علاقه زنان به استقرار ‏صلح و پرورش فرهنگ صلح نه به لحاظ ‏بیولوژیکی بلکه به دلیل آنست که زنان آسیب ‏پذیرترین بخش جامعه انسانی را در جنگها ‏تشکیل می دهند. امروزه زنان در سراسر جهان ‏از قربانیان ساده جنگ به فعالین و پویندگان ‏صلح، از احساس گناه، سرافکندگی  و شرم به ‏سبب تجاوز، اسارت و شکنجه جنسی به حس ‏مسئولیت و شرکت فعال، از ترس و وحشت ، به ‏پویائی، تلاش و فعالیت ، از ترس دشمن به ‏همبستگی با سایر گروه ها، از بی عدالتی ‏اجتماعی به نافرمانی مدنی و مبارزه از اعتراض ‏به چاره جوئی، پیشنهادهای عملی و حضور در ‏میز مذاکرات صلح  مشخص و از مبارزه در محور ‏تنفر و آشفتگی به محور عشق به انسانیت ، نظم ‏و برنامه ریزی و مبارزه با تدوین استراتژی و ‏تاکتیک های تعقل مدار در حال گذار می باشند.    ‏در این مقاله کوشش گردیده تا اثرات جنسی ‏جنگ که فراسوی اثرات جنگ بر کل جامعه ‏بشری می باشد، بر مبارزه زنان  علیه جنگ و دلائل آن بررسی گردد.  در جهان امروزشعله ‏های آتش جنگ در شرایطی زبانه می کشد که ‏بلندگوهای رسانه های قدرتهای بزرگ جهان ‏وعده دموکراسی، آزادی و رهائی ملت را از یوغ ‏رژیم های ستمگر به مردم جهان میدهند. ‏نظامی گری لجام گسیخته زندگی میلیونها ‏انسان را به مخاطره افکنده، ساختارهای ‏اجتماعی، سیاسی و اقتصادی را در هم فرو می ‏کوبد و نقض حقوق اولیه انسانی و صلح و آرامش ‏را از جهانیان سلب می کند. زنان و کودکان به ‏اعتبار آمارهای معتبر و تحقیقات متعدد ‏بیشترین آسیب و مصائب جنگ را متحمل می ‏شوند. متجاوز از 3/2 در صد قربانیان جنگ که ‏در اثر جنگ مهاجر و آواره می گردند زنان و ‏کودکان هستند. امروزه تمرکز قابل توجه جنگها ‏در منطقه خلیج فارس، آسیای جنوبی و آسیاِی ‏غربی دلائل عدیده کار بردی (استراتژیک) و ‏اقتصادی داشته از جمله اینکه منطقه خلیج ‏فارس 3/2 ذخائر نفتی جهان را دارا می باشد.‏
‏      رسانه های کمپانی های چند ملیتی آسیب ‏های وارده به غیر نظامیانی که اکثریت آنان را ‏زنان و کودکان تشکیل میدهند، "خسارات ‏جانبی"حمله های  نظامی محسوب می کنند.‏
‏     ‏Irene Khan‏ از سازمان عفو بین المللی ‏پدیده جنگ و مصائب وارده بر زنان را چنین ‏توضیح می دهد: "زنان و دختران قربانیان ‏‏"ساده" جنگ نبوده، بلکه آنان مورد تجاوز ‏جنسی قرار گرفته، مثله می گردند و مورد ‏تحقیرو توهین قرار می گیرند".آداب و سنن ‏همراه با مذهب و انگاره های ذهنی پوسیده و ‏واپسگرا زنان را به مثابه حافظان "حرمت" و ‏‏"ناموس" جامعه تلقی کرده و از چنین دیدگاهی ‏است که تجاوز و هتک حیثیت از زنان، تجاوز و ‏خشونتهای جنسی علیه زنان، اذیت و آزار روحی ‏به زنان در دوران جنگ به سمبولیکی به مثابه ‏تجاوز به روح و روان ، حیثیت و آبروی یک ‏جامعه تلقی می گردد و دشمن از آن به مثابه ‏حربه ای برای اضمحلال رقیب بهره می گیرد. ‏خشونت علیه زنان در دوران تدارک برای جنگ، ‏حین جنگ و سالهای متعاقب جنگ طیف ‏وسیعی ازاشکال مختلف خشونت را دربر دارد  ‏که نقض آشکار حقوق انسانی زنان می باشد و ‏اثرات