لوموند دیپلماتیک ژانویه 2007‏

مقدمه:‏
هرگز منطقه خاورمیانه با چنین بحران سیاسی حتی در جریان جنگ 6 ‏روزه مصر-اسرائیل روبرو نبوده است. بن بست رهبری و قدرت سیاسی در ‏فلسطین، درگیری های مسلحانه بین فتح و حماس در نوار غزه و ناپلس، ‏احتمال بروز یک جنگ داخلی دراین کانون بحرانی  پیش بینی میشود. ‏آشفته بازار و جنگ داخلی تمام عیار در عراق که هر روز تعدادی از مردم ‏زحمتکش و بی پناه عراقی قربانی بمب گذاری-های تروریست های ‏مذهبی فرقها ی اسلامی قرار می گیرند، حضور امپریالیسم آمریکا و نظامی ‏کردن مطلق منطقه بویژه در اطراف تمام مرزهای ایران گوشه هائی از این ‏بحران هستند. از طرف دیگر، پروژه خطرناک و پر هزینه هسته ای رژیم ‏اسلامی و تحریم اقتصادی کمیته امنیت سازمان ملل علاوه بر فشار-های ‏روز افزون اقتصادی که فقر، فلاکت و بیکاری کارگران و زحمتکشان را در ‏پی دارد، باعث افزایش سرکوب و فشار-های سیاسی رژیم ارتجاعی، ‏دستگیری، زندان، شکنجه و اعدام-های بیشتر شده است. به این مجموعه ‏بحران لبنان و نقش کشور-های منطقه بویژه ایران و سوریه و دخالت-های ‏مستقیم و غیر مستقیم آنان را باید اضافه کرد. پس از جنگ حزب الله-‏اسرائیل در تابستان 2006، با توجه به مجموعه شرایط سیاسی-اقتصادی ‏به نظر می رسد که بحران جدیدی با ر دیگر این کشور را در آستانه یک ‏جنگ داخلی قرار داده است. بحران سیاسی لبنان تنها به گروه-های ‏سیاسی داخلی لبنان- که خود از پیچیدگی خاصی بر خوردارند- محدود ‏نمی شود. علاوه بر گروه ها و احزاب دروزی، مارونی، شیعه، فلانژیست ها، ‏امل و حزب کمونیست که تعین کننده قدرت سیاسی لبنان هستند، ‏کشورها و گروه های منطقه ای نفوذ قابل توجه و تعین کننده ای در قدرت ‏سیاسی، دولت و جامعه لبنان دارند. ‏
اخوان المسلمین بعنوان یک جریان ایدئولوژیکی سیاسی (ملی و منطقه ‏ای) در لبنان، فلسطین، مصر، اردن، عربستان سعودی و عراق در واقع در ‏تمام منطقه خاور میانه از نظر سیاسی، اجتماعی بسیار فعال است (دقیقا ‏‏19 سال پیش، حماس شاخه نظامی اخوان المسلمین به رهبری شیخ ‏یاسین در فلسطین تشکیل شد). ایران و سوریه هر یک با اهداف متفاوت، ‏از نظر سیاسی، نظامی و مالی گروه-های امل، حزب الله و اخیرا گروه ‏وابسته به ژنرال میشل عون را مورد حمایت قرار میدهند. پس از جنگ ‏حزب الله در تابستان 2006، 5 وزیر شیعه وابسته به حزب الله در کابینه ‏دولت لبنان استعفاء داد و در اواخر همین سال بشیر جمیل وزیر انرژی در ‏یک سوء قصد به قتل رسید. دقیقا از اول ماه دسامبر 2006 تا 24 ژانویه ‏‏2007، حزب الله، امل اسلامی و ژنرال میشل عون همه هواداران و پارتیزان ‏های خود را برای منحل کردن دولت لبنان دعوت به یک نشست سیاسی( ‏Sitting‏) در جلوی پارلمان لبنان کردند. در هفته اول بحران جدید "اتحاد ‏عرب" که نفوذ مهمی درتمام کشورهای عربی دارد تصمیم گرفت برای ‏برون رفت از بحران لبنان وارد مذاکره با طرفین در گیر شود. ولی پس از ‏مدتی "اتحاد عرب" بدون هیچ گونه اعلام نظری خود را کنار کشید، یا به ‏عبارت دیگر هیچ گونه راه حلی برای پایان دادن به این بحران نیافت. ‏بالاخره پس از 1 ماه و 24 روز طرفداران حزب الله، امل و میشل عون بدون ‏نتیجه و دستاوردی چادرهای