header image
 
سی وششمین جشنواره فیلم‏ رتردام (24 ژانویه الی 4 فوریه)‏ چاپ
آران جاویدانی   

سی و ششمین جشنواره فیلم رتردام روز چهارشنبه بیست و چهارم ‏ژانویه با فیلم "طلوع آزادی" ساخته "ورنر هرتزوگ"  افتتاح وبا فیلم ‏‏"پرستیز" به کارگردانی "کریستوفر نولان"  در روز شنبه سوم فوریه به کار ‏خود خاتمه داد.‏
خانم «ساندرا دن هامر»  هلندی که از سال گذشته جانشین "سیمون ‏فیلد" انگلیسی، مدیر جشنواره روتردام شده،  در روز افتتاح جشنواره گفت ‏که جشنواره روتردام بر خلاف جشنواره کَنِ فرانسه، درهایش را برای همه ‏علاقمندان سینما باز گذاشته و تماشاگران را رکن اصلی جشنواره می داند.‏
در فاصله این ده روز، 675 فیلم کوتاه و بلند در بخش های مختلف ‏جشنواره به نمایش در آمد که 15 فیلم بلند و 27 فیلم کوتاه در بخش ‏مسابقه  و بقیه فیلم ها در بخش های دیگر جشنواره : "سینمای آینده " ‏، "سینمای دنیا " ،    "بزرگان سینما "، "بازنگری سینما " ، ‏‏"کارگردان در فوکوس "  به نمایش در آمدند.‏
از دوسال پیش یک بخش خارج از برنامه های اصلی جشنواره تحت ‏عنوان "نقطه داغ" آغاز به کار کرده که هرساله دو پایتخت جنجالی از ‏کشور های دنیا را انتخاب کرده و با اختصاص دادن 4 شب به هر کدام از ‏آن ها می کوشد تا با پخش فیلم و موزیک و‎ ‎نمایش هنرهای تجسمی، ‏گوشه ای از زندگی هنری این دو پایتخت را به مخاطبانش نشان بدهد.‏
امسال این بخش جشنواره دو شهر مرکزی "بخارست" و "تهران " را ‏انتخاب کرده بود که 4 شب تهران با استقبال فوق العاده ای روبرو شد که ‏در این گزارش به طور مفصل بدان خواهیم  پرداخت.‏
جز بخش کاملا جنبی "نقطه داغ"، جشنواره رتردام هم در ادامه ‏سیاست جشنواره های دیگر، روی چندان خوشی به سینمای ایران نشان ‏نمی دهد و بر خلاف سال های گذشته که هفت، هشت فیلم ایرانی در ‏بخش های مختلف جشنواره به نمایش در می آمد، امسال فقط چهار فیلم ‏ایرانی "آفساید" (محصول فرانسه- ایران) ، "زمستان است" (محصول ‏فرانسه)، "‏‎ scream of the ants‎‏" ساخته محسن مخملباف ‏‏(محصول فرانسه و هند) و "نیمه ماه" ساخته بهمن قبادی که آن هم ‏مصول مشترک می باشد به نمایش در آمد و هیچ کدام از فیلم هایی که ‏محصول ایران بوده اند، در جشنواره پذیرفته نشد که البته بخش جنبی ‏‏"نقطه داغ"  این بار را، به دوش کشید.‏
مهمانان ایرانی این دوره جشنواره اقایان جعفر پناهی و بهمن قبادی ‏‏(محصول مشترک ایران و کردستان) بودند.‏
برگزیدگان بخش مسابقه جشنواره که برخلاف سال های قبل که سه ‏فیلم انتخاب میشد ، امسال چهار فیلم به شرح زیر بودند:‏
