از اين رو عجيب ‏نيست كه با حركت از  نقطه اي معلوم، سر از جاهاي  نا معلوم در مي آورد.  ‏صورت مسئله در مقدمه، طرح شده به روشي معمول، پراست از داده ها و ‏جواب ها، با يك راه  حل در خود، كه گذشته از چند شگرد ”دموكراتيك“ ‏براي محو فواصل و استتار موانع، يك محاسبه ساده سرانگشتي است. اگر ‏دو عنوان اين فصل ياد بود: (قتل عام تابستان 67)  و ( به ياد ”به مرگ ‏خود آگاهان“ دهه 60)، به عنوان دو جمله معلوم براي تعريف يك جمله ‏مجهول، به روش قياس، ولومع الفارق،  بكار برده شود، حاصل جمله سوم ‏است: ”كشتار سردمداران و بلند پايگان رژيم ستم شاهي“، كه اين  به نوبه ‏خود مي تواند جمله اول باشد، در فرض اول  يك مسئله،  با دو نتيجه ‏معلوم (جمله دوم و سوم). با فرض سكوت ”جنبش ترقي خواهانه و در ‏راس آن جنبش چپ وهمراهي بخشي از روشنفكران“ در ”برابر احكام (بي ‏سابقه) اول انقلاب“  نشريه آرش با يك نظرخواهي و دعوت به موضعگيري،  ‏فرصتي ايجاد مي كند براي برخورد به موانع پوشيده، كه موجب سكندري ‏در همان قدم اول است،  براي رسيدن به  دو مرحله كشتار ذكر شده در ‏عنوان، در ليست  سه مرحله ”كشتار“ به ترتيب زير: ‏
‏ 1-كشتار سردمداران و بلند پايگان رژيم ستم شاهي در روز هاي اول ‏انقلاب
‏2-كشتار بخش وسيعي از رهبران، كادر ها و هواداران سازمان هاي سياسي ‏مخالف در سال 1360 تا 64  ‏
‏3-كشتار  بزرگ تابستان 1367‏

‏ ياد آوري و رفع يك سوء تفاهم‏
اپوزيسيون چپ ضد شاه و ضد خميني ايران، نه خود را جزئي از حاكميت ‏جديد مي دانست و نه طرف بحث  با آن بود. از اين رو نه به شكار عوامل ‏رژيم سابق و ماموران ساواك پرداخت و نه  لحظه اي خيال كرد كه ‏دادگاههاي انقلابي اسلامي  يك نوع از دادگاه است. اين چپ كه در ‏مرامش نه حرفي از كشتن بود و  نه اصولا طرفدار اعدام بود و نه سرش به ‏جائي بند، در تنها جائي  كه در توانش بود مخالفت خود را عليه محاكمات ‏عاملان رژيم و محكوميت آنان در عمل پياده كرد، اين موضع او بود.  اين ‏موضعگيري هر چند هنوز  قابل ارائه در يك سند كتبي نيست، ولي در ‏حافظه باز ماندگان آن نسل ثبت است، با اعتباري بيش از چند خاطره از ‏يك واكنش دل خنك شدگي يكي دو قرباني. اين موضع را مي توان از  ‏پاسخ اين جنبش  كه در آن زمان عمدة هنوز متشكل از عناصر چپ بود، ‏به فراخوان عمومي دادگاههاي انقلابي اسلامي، كه  قربانيان شكنجه ‏گاههاي ساواك را  دعوت به شكايت و شهادت عليه بازجويان و رئيس ‏ساواك كرد استنتاج  نمود. پاسخ افراد متعلق به اين جنبش كه بخش ‏بسيار بزرگي از زندانيان سياسي و  سياسي كار دهه پنجاه را تشكيل مي ‏دهد، بايكوت اين فراخوان بود. آن ها نه حاضر شدند از شكنجه گرانشان ‏شكايت كنند و نه در دادگاههاي اسلامي حضور يافتند. اين موضع گيري ‏بر يك منشور حقوق بشر مبتني نبود و بيش از ان كه محصول نقد ‏استالينيسم باشد از يك ظرفيت اصيل بشر دوستانه و سلامت  سياسي ‏موجود در چپ ايران نشأت مي گرفت كه هنوز در يك هيرارشي قدرت از ‏آرمان هايش دور نيفتاده بود. اين موضعگيري فرصت نيافت كه جمعبندي ‏و ثبت شود.  ‏
