرداد ماه تا 5 ‏شهریور) بیشتر آشنا شویم. اگر روایت ایرج مصداقی در جلد سوم کتاب4 ‏جلدی نه زیستن نه مرگ وروز شمار کشتار67 را به عنوان تنها مجاهد زنده ‏مانده از کشتار، که شهادتش را قلمی کرده است، را یک استثناء و تک روایت ‏بدانیم ، تا این لحظه نیروهای زنده مانده از طیف چپ تنها راویان کشتار 67 ‏بوده اند (46)‏
‏ منافع گروهی وشخصی در تنگ ترین تعابیر آن در میان برخی جریانات ‏و تفکرات تمامیت خواه و موضوع حساب شویی با رقبای سیاسی سابق با ‏هرنیت انجام شده، تا این لحظه به کم بها شدن نفس جنایت منجرشده ‏است.(47)‏
‏ آیت الله منتظری اما از میان تمامی سرجنبانان حکومت وقت تنها کسی ‏است که در زمان قدرت و به وقت ولایتعهدی و نیابت رهبری نظام، کاسه ‏خود را از خمینی جداکرد. وی بعدتر با نقشه ای از قبل آماده شده و پوست ‏خربزه ای موسوم به ماجرای بیت و مهدی هاشمی که زیرپایش سردادند و با ‏کودتایی برنامه ریزی شده از گردونه قدرت به حاشیه پرت شد. منتظری ‏درنامه ای به تاریخ 9 مرداد1367  خطاب به مقتدا و مرادش خمینی رسما ‏ازاعدام ها شکایت کرده و اختلافات درون حکومت را بازتاب میدهد، نامه ایکه ‏در ششم نوروز سال68 سر از بی بی سی درآورد و با پخش عمومی آن طشت ‏رسوایی از بام به زمین می افتد. منتظری خود در تشریح آن رویداد به افشای ‏ماجرای برکناری اش و هدفمند بودن نقشه مجریان و در راس آن ‏احمدخمینی می پردازد. " نكته ديگری را كه من همين جا می خواهم عرض ‏كنم اين است كه چه كسی باعث شد كه اين نامه من (نامه مورخه ‏67/5/9) ‏به دست راديو بی بی سی برسد و حدودا پس از هشت ماه از گذشتن قضيه، ‏در ايام عيد نوروز يعني شب پنجم عيد يك روز قبل از نامه ‏68/1/6، از بی ‏بی سی پخش شود بدون اين كه هيچ توضيحی راجع به كل جريانات داده ‏شود و جو احساسات را به عنوان دفاع فلانی از منافقين بالا ببرد و زمينه ‏نوشتن نامه ‏68/1/6 منسوب به امام را فراهم نمايد; با اينكه من آن نامه را ‏فقط برای امام و شورای عالی قضايی فرستاده بودم و در اين مدت آن را به ‏احدی نداده بودم، البته بعضی آن نامه را در همان زمانها در دانشگاه تهران ‏در دست آقای سيد حميد روحانی ديده بودند! من حدس میزنم دستهايی در ‏كار بوده كه زمينه را براي نتيجه گيری نهایی آماده می کرده ‏است"(48)منتظری درادامه ومطلع شدن از ابعاد فاجعه و بعد از علنی شدن ‏نامه اول در نامه دوم اش به خمینی، ریز مسائل مهم دیگری را آشکار میکند.‏
منتظری در نامه دوم با رفع تکلیف شرعی و با جسارت بیشتری رو در ‏روی خمینی می ایستد. "چند روز بعد هم يكی از قضات خوزستان به نام ‏حجه الاسلام آقای محمد حسين احمدی پسر آيت الله آقای آشيخ علی اصغر ‏احمدی شاهرودی آمد پيش من خيلی ناراحت بود می گفت : "در آنجا تند ‏تند دارند اعدام می كنند، به يك شكلی نظر اكثريت درست می کنند، خوب ‏تشخيص نمی دهند، اينها از عمليات منافقين ناراحت هستند و افتاده اند به ‏جان زندانيان"، من عين مطالب ايشان را نيز در نامه ای بدين شكل برای ‏امام منعكس كردم : محضر مبارك آيت الله العظمی امام خمينی مدظله ‏العالی پس از سلام و تحيت، پيرو نامه مورخه ‏67/5/9 براي رفع مسئوليت ‏شرعی از خود به عرض میرسانم سه روز قبل قاضی شرع يكی از استانهای ‏كشور كه مرد مورد اعتمادی می ‏‎باشد با ناراحتی از نحوه اجرای فرمان ‏حضرتعالی به قم آمده بود و می گفت : مسئول اطلاعات يا دادستان - ترديد ‏از من است - از يكی از زندانيان برای تشخيص اينكه سرموضع است يا نه ‏پرسيد: تو حاضری سازمان منافقين را محكوم كنی ؟ گفت آری، پرسيد ‏حاضری مصاحبه كنی ؟ گفت آری، پرسيد حاضری برای جنگ عراق به ‏جبهه بروی ؟ گفت آری، پرسيد حاضری روی مين بروی ؟ گفت مگر همه ‏مردم حاضرند روی مين بروند! وانگهی از من تازه مسلمان نبايد تا اين حد ‏انتظار داشت، گفت معلوم می ‏‎شود تو هنوز سر موضعی و با او معامله ‏سرموضع انجام داد و اين قاضی شرع می ‏‎گفت من هر چه اصرار كردم پس ‏ملاك اتفاق آراء باشد نه اكثريت، پذيرفته نشد و نقش اساسی را همه جا ‏مسئول اطلاعات دارد و ديگران عملا تحت تاثير مي‏‎باشند. حضرتعالي ‏ملاحظه فرماييد كه چه كسانی با چه ديدی مسئول اجرای فرمان مهم ‏حضرتعالی كه به دماء هزاران نفر مربوط است می‎باشند. والسلام عليكم و ‏رحمه الله و بركاته 13مرداد1367 - حسينعلی منتظری"(49) ‏