عشق همه را تسخیر می کند  ( تان چوی موی) کارگردان مالزیایی
‎ ‎داستان دنیای حساس و درونی آه پنگ دخترجوان چینی– مالایی ‏است که زاده شهر پنانگ است‎ ‎و برای کار کردن به پایتخت آمده ‌است. در ‏کوالالمپور به‌ دور از دغدغه‌های شهرهای‎ ‎بزرگ به کارکردن در اغذیه ‏فروشی ساده‌‌ای متعلق به یکی از بستگان مشغول می‌شود. در‎ ‎ابتدا وی ‏زمانی برای پرداختن به لذات و خطرات روزمره شهرهای بزرگ را ندارد، اما ‏به‎ ‎مرور زمان وی در دستان وسوسه شهرهای بزرگ می‌افتد و این جذبه او ‏را به هرزگی‎ ‎می‌کشاند.‏
نا پاکان (  پیا ماریاز) آلمان
استفی، دختری ۱۵ساله ای  است با والدینی کولی؛‎. ‎هنگامی که آنها ‏تصمیم کوچ به ییلاق را می‌گیرند، او آرزوی ثباتی بیشتر در زندگی خود‎ ‎را ‏دارد. ‏
لجن زار حیوانات  ( کلودیو آسیس ) برزیل
زندگی ‏‎ ‎دختر جوانی که در جامعه‌ای سرشار از خشونت و سوء استفاده‌های‎ ‎جنسی رشد می‌کند.‏
آفر (مورتن هارتز کاپلر) دانمارک
فیلمی سیاست زده که فقط می توانست در جشنواره ای هلندی جایزه ‏بگیرد.‏
طی چهارشب  بخش جنبی " نقطه داغ "علاوه بر نمایش  فیلم های ‏بلند داستانی و مستند، فیلم های کوتاه و انیمشین، اجرای زنده موسیقی از ‏گروه های  ریویل (گروه رپ مقیم انگلیس)، آبجیز (گروه پاپ راک ایرانی ‏مقیم سوئد)، عباس بختیاری (گروه موسیقی سنتی مقیم فرانسه) و ‏محسن نامجو که شاید بتوان گفت بهترین کشف این قسمت بود ، عرضه ‏شد. ‏
فیلم های بلند داستانی  شامل آفساید (جعفر پناهی )، ما همه ‏خوبیم  (بیژن میر باقری )، زمستان است (رفیع پیتز) و دو فیلم مستند ‏بلند تهران دیگر انار ندارد (مسعود بخشی) و ایران، یک انقلاب ‏سینمایی (نادر تکمبل همایون) و فیلم های کوتاه کسوفی که از آسمان ‏به زمین افتاد (مانی پتگر) از حمله فیلم های نمایش داده در این بخش ‏جنبی است که در زیر به بخشی از  آن ها به طور اجمالی خواهیم پرداخت ‏‏. ‏
کسوفی که از آاسمان به زمین افتاد (مانی پتگر) :  ‏
‏"من همیشه از کوری وحشت دارم و فکر می کنم بدترین چیزی است ‏که می تونه برام اتفاق بیفته. احتمالا بخشی از این ترس مربوط به کارم هم ‏باید باشه. اگر یک فیلم ساز نبینه ، چطور می تونه فیلم بسازه. ظاهرا به ‏جز کوری چشم، کوری فکر هم داریم، چرا که در شروع همین فیلم سوژه ‏ی آن را که یکدفعه جلوی دوربینم سبز شد را تا مدت ها ندیده بودم......"‏
این جملات آغازین فیلمی است که آخرین کسوف قرن گذشته و ‏حضور گنجشک بال و پر شکسته ای را هم زمان با کسوف در حیاط خانه ‏اش را بهانه ای میکند برای طرح مسایلی که گریبان برخی از  روشنفکران ‏را گرفته است؛ کوری فکر و ....‏