غیر قابل انکاری در مسئله بهداشت و ‏سلامت جامعه داشته، خشونت علیه زنان به ‏مثابه یک استراتژی برای پاکسازی قومی و ‏تاکتیکی برای در هم شکستن روحیه دشمن به ‏بهای تجاوز و استثمار جنسی زنان وکودکان ‏دختر، بارداری اجباری یا فرزندان دشمن، بی ‏خانمانی، آوارگی ، فشارهای اقتصادی و قاچاق و ‏ربودن زنان و دختران برای بکار گماردن آنها ‏برای ارائه "خدمات" و در اختیار قراردادن ‏‏"تسهیلات" به ارتشیان در حوالی پایگاه های ‏نظامی از این جمله اند. بار انسانی صدمات ‏جنگی بسیار گران است. تنها در دهه 2004-‏‏1994، 2 میلیون از کودکان جهان در تصادمات ‏جنگی کشته شده اند.5/4 میلیون کودک از نظر ‏فیزیکی ناقص و ناتوان گردیده و 12 میلیون بی ‏خانمان و آواره شده اند. امروزه متجاوز از   ‏‏300،000  سرباز که طبق تعاریف سازمان ملل ‏‏"کودک" محسوب می شدند در جهان وجود ‏داشته و بسیاری از دختران مجبور هستند با ‏ارائه حیثیت و جنسیتت خود به نظامیان  ‏سرویس بدهند.‏ 
‏      هزینه های جنگی سرسام آور، توان ‏اقتصادی جهان را صرف انهدام و از بین بردن ‏جوامع گردانده و نیروی عظیمی را که می تواند ‏در جهت بهبود جامعه بشری بکار گرفته شود به ‏صورت هزینه و بار اقتصادی برای مردم جهان در ‏می آورد. این مبارزه قدرت و  بررسی ابعاد ‏اقتصادی آن می تواند تصویری روشن از ‏مناسبات قدرت در جهان نئو لیبرال کنونی ‏بدست دهد.‏
‏      سازمان ملل در سال 2006،  10 بیلیون ‏دلار برای کلیه برنامه و فعالیتهای خود بودجه ‏گذاشته، یعنی برای هر کدام از شهروندان کره ‏زمین 70/1 دلار بطور سرانه در نظر گرفته شده ‏است. در حالیکه مخارج جنگی در سال 2006 ‏بطور سرانه139 دلار برای هر یک از جهانیان ‏برآورد گردیده.‏
‏      در سایت اینترنتی ‏http:costofwar.com‏  ‏‏"ثانیه شماری" قرارداده شده تا هزینه نظامی ‏آمریکا در عراق نشان داده شود و افراد می ‏توانند مقایسه این هزینه با بودجه مسکن، ‏بهداشت و آموزش در آمریکا را در هر ثانیه ‏مشاهده نمایند.‏
‏      در مقاله ای توسط ‏‎ Nicholas Kristof‏ در ‏نیویورک تایمز در تاریخ 24 اکتبر، تحت عنوان ‏‏"عراق و کیف پول شما"، نویسنده به بررسی ‏هزینه جنگی آمریکا در عراق وبار آن برای هر ‏فرد در جامعه آمریکا پرداخته است. در این مقاله ‏آورده می شود که بطور سرانه هر شهروند آمریکا ‏که مالیات به دولت میپردازد از این پرداخت ‏مالیات ، دولت امریکا بودجه جنگی خود را ‏تأمین می کند. لازم به تذکر است که در هر ‏ثانیه، حضور آمریکا در عراق 300ر6 دلار هزینه ‏دارد. اگر چه ‏Donald Rumsfeld‏ انکار کرده که ‏بطور تخمین 50 بیلیون دلار می باشد و حتی ‏آمریکا می تواند "از درآمد نفت برای باز سازی ‏اقتصادی عراق" استفاده کند، اما طبق ‏برآوردهای جدید، این هزینه می تواند تا 2 ‏ترلیون (000ر000ر000ر000ر2) دلار افزایش ‏یابد. سرشکن این رقم بخوبی برای هر آمریکائی ‏‏600ر6 دلار می گردد.‏