خود را بر چیده و به ‏Sitting ‎‏ خود پایان ‏دادند. درگیری های خیابانی بین طرفداران دو گروه موافق و مخالف دولت ‏لبنان ادامه دارد. در کنفرانس بین المللی برای کمک به باز سازی لبنان که ‏در 25 ژانویه در پاریس برگزار شد، عربستان سعودی 1 میلیارد دلار به باز ‏سازی لبنان اختصاص داد. این کمک را باید در چهار چوب "مثلث سنی" ‏در مقابل شیعه (حزبالله، امل، ایران) ملاحظه کرد. ترجمه مقاله ژورنالیست ‏و تحلیل گر خاورمیانه برنارد روژه نشان دهنده گوشه ای از نفوذ و عملکرد ‏گروه-های سنی اسلامی در منطقه است.‏
مترجم
‏*****‏
برنارد روژیه:‏

تظاهرات هواداران حزب الله، امل و ژنرال میشل عون علیه دولت لبنان ‏همچنان ادامه دارد. در بستر این بحران اختلافات بین دو شاخه اسلام ( ‏شیعه و سنی) شدید تر و حادتر شده است. بحران بین سنی و شیعه تنها ‏به جامعه لبنان محدود نمی شود، بلکه‎ ‎این بحران به تمام منطقه و هر ‏آنجائی که حزب الله مورد حمایت قرار گرفته است را در بر می گیرد. در ‏جنگ حزب الله-اسرائیل، در تابستان 2006، حزب الله نتوانست گروه ها و ‏طیف های مختلف سنی را بسیج کند. بیانیه ها و اطلاعیه-های حزب الله ‏بیشتر بیانگر افشاء وحشی گری بمباران های اسرائیل برای بدست آوردن ‏حمایت و جلب توجه شیعیان بود. با وجود این، در تمام مدت بحران، ‏اخوان المسلمین مصر و اردن از حزب الله در این جنگ حمایت کردند.‏
برای درک سیستم رفتاری و مواضع گروه ها و جریانات مختلف سنی، ‏تجزیه و تحلیل نظرات آنها در سطوح مختلف ایدئولوژیکی، سیاسی، ‏محدوده-ای (محلی، ملی و منطقه ای) ضروری به نظر میرسد. ‏
از نظر ایدئولوژیکی، اخوان المسلمین اردن، فلسطین و مصر حمایت و ‏پشتیبانی از حزب الله را بعنوان یک استراتژی ایدئولوژیکی (جنگ علیه ‏اسرائیل) امری واجب اعلام کردند. در حالی که اخوان المسلمین لبنان ‏همبستگی و حمایت از نخست وزیر لبنان (فواد سینورا) را در خلع سلاح ‏حزب الله امری واجب و ضروری می دانست. علیرغم اصول اخلاقی و ‏جدائی بین منشور منطقه ای و ایدئولوژیکی از یک طرف و منشور ملی از ‏طرف دیگر تمام این جریانات و گروه ها در محدوده و چهار چوب کشوری، ‏خود را مانند  حامیان و نگهبانان ارتودکس سنی در مقابل شیعه معرفی می کنند.‏
باید اضافه کرد که بحران عراق بعنوان یک بحران منطقه ای برای تعدادی ‏از گروه-های اسلامی دارای اهمیت بیشتری است. در این مورد اخوان ‏المسلمین لبنان یک نوع نزدیکی و آشتی بین سنی و شیعه را در نظر ‏دارد، در حالی که سایر گروه ها  اسلامیست از چنین ایده ای حمایت نمی ‏کنند. بر اساس تردید و تائید دینامیزم حزب الله و بطور کلی اسلام شیعه ‏می توان ترکیبی از عقاید  متعدد را مشاهده  و بر اساس آن گسترش آتی ‏اسلام را در منطقه تعریف کرد. ‏
برای اسلامیست های کشورهای همسایه، حزب الله در سال 1990 در ‏ارتباط با تلافی و انتقام گیری از اسرائیل در جامعه عرب تشکیل شد و ‏توانست به کمک کانال تلوزیونی پر قدرت "ال منار" با برد وسیع، توجه ‏بسیاری از مردم غیر شیعه را جلب کند. در واقع، یک ایده متحد کننده ‏ملی اسلامی در منطقه، که موجب نگرانی شدید رژیم های عربی شد. ‏موضوع دیگر، پیروزی حزب الله در ماه مه سال 2000 و خروج ارتش ‏اسرائیل از جنوب لبنان، این باور را در بین فلسطینی ها تقویت و تثبیت ‏کرد که بدون افتادن در دام مذاکرات تحقیر آمیز و بی فایده با اسرائیل و ‏بوسیله عملیات خشونت آمیز و مسلحانه می توان سر زمین های اشغالی را ‏باز پس گرفت.‏