ما همه خوبیم  (بیژن میر باقری )‏
خانواده ای که از پسر بزرگشان که به خارج رفته و دو سالی است که ‏هیچ خبری از او ندارند با غریبه ای روبرو می شوند که پیغامی از او ‏برایشان آورده است و پیغام این است که پسر خواسته تا خانواده اش ‏‏(همسر و دخترش، پدر، مادر، پدر بزرگ لال و خواهر وبرادرش) فیلمی از ‏خودشان پر کنند تا غریبه در بازگشتش به خارج ، آن را با خودش ببرد.‏
بیژن میر باقری  مسئله تبعید و مهاجرت را از آن روی سکه به تصویر ‏درآورده  است. در حقیقیت او بازتاب تبعید و مهاجرت را روی بازماندگان ‏بررسی کرده است و به خوبی هم از عهده کار بر آمده است. در تمام فیلم ‏از شعار دادن پرهیز شده و به دام احساسات گرایی نمی افتد .‏

تهران دیگر انار ندارد  (مسعود بخشی)‏
یک مستند تحقیقی در مورد تهران، یکی از آلوده ترین پایتخت های ‏جهان که کارگردان  با طنز بسیار، زیبایی  اثرش را فدای تحقیقاتش نمی ‏کند و با کنار هم گذاشتن تصاویر آرشیوی از سفر مظفرالدین شاه به اروپا ‏و به همراه آوردن دوربین فیلمبرداری به عنوان بازیچه ای برای ‏حرمسرایش، تا تصاویری فرضی از زلزله قریب الوقوع تهران، به شناسنامه ‏شهری می پردازد که با تضادهای طبقاتی اش دیگر هویتی برایش نمانده ‏است. استفاده به جا از ترانه های قدیمی ایرانی و به خصوص ترکیب بابا ‏کرم با تصویر محمد رضا پهلوی لحظات به یاد ماندنی ای را می آفریند. ‏

و ایران، یک انقلاب سینمایی (نادر تکمیل همایون)
این فیلم مستند به سفارش شبکه تلویزیونی  ‏arte‏ ساخته شده است و ‏مروری است بر تاریخ سینمای ایران و مصاحبه هایی با دست اندر کاران ‏سینمای ایران. فیلم، یک تاریخ سینمای مصور است که فیلمساز با هدف ‏نمایش در داخل و خارج از کشور ساخته و به همین دلیل دچار خود ‏سانسوری به خصوص در استفاده از تصاویر آرشیوی شده است ‏

 موسیقی در جشنواره فیلم
یکی از پدیده های غیر سینمایی این بخش از جشنواره، اجرای موسیقی ‏زنده بود. شب اول از برنامه تهران، با اجرای گروه رپ ایرانی ریویل همراه ‏بود و شب دوم عباس بختیاری و گروهش که از فرانسه آمده بودند به ‏اجرای موسیقی سنتی ایرانی پرداختند. ولی شوک اصلی جشنواره حضور ‏محسن نامجو از ایران بود که به نوعی نماینده به حق موسیقی ایست که ‏این روزها به نام موسیقی  زیر زمینی خوانده می شود. ‏
نامجو با ترکیب سبک بلوز و ردیف های ایرانی و گاهی هم راک به سبک ‏جدیدی رسیده که مختص خودش است. در استفاده از شعر شاعران معاصر ‏و قدیمی ایران هم، خود را مقید به هیچ بندی نمی کند. به راحتی اشعار را ‏با هم ترکیب می کند تا به مفهوم جدیدی برسد. ترانه های نامجو شاید ‏اکنون برای برخی از متعصبان موسیقی ایرانی و یا طرفداران مولوی و ‏حافظ نوعی آنارشی  موسیقیایی  به حساب بیاید ولی این آثار چیزی است ‏که نسل جوان امروز  به  دنبالش می گشت،  همان طور که فرهاد و ‏فریدون فروغی برای ما بودند.‏
این گزارش را با نقل بخشی از ترانه محسن نامجو به نام عقاید نوکانتی به ‏پاین می برم.‏

عقاید نوکانتی از آن من
شقایق نرماندی از آن تو
حلاوت و بی‌صبری از‎ ‎آن من
عشق پانزده‌سانتی از آن تو
ماکارونی، تمبرهندی از آن ما
خیابان شهید قندی از آن ما
قبری که بهش‎ ‎می‌خندی از آن ما
ذکاوت و رندی از آن ما
عقاید نوکانتی از آن من
شقایق نرماندی از آن تو‏‎ ‎

« مطلب قبلی   مطلب بعدی »
درباره آرش

مدیر مسئول و سردبیر:
پرویز قلیچ خانی
دبیر تحریریه:
نجمه موسوی

آرش نشریه ای است فرهنگی, سیاسی و اجتماعی که از بهمن ماه ۱۳۶۹ (فوریه ۱۹۹۱) در فرانسه منتشر میشود.

خبرنامه آرش
با عضویت درخبرنامه آرش از آخرین اخبار سایت بوسیله ایمیل مطلع شوید.
نام

آدرس ايميل
پیوست
انصراف
کمک مالی به آرش

کمکهای مالی شما ادامه فعالیت آرش را میسر میسازد.

Donate Once Monthly

Currency

Amount

Currency

Amount

Official PayPal Seal
© ArashMag.com, All Rights Reserved.