‏      در همان مقاله همچنین اشاره میشود که ‏جنگ افزارها ازجمله هلیکوپتر، هواپیما، تانک و ‏غیره  فرسودگی 6 برابر دوران صلح را داشته و ‏این هزینه با افزایش مالیاتها در آمریکا هماهنگ ‏نگردیده، با قرض گرفتن از چین و سایر کورها ‏تحقق می یابد. بهره حاصل از این قرضها تنها ‏‏308-264 بیلیون دلار برآورد گردیده است. ‏جالب توجه آنست که علاوه بر هزینه انسانی این ‏جنگ برای آمریکا که 2800 کشته و برای عراق ‏قریب 000ر650 کشته می باشد، هر خانواده ‏آمریکائی تاکنون 000ر18 دلار برای جنگ عراق ‏متحمل هزینه گردیده، روشن است که کشور ‏عراق علاوه بر تلفات انسانی و آسیب های ‏اقتصادی صدماتی دیده است که اساسا" بر آن ‏نمی توان رقمی در نظر گرفت.‏
‏      شایان توجه است که بر اساس مقاله ای ‏تحت عنوان ‏Saying No To Militarism and ‎war ‎‏ (1) در سال 2004 کل بودجه ای که ‏کشورهای جهان برای توسعه در سه قاره آفریقا، ‏آسیا و آمریکای لاتین صرف کرده 6ر78 بیلیون ‏دلار که تنها 8% کل مخارج جنگی جهان را ‏تشکیل می دهد. فراهم آوردن آب آشامیدنی ‏سالم برای 6/2 بیلیون انسانی که از آب سالم ‏محروم می باشند تنها 7 بیلیون دلار می باشد و ‏میتواند جان 4000 نفر را از مرگ نجات دهد. ‏همچنین بر اساس همان مقاله تخمین زده می ‏شود که 90% افرادی که در سالهای اخیر در ‏جنگ کشته میشوند، غیر نظامیان بوده اما چه ‏کسی از سوداگری جنگ و خونریزی بهره می ‏گیرد؟ آمارهای این بخش می تواند جنگ ‏افروزان جهان را به روشنی هویدا سازد. از پنج ‏کمپانی بزرگ  اسلحه سازی در جهان چهار ‏کمپانی آمریکائی و یک کمپانی انگلیسی می ‏باشند و فروش اسلحه تنها توسط 100 کمپانی ‏بزرگ جهان که اکثریت آنرا کمپانی های ‏آمریکائی تشکیل میدهند متجاوز از 300 بیلیون ‏دلار در سال می باشد.‏

زنان، جنگ و صلح
‏      در خلال قرن بیستم متجاوز از 100 ‏میلیون نفر در جنگها و تصادمات محلی کشته ‏شده اند. مردان و زنان به گونه های متفاوتی ‏جنگ را تجربه کرده و صدمه می پذیرند و ‏نهایتا" جان خود را از دست می دهند. همچنین ‏اذیت و آزار وارده بر زنان نیز متفاوت از مردان ‏می باشد. برای بررسی این تفاوت ها باید با ‏نگاهی که از حساسیت های جنسی و جنسیتی ‏برخوردار است به جنگ برخورد کرده تا آسیب ‏های آن بطور کامل برجامعه دریافت شود.‏
‏      شرایط زنان در جنگها در خلال تاریخ بطور ‏سیستماتیک مورد چشم پوشی قرار گرفته ، زیرا ‏مسائل زنان به مثابه نیمه فرودست  جامعه ‏بشری هیچگاه بطور محوری در جهان سرمایه و ‏استقرار مناسبات پدرشاهی مطرح نمی گردد.‏
‏      استثمار و بهره‏‎ ‎جوئی از منابع طبیعی ‏‏"اقتصادهای جنگ زده" را بوجود آورده و در ‏حالیکه گروه های قدرت مدار جهانی و حکومت ‏ها از نا آرامی و جنگ بهره اقتصادی گرفته، ‏جنگ و نظامیگری ، رشد و تبلیغ فرهنگ ‏خشونت و تنفر و نهادینه شدن آن جامعه بشری ‏بویژه زنان را در سالهای پس از جنگ نیز دنبال ‏خواهد کرد.‏