بدین ترتیب، حزب الله توانست مبارزه فلسطینی ها را باز تعریف کرده و به ‏رادیکال های رژیم ایران امکان تاثیر گذاشتن در جبهه عرب- اسرائیل را ‏داند. شور و هیجان سیاسی بوجود آمده بخاطر مقاومت حزب الله در مقابل ‏ارتش اسرائیل در جنگ تابستان 2006، واکنش های متعدد دفاعی را بین ‏رژیم های اسلامی سنی بوجود آورد.‏
بر اساس یک طرح سیاسی- دیپلماتیک، عربستان سعودی، مصر و اردن " ‏مثلث سنی" را علیه نفوذ و دینامیک رادیکال ایرانی که از طریق حزب الله ‏در بین عقاید عمومی مردم عرب این سه کشور بوجود آمده بود تشکیل ‏دادند. این مثلث، به شکلی محافظه کارانه کاهش نفوذ سیاست در مذهب ‏را هدف قرار داد. علمای وهابی موسسه مذهبی سعودی، در مقابل دکترین ‏شیعه (دخالت مذهب در سیاست) واکنش نشان دادند. یکی از علمای ‏بزرگ سنی، شیخ عبدالله بن جابرین ‏Cheikh Abdallah Ben Jabrin )‎‏ ) تا ‏آنجائی پیش رفت که در اوائل جنگ لبنان هر نوع حمایت از حزب الله را ‏منع کرد، و برای سلافیست-های اردن، حزب الله مانند یک رقیب خلاف ‏نزاکت و اخلاق ( بی پرنسیب) در یک بازار حاضر و آماده بود.  سلافی-های ‏اردن دیدگاه و نظرات موسسه مذهبی وهابی سعودی را در مورد شیعه ‏تائید کردند. در این میان، سلافی ها از نزدیکی اصل و نسب خود با ‏‏"سلاف" استفاده کرده تا بتوانند خود را از هر نوع قید و تعهد اجباری در ‏مقابل رژیم های عرب منطقه که با دنیای غرب سازش و مصالحه میکنند ‏آزاد سازند. بحث-های سلافی ها در مورد مبارزه و نفی ورود و نفوذ غرب ‏در منطقه همسو و هم جهت با رهبران ایرانی است . ولی سلافی ها بر ‏عکس رهبران ایرانی، دارای یک چشم انداز می باشند و در انتظار رویای " ‏خلیفه اسلامی" بسر میبرند. ‏
با تمام اختلافات، دو هفته پس از شروع جنگ، آنها مجبور به واکنش شده ‏و با حزب الله هم رنگ شدند، ایمان الظواهری ( ‏Ayman Al Zawahiri‏) ‏ایدئولوگ القائده بدون کمترین اشاره ای به جنبش لبنان، مردم را تحریک ‏کرد که در هر کجا که هستند باید در جنگ صلیبی- صهیونیستی شرکت ‏کنند. او اشاره کرد که جنگ امت در افغانستان و عراق شروع شده و حزب ‏الله فقط  محدود به جنوب لبنان است و هیچ وسیله ای برای گسترش در ‏بین مسلمانان ندارد. بزرگترین چهره های اخوان المسلمین، مانند شیخ ‏یوسف ال قارداوی (‏Youssouf Al Qardaoui‏)  توانستند به نوعی دو حالتی ‏و دو گانگی عقاید عمومی اعراب را در مورد حمایت از حزب الله تفسیر و ‏تعبیر کنند. برای بعضی از اسلامیست های سنی در بلاد "ال شم" (‏Bilad ‎Al Cham‏) " سوریه بزرگ" حزب الله سازمانی است که در اواخر 1980 در ‏جریان جنگ اسرائیل جنوب لبنان سنی ها را اخراج کرد و رهبران آنرا ‏منحصرا شیعه ها تشکیل میدهند. به نظر آنها، حزب الله ابزار و وسیله ای ‏بود که ایران توانست در سال 1980 با مضمون ایدولوژیکی و اجتماعی در ‏مرزهای مشترک با فلسطین اشغالی ایجاد کند و هدف آنها گسستن رابطه ‏موجود بین سنی ها و فلسطین ها بود.‏
‏1/02/2007‏
‏*‏