پيكر نحيف جنبش  چپ ايران، زير بيش از دو دهه سركوب ديكتاتوري ‏رضا پهلوي، پژمرده و درشكنجه  گاهها و زندان هاي دهه پنجاه رژيم ‏سلطنت، آش ولاش شده بود. چپ ايران در اول انقلاب هنوز جان تازه ‏نگرفته، مي بايستي همه مراحل طي نكرده را، از بازنگري، باز سازي و ‏تشكيل، تا انشعاب و اتحاد، همزمان تجربه مي كرد. هنوز قد راست نكرده ‏در خط سه  يا كه چهار،  پنج  و ...،  زير ضرب و سركوب حكومت اسلامي ‏قرار گرفت،  فرصت حمله نيافته به موضع دفاعي رانده شد، با اينهمه ‏سكوت نكرد و درهمه جبهه هاي مقاومت در كنار سركوب شوندگان تا ‏آخرين لحظه مقاومت كرد. حزب موجود ”چپ“، حزب توده، تابوت يك ‏لاشه گنديده، حاصل  سركوب هاي دهه 30 بود،  كه آن هم نه تنها در ‏مقابل جنايات جمهوري اسلامي سكوت نكرد، بلكه  تا آن جا كه در توانش ‏بود، خواهان سركوب هرچه بيشتر مخالفين جمهوري اسلامي بود. ديگري ‏سازمان چريك هاي فدايي خلق ايران بود، محصول سركوب هاي دهه ‏چهل، بخشي از جنبش سياسي به آخر خط رسيده ايران، كه در يك ‏جنبش چريكي به سيم آخرزده ، از جان گذشته و با مشت گره كرده در ‏دهان شير مي رفت و زير ساطور شكنجه گران ساواك خرد مي شد و شور ‏انقلابي اش، در دخمه هاي زندان  مچاله و بد شكل . در آستانه انقلاب ‏ايران زير اسم سازمان  فقط يك ليست بلند بالاي شهدا باقي مانده بود،  ‏يك خيل زنداني و انبوهي از هواداران  پراكنده،  و با اولين دم آزادي به ‏عناصر تشكيل دهنده خود تجزيه مي شد. اين جا اعدام هاي ”انقلابي“ را ‏مي ستود، در تركمن صحرا براي شوراهاي دهقاني مي جنگيد. چيزي ‏نگذشت كه مبارزه مسلحانه  را در چريك هاي فدائي خلق (اشرف دققاني) ‏رها كرده و تتمه آرمان انقلابي اش را در ”اقليت“، و  فدائي اكثريت شد،  ‏دنباله رو ”توده“  و عليه مخالفان جمهوري اسلامي.‏
‏ اي كاش كه اين ها سكوت كرده بودند، اي كاش كه لا اقل حالا سكوت ‏مي كردند.‏
براي اين ها و آن هاي ديگر كه رؤياي نزديكي با صاحبان فدرت دست از ‏سرشان بر نمي دارد، اين ياد بود قريانيان قبل از هرچيز يعني جاي خالي  ‏دهها هزار  قربانيان كشتارهاي سالهاي 60 و 67 و جاي خالي قربانيان ‏سركوب هاي رژيم ديكتاتوري شاه، و فرصتي است تا با اصل تكيه بر هرج و ‏مرج توده اي و بي اطلاعي اكثريت،  با همان شيوه خود  جمهوري اسلامي، ‏مرز بين عاملان  و  قربانيان جنايت را مخدوش ساخته، تقابل آن ها را ‏منكر شده و يواشكي و از در عقب، جاي اين دو را با هم عوض كنند. ‏فرصتي است تا  خوشامد گويان اعدام نصيري زنداني، توبه كنان و همراه ‏سلطنت طلبان،  نصيري رئيس ساواك را،  قرباني زندانيان سابق شكنجه ‏گاه هاي ساواك قلمداد نمايند. فرصتي است تا پشت يك ”اشتباه همگاني ‏چپ“، همراه با همكاران رژيم شاه رد خود را در همكاري با جمهوري ‏اسلامي  گم  كرده، و ياد بود قربانيان را به محاكمه انان  تبديل كنند و با ‏سهيم كردن قربانيان سال هاي 60، و 67 در مسوليت هر چند غير ‏مستقيم در اين جنايات، جنگشان را با قربانيان ادامه داده، از مخالفان اين ‏رژيم و حتي آن رژيم انتقام  بگيرند.