‏      در خلال جنگ ، نهادهای دولتی و ‏حکومت قانون تضعیف گردیده و ‏ساختارهای اجتماعی فرو می پاشد. تا ‏زمانیکه ساختارهای دولتی و جامعه مدنی ‏بازسازی نگردد امنیت زنان در خانه و ‏جامعه آسیب پذیر بوده و در مخاطره قرار ‏دارد.  خشونت علیه زنان می تواند توسط افراد ‏خانواده صورت گرفته و یا توسط نظامیان قوای ‏دشمن . زنان در بسیاری از مناطق آسیا، آفریقا ‏و آمریکای لاتین، روز خود را برای تهیه آب، ‏غذا، تهیه سوخت، نگه داری از کودکان و افراد ‏بیمار و سالمندان می گذرانند. اگر چه زنان کار ‏بدون مزد خود را در دوران صلح نیز به جامعه ‏ارائه می دهند اما بارآن در دوران جنگ به ‏مراتب بیشتر بوده زیرا ساختارهای کمرنگ و ‏ابتدائی دوران صلح وجود نداشته، آب چاهها ‏آلوده شده، درختان از بین رفته و مزارع سوخته ‏شده و درمانگاه ها به آتش کشیده می شود.‏
‏      از اینرو، اینکه در دوران جنگ، زنان و ‏مردان نقشهای جنسیتی متفاوتی به عهده ‏داشته و این نقشها با شتابی بیشتر از دوران ‏صلح تغییر می کند، امری است که امروزه ‏ادبیات فمینیستی به آن می پردازد.‏
‏      زنان در دوران جنگ نقشهائی را ایفا می ‏کنند که در دوران صلح عمدتا" مردان به آن ‏می پردازند، از جمله این نقشها، نقل و انتقال ‏خانواده به پناه گاهها و چاره اندیشی برای ‏حفاظت و امنیت خانواده و تأمین نیازهای ‏اقتصادی خانواده است، زیرا در جنگها و ‏تصادمات نظامی در جهان، میزان خانواده ‏هائی که سرپرستی آن به عهده زنان است ‏بطور تصاعدی رشد کرده، این مصائب و ‏چالش ها اما فرصتهای نوینی در زمینه رهبری ‏زنان در جوامع کوچک محلی، روستاها و محیط ‏بوجود می آورد.‏
‏      این مسئولیت های فزون تر که درکنار ‏نقش های سنتی زنان قرار میگیرد، فرصتها و ‏تضادهای کوتاه مدتی را بوجود می آورد. در این ‏فرصتها زنان به نقش هائی فراتر از نقش های ‏سنتی خود دست یافته که با خود بار مسئولیت ‏فزون و کار طاقت فرساتری را بدنبال دارد. ‏شایان توجه است که تجربه زنان در کشورهای ‏گوناگون این امر را بارها تأکید کرده که ایفای ‏نقش های غیر سنتی در شرایط جنگی در ‏خانه، محیط و جامعه به خودی خود و بطور ‏طبیعی فرآیند برابری جنسی و جنسیتی را ‏بدنبال نخواهد داشـت.‏
‏      دقت و ملاحظه در نقش های زنان در ‏شرایط جنگی بسیار با تصویری که در بسیاری از ‏موارد از زنان ارائه داده می شود متفاوت بوده. ‏واقعیات نقش زنان در شرایط جنگی بسیار ‏با چهره وامانده، منفعل، بدون انگیزه و ‏تحرک فاصله دارد.‏
‏      یکی از چالش های کنونی جامعه بشری ‏آنست که چگونه می توان با نهادینه کردن ‏ارزشهائی و شکل بخشیدن به ساختارهائی از ‏میزان آسیب زنان در شرایط جنگی کاست. ‏چگونه می توان حمایت از حقوق انسانی زنان، ‏سلامت و بهداشت، آموزش در شرایط جنگی را ‏متحقق ساخت. چگونه سازمان ملل، دولتها، ‏سازمانهای غیر دولتی و نهادهای دیگر جامعه ‏مدنی باید بسیج شوند تا از مصائب گران جنگ ‏بر زنان و کودکان جلوگیری کرده و یا آسیب ‏های آنرا تخفیف بخشند. کوشش برای حفظ ‏سلامت، امنیت و حقوق زنان در مقابل جنگها و ‏تصادمات محلی در لایه های گوناگون صورت ‏می گیرد.‏
‏      در سطح جهانی و سازمان ملل، شاید بدون ‏شک قطعنامه 1325 شورای امنیت که در سال ‏‏2000 به تصویب رسید، یکی از دستآوردهای ‏مهم باشد.‏
