شکنجه
‏”جامعۀ بين المللي پزشكي“ در نشست سال 1973 خود در توكيو ‏شكنجه را اين گونه تعريف می کند: ”شكنجه اِعمال رنجي جسمي يا ‏رواني‌ست كه توجيه‌ناپذير، به عمد، سيستماتيك و خودسرانه از طرف افراد ‏يا به دستور دولتها و بدست مأمورانشان انجام ‌گيرد تا فرد را مجبور به دادن ‏اطلاعات، اعتراف، يا هر عمل ديگری كنند.“ همچنين، كانون اصلي تعريفي ‏كه سازمان ملل متحد در سال 1984 از شكنجه بدست می دهد بدين قرار ‏است: شكنجه عملي است كه به وسيله ماموران دولت، به عمد و براي ايجاد ‏درد شديد جسمي يا رواني انجام مي‌گيرد.‏
واقعیت تجربۀ شکنجه شدگان اما حاکی از آن است که "تعريفهاي ‏قانوني" شكنجه نمي‌توانند بيانگر شدت رنجي باشند كه قربانيان چنین ‏فاجعه ای متحمل مي‌شوند. در حالي كه ويژگي اصلي شكنجه وارد آوردن ‏درد به قرباني است، هدف نهايي آن به نابودي كشاندن شخصیت فردی و ‏انسانيتِ اوست. تغييري كه با اِعمال شكنجه در دنياي قرباني بوجود مي‌‌آيد، ‏همه جانبه بوده، بر تمامي روابطش تا‏ثير مي‌گذارد، و آثار جسمي شكنجه تا ‏پايان عمر با جان بدربرده همراه بوده و يادآور دوران شكنجه و زجرش ‏است.(1‏
مکانیزم هایی كه شكنجه بر اساس آن عواقب تخريبي خود را به بار می ‏آورد، و من در صفحات بعد به توضیح آنها خواهم پرداخت، مشابه همان ‏مکانیزم هایی هستند كه زيربناي تاثيرات فجایع ديگري از قبيل آدم ربايي و ‏تجربه اردوگاه هاي مرگ را تشکیل می دهند. به همین جهت، می توان گفت ‏که تجربيات تكان دهنده و ناگواری که پی در پی و مداومند، ويژگي هايي ‏مشابه داشته، باعث بروز واكنشهاي جسمي-روانيِ همسانی مي شوند. ‏تحقیقات روانشناسی تا به امروز بر این گواهی می دهند که داشتن  چند ‏ویژگی تاثيری مستقیم بر روی چگونگي بروز واكنشهای جسمي- رواني پس ‏از سانحه می گذارند. این ویژگی ها عبارتند از: پیشینه آسیب دیدگی(2)،   ‏معناي دروني و ذهنی(3)، چهارچوب سیاسی-فرهنگی، و  محيط اجتماعي و ‏ميان-فردي مربوط به وقایع ناگوار. بنابراین، عوارض ناشی از آسيب ديدگي از ‏روابط پيچيده اي تأثیر می پذیرند كه بين عوامل بيولوژيك، رواني،  ‏اجتماعي-فرهنگی، و  تجربیات شخصی انسان موجودند. ‏
جودیث هرمن(4)، روانشناس آمریکایی می گوید، دربسیاری از موارد، ‏اسارت دراز مدت باعث بروز تغییر در شخصیت قربانی می شود. قربانی ‏خشمی را که نمی تواند به زندانبان نشان دهد متوجه خود کرده و درون ‏ریزی این خشم به شکل افسردگی در او بروز می کند. او می گوید، قربانیان ‏اسارت های طو لانی و آسیب دیدگیِ مکرر دچار نوعی "عارضه بعد از ‏سانحه" می شوند که افزون بر تغییر در شخصیت، عوارض دیگری چون ‏حساسیت بیش از حد، دلهره مداوم، نا آرامی، تغییرات فوق العاده در روابط ‏میان-فردی، و محدودیت در ابتکار و نوآوری را در برمی گیرد.‏
به گفته ساپِِرتا و وان دِركُلك(5) ، متخصصین در روانشناسیِ آسیب ‏دیدگی، عملکرد و ویژگی واقعه آسيب زا اين است كه مكانيزم هاي رواني و ‏جسمي لازم برای كنار آمدن و مقابله با مشکلات را در قرباني خود از کار می ‏اندازد؛ در نتیجه، آسیب دیدگی در حالی صورت می گیرد كه منابع دروني و ‏بیرونیِ فرد براي مقابلۀ موفقيت آميز با تهديدی خارجي كافي نبوده و ناتوان ‏مي شوند. غير قابل درك بودن،  پيوند متلاشي شده(6)،  پيوند ناشي ‏از آسيب ديدگي،  و اجتناب ناپذيري چهار مکانیزم پایه ای وقايع آسيب ‏زا هستند که ماهيت حاد آسيب ديدگي، و  به طور مشخص، تأثير توانكاه ‏تجربه شكنجه را توضيح مي دهند. در ادامه به توضیح و چگونگی عملکرد ‏این چهار مکانیزم پیچیده خواهم پرداخت.  ‏
غیر قابل درک بودن.   غير قابل درك بودن به معني عدم توانايي فرد ‏در یافتن معاني برای رویدادهای ناگواری است كه خارج از محدودۀ متعارف ‏معلومات انسان بوده و قابل تلفيق  و يكپارچه شدن با تجربيات روزمره او ‏نيستند. اين دشواری در پیدا کردن معانی برای تجربیات فاجعه آمیز تا ‏حدودي بخاطر باورهاي فرد نسبت به خود و جايگاهش در جهان است.‏
گرایش طبیعی انسان به سوی باوری است که در روانشناسی اجتماعی به ‏آن فرضیۀ "جهان عادل"(7) می گویند. این فرضیه، که اولین بار توسط ‏ملوین لِرنر(8)معرفی شد،  کشش انسان به سوی این باور را توضیح می دهد ‏که جهان مکانی ست امن و عادل و "مردم هر آنچه که عایدشان می ‏شودحقشان است". بر اساس این فرضیه، از زاویۀ نگاه جامعه، هر فرد مسئول ‏اتفاقات، از جمله نابسامانی هایی است که برایش پیش می آیند.  ‏