‏ احمدخمینی اما وقیحانه و با اطمینان از برکناری منتظری چنین پاسخ ‏گستاخانه ای را به نامه دوم منتظری میدهد "حضرت آيت الله العظمی آقای ‏منتظری دامت بركاته پس از عرض سلام، حضرت امام فرمودند: نامه دوم ‏جنابعالی موجب تعجب شد، شما فرد مذكور را بگوئيد بيايد تهران تا مسائلش ‏را بگويد و مطمئن باشيد و باشد كه مساله محرمانه میماند. شما كه می دانيد ‏من نمی خواهم سرسوزنی به بی گناهی ظلم شود ولی ديد شما در مورد ضد ‏انقلاب و بخصوص منافقين را قبول ندارم . مسئوليت شرعی حكم مورد بحث ‏با من است جنابعالی نگران نباشيد. خداوند شر منافقين را از سر همه كوتاه ‏فرمايد. " 15 مرداد1367 ارادتمند، احمد خمینی."(50) و در نوزدهمین ‏سالگشت کشتار بزرگ حکایت همچنان باقی است. ‏
‏ هر زنده مانده از آن آتش، روایتی ناخوانده دارد "یک قصه بیش نیست ‏و از هرزبان که می شنویم نامکرر است" شناعت و زشتی بزرگترین مخالف ‏کشی تاریخ سیاسی ایران در سالیان اخیر، از چنان گستردگی برخوردار شده ‏است که حتا کار به دستان اسلامی و مارگیران حوزوی نیز امروز کمتر به ‏انکار آن جنایت دست میزنند. آن ها اما با بازی ماهرانه شان و ترجیع بند ‏تهوع آور و نخ نما شده ی "به هرحال آنچه در گذشته اتفاق افتاده مربوط به ‏گذشته و محصول شرایط روز بوده" جنایت را شامل مرور زمان می کنند.  ‏درس آموزی از این پلیدی و تبه کاری بی مانند، برای جنبش دموکراسی ‏خواهی در ایران- اما- مهری است بر درستی این درس تاریخ، که جنایت و ‏بررسی آن شاید تنها موردی است که شامل مرور زمان نمی شود و سیستم ‏جنایت را نمی توان تامدت ها در اسارت خطا نگاه داشت و پنهان کرد. دنیا ‏روز به روز برای دیکتاتورها کوچک تر می شود و هیچ جنایتی بدون مکافات ‏نمی ماند.‏

‏1-از گفت و گوی نگارنده با مادر ریاحی در آلمان که شرح مفصل آن درکتاب ‏دردست تدوین "کلاغ و گل سرخ" به همین قلم خواهد آمد
‏2-پیش گفته‏
‏3-نامه سرگشاده خانواده ها به خاتمی باراول1377باردوم1382-سایت های خبری ‏وتارنمای بیداران
‏4-نامه سرگشاده خانواده ها به حسن حبیبی-پیش گفته
‏5-نامه خانواده ها به کمیسیون حقوق بشر فوریه2003-پیش گفته
‏6-تارنما ها وسایت های اینترنتی‏
‏7-رادیو دویچه وله به مناسبت نوزدهمین سال کشتار67‏
‏8-محمد ملکی"آقای خویینی هاشمامقصرید"تارنمای روشنگری29دی1384‏
‏9-تا18-رادیودویچه وله به مناسبت کشتار67‏
‏19-امیرفرشادابراهیمی"روایتی دیگرازاعدام ها..وبلاگ شخصی
‏20-21-22-پیش گفته
‏23-برنامه بخش فارسی رادیو فرانسه به مناسبت کشتارسال67‏
‏33تا24-پیش گغته
‏35-34کنترل بازی دست رفسنجانی است.دوم دام دات کام سایت شخصی نبوی
‏38تا36-ابراهیم نبوی کشتار 67 از یک زاویه دیگر-پیش گفته
‏40-39داریوش همایون"پیروزی خشم وکین"کیهان لندن-9سپتامبر2004‏
‏42-41 تداوم خشونت و كينه پاسخ جمعي از زنده‎ ‎ماندگان تابستان  ۶۷ ، به ‏داريوش همایون-مجله آرش فرانسه ‏
‏43-داریوش همایون" بخشودن و فراموش نکردن"2006سایت حزب مشروطه ایران
‏44-کار-اکثریت-سال دوم دوره دوم شماره 15اردیبهشت1364‏
‏47-46-45شرح تفصیلی وچرایی ماجرا به همین قلم درکتاب"درخت بی زمین" ‏خواهد آمد.‏
‏50-49-48-برگرفته ازسایت رسمی آیت الله منتظری‏

‏*‏