‏      موضوع آسیب های زنان در حوزه های ‏گوناگون سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، روحی و ‏روانی جامعه از مسائلی است که در بررسی های ‏محققین زیادی مورد توجه قرارنگرفته است. ‏روندی که سبب گردیده است تا این موضوع از ‏حاشیه به مرکز مباحث جهانی در حال گذار ‏باشد ازکنفرانس زنان سازمان ملل در ‏مکزیکوسیتی آغاز گردید. نخستین باری که ‏مسئله مصائب جنگی و اثرات خاص آن در یک ‏سند بین المللی مطرح گردید، سند نهائی ‏کنفرانس پکن بود. یکی از 12 زمینه چالش ‏های زنان در سراسر جهان در کنفرانس پکن ‏مسئله زنان در شرایط جنگ ارزیابی گردید. در ‏کنفرانس متعاقب پکن، پیشرفتهای حاصله در ‏زمینه تعهدات دولتها در اجرای مفاد کنفرانس ‏پکن در سال 2000- ارزیابی 5 ساله- در ‏سازمان ملل مورد ارزیابی قرار گرفت. در این ‏ارزیابی (نیمه دهه) که در تابستان سال 2000 ‏بود، بار دیگر مسئله آسیب های وارده به زنان در ‏حوزه های مختلف اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و ‏اقتصادی مورد بحث قرار گرفت و با توجه به ‏فشار از طرف سازمانهای غیر دولتی و جنبشهای ‏زنان و وجود شرایط بسیار خاصی که به زعم ‏دست اندرکاران سازمان ملل تنها شرایط ‏استثنائی بود، شورای امنیت سازمان ملل متحد ‏که نهادی است با فضای بسیار سنگین مرد ‏سالارانه و هیرارشی قدرت در کلیه ساختارهای ‏آن برای اولین بار مسئله امنیت را از دیدگاه ‏زنان در قطعنامه 1325 مطرح نمود. جالب توجه ‏است که سازمان ملل بعد از 55 سال و 4230 ‏جلسه، نخستین باری بود که در شورای امنیت ‏مسئله جنگ و صلح  در ارتباط با زنان مطرح ‏می گردید. امروز بسیاری از فعالین جنبشهای ‏زنان براین اعتقاد استوارند که هنوز کاربردهای ‏خاص از این قطعنامه بسیار مورد بحث قرار ‏نگرفته و سازمانهای زنان باید با شناخت و ‏تعمیق درک خود از پتانسیل این قطعنامه و ‏چگونگی استفاده از آن به مثابه اهرمی برای ‏تحقق اهداف خود راه درازی را بپیمایند.‏
در این قطعنامه  شورای امنیت سازمان ملل از ‏طرفین جنگ می خواهد تا اقدامات مشخص 
در زمینه حمایت و جلوگیری از هر گونه ‏خشونتی که مبنای جنسی و جنسیتی ‏داشته باشد بنمایند.  تم های مربوط به ‏مسئله جنگ و شرایط زنان در سه بخش مطرح ‏می گردد:‏

خشونت علیه زنان‎-‎‏ تجاوز جنسی، ‏
شکنجه جنسی و استثمار جنسی ‏
‏ ابعاد خشونت علیه زنان  قبل از آغاز جنگ، در ‏حین جنگ و پس از جنگ بسیار گسترده می ‏باشد.  زنان به مثابه بخشی از خیل عظیم غیر ‏نظامیان، وسیع ترین بخش انسانهائی را تشکیل ‏میدهند که جان خود را از دست داده ، بار گران ‏ضایعات انسانی جنگ را به دوش می کشند. از ‏سالهای 1990 به بعد از هر 10 نفر که در جنگ ‏جان خود را بطور مستقیم و غیر مستقیم از ‏دست میدادند، 9 نفر غیر نظامی بودند. دلیل ‏این امر تحولی است که در صنایع جنگی و ‏تکنولوژی جنگ در خلال قرن بیستم صورت ‏گرفته است. ابزارهای جنگی که با تمرکز برروی ‏هدف از راه دور صورت می گیرد جای مبارزه تن ‏به تن در صحنه های جنگ را گرفته. استراتژی ‏های جنگی دوران ما، دقت و تمرکز بر روی ‏هدف راافزایش  داده و تمام ساختارهای جامعه ‏را چون وسائل ارتباط جمعی، آب، گاز و ‏نیروگاههای برق را مورد اصابت قرار میدهند. ‏همانگونه که در تجاوز آمریکا به عراق شاهد آن ‏بودیم. اختلاف  و جنگ بین کشورها دیگر ‏‏"صحنه جنگ" نداشته و کل کشور در معرض ‏خطر نابودی قرار دارد. نیروهای نظامی نهادهای ‏غیر نظامی را مورد هدف قرار داده، تجاوز ‏جنسی، ایجاد ترور و وحشت برای شکستن ‏روحیه شهروندان وسایر اقدامات بخشی از ‏حکایت جنگ گردیده است.‏
‏      یکی از جنبه های خاصی که شرایط جنگی ‏زنان را بیشتر مورد آسیب قرار می دهد در ‏مقایسه با مردان در ارتباط تنگاتنگ با مسئله ‏‏"جنسیت" زنان است. به مفهومی مردان اعضاء ‏بدن خود را به مثابه حربه جنگی برای آسیب ‏رسانی ، شکنجه، تجاوزو استثماربه جبهه دشمن ‏بکار می گیرند و بدین مفهوم بدن زنان در صف ‏مقدم چنین جنگی قرار دارد. این بخشی از ‏جنایات جنگی محسوب می گردد که ریشه ‏‏"جنسی و جنسیتی" داشته و اگر چه مردان و ‏بویژه مردان جوان از چنین معادله هائی معاف ‏نمی باشند اما آسیب دیدگان قریب باتفاق این ‏بخش زنان و دختران می باشند.‏
‏      قاچاق زنان و اسارت آنان در مراکز نزدیک ‏به پایگاه های نظامی، تشکیل "کمپ های تجاوز ‏جنسی"، بخشی از فرهنگ جنگ زده می باشد ‏که در اساس، تشویق و تسهیل کننده رشد ‏روحیه تجاوز می باشد. روحیه ای که به یکسان ‏می تواند به دشمن صدمه زده، چه در زمانیکه ‏فانتوم های مدرن راهدایت کرده و شهرنشینان ‏غیر نظامی را بمباران می کند و چه در زمانیکه ‏در "کمپ های تجاوز" و روسپی خانه ها پیکر ‏زنان و حتی دختران کم سن و سال را مورد ‏تجاوز قرار میدهد. این دو جنبه از یکدیگر ‏جدائی ناپذیر می باشد.‏
موارد ذیل بطور خلاصه حاکی از بخشی از اذیت ‏و آزار، تجاوز جنسی به زنان در دوران جنگ در ‏برخی از مناطق جهان می باشد.‏
‏1) تا سال 1993 تعداد زنانی که در بازنیا مورد ‏تجاوز و بارداری اجباری قرار گرفتند 000ر40 ‏نفر بود.‏
‏2) در راواندا 49% از زنان در قتل عام سال ‏‏1994 مورد تجاوز قرار گرفتند و 72% از آنان ‏کسی را می شناختند که مورد تجاوز واقع شده ‏بود.‏
‏3) .00ر23 تا 000ر45 از زنان آلبانی در خلال ‏سالهای 99-1989 مورد تجاوز قرار گرفتند.‏
‏4) در سال 2003، 74% از 388 زن مهاجر ‏Liberia‏ که در‏Sierra Leone‏ زندگی می کردند ‏قبل از آنکه از محل اقامت خود مهاجرت کنند ‏مورد اذیت و آزار قرار گرفتند و 55% از آنان در ‏خلال این نقل و انتقال بین دو کشور، مورد ‏اذیت و آزار جنسی قرار گرفتند.‏
‏      به موارد فوق می توان ضایعه انسانی زنان و ‏کودکانی که توسط مین های منفجر نشده جان ‏خود را از دست میدهند اضافه نمود. مین ها ‏ابزارهای کشتار جمعی هستند که حتی در ‏سالهای پس از جنگ نیز بطور عمده زنان و ‏کودکان را مورد آسیب قرار میدهند. امروزه ‏متجاوز از 100 میلیون مین منفجر نشده وجود ‏دارد و هر ساله 15000-000ر20 نفر توسط این ‏مین ها جان خود را از دست می دهند. ‏تحقیقات نشان میدهد که 70% افراد این گروه ‏غیر نظامیان هستند. هنوز در مرز پاکستان و ‏افغانستان دهها هزارمین که توسط ارتش ‏شوروی سابق قرار داده شده وجود دارد. از ‏آنجائی که زنان اکثریت جامعه کشاورزان را ‏بویژه در آسیا و آفریقا تشکیل میدهند، در آفریقا ‏مسئولیت اصلی حدودا" 80% تولید مواد غذائی ‏را زنان به عهده دارند. زمانیکه توسط مین ‏آسیب می بینند، در واقع شیرازه ساختارهای ‏خانوادگی که متکی به نقش زنان می باشد از ‏هم گسسته و همچنین در دوران صلح به جمع ‏آوری چوب برای آتش، تهیه آب آشامیدنی، نگه ‏داری از حیوانات اهلی و همچنین کشاورزی ‏زنان را بیشتر در معرض خطر نقص عضو و یا ‏بطور کامل از دست دادن جان خود می کند.‏

آوارگی و رانده شدن از خانه
‏ و محیط زندگی‏
‏      ابعاد جنسیتی مهاجرت و پناهندگی به ‏سبب جنگ و تصادمات نظامی بسیار کم مورد ‏بررسی قرار گرفته. به اعتبار آمار بسیاری از ‏مراکز بین المللی،80% مهاجرین و یا افرادی که ‏از یک منطقه در کشور خود به منطقه دیگر ‏مهاجرت کرده، را زنان و کودکان تشکیل ‏میدهند. ماهیت و شکل جنگهای بویژه در ‏سالهای اواخر قرن بیستم سبب گردیده که ‏مسئله مهاجرین و پناه جویان به یک موضوع ‏مهم بین المللی و ملی تبدیل گردد. براساس ‏آمارهای سازمان ملل، علاوه بر مهاجرت و پناه ‏جوئی از یک کشور به کشور دیگر به دلیل جنگ ‏و ناآرامی های اجتماعی تغییر مکان می دهند. ‏مهاجرین افرادی که در داخل یک کشور از یک ‏منطقه به منطقه دیگر می روند از یک میلیون ‏در سال 1982به 25 میلیون در سال 2006 ‏افزایش یافته است. دلایل اصلی چنین رشد ‏تصاعدی را کارشناسان سازمان ملل چنین ‏ارزیابی می کنند:‏
‏1)بسیاری از کشورها تعداد پذیرش مهاجرین را ‏محدود کرده اند و این روند همچنان در جهت ‏ایجاد محدودیت های بیشتر در حال گذاراست . ‏این امر بویژه در زمینه خیل زیاد مهاجرت از ‏کشورهای فقیر به کشورهایی که امکانات ‏اجتماعی بهتر و شرایط اقتصادی پر رونق تر ‏دارند صادق است.‏
‏2)بسیاری از جنگهای سالهای آخر قرن بیستم، ‏بویژه در اروپای شرقی بطور عینی می کوشیدند ‏تا گروه های قومی را به جابجائی کشانده تا تنوع ‏قومی در داخل مرزهای یک کشور را به انحصار ‏قومی و تجزیه هویت ملی با یک قوم خاص ‏تبدیل کنند.‏
‏3)در خلال تاریخ مدرن بتدریج گروههای بزرگ ‏افرادی که از یک منطقه در داخل کشور به ‏منطقه دیگر در همان کشور مهاجرت کرده، جزو ‏آمارهای مهاجرین محسوب گردیده و نیازهای ‏آنها مورد توجه مراکز بین المللی قرار می گیرد. ‏خیل مهاجرین از شهرهای جنوب ایران به ‏مناطق دیگر به علت جنگ ایران و عراق، ‏مهاجرت ساکنین لبنان به سایر مناطق به دلیل ‏حمله اخیر اسرائیل به لبنان و مهاجرین ‏فلسطینی و اخیرا"مهاجرین عراق از جمله موارد ‏این امر در سالهای اخیر در خاور میانه می ‏باشند.‏

مسئله جنگ و بهداشت زنان
‏        در بسیاری  از موارد بهداشت و سلامت ‏اولیه زنان در شرایط جنگی به مخاطره افتاده و ‏بطور غیر مستقیم بر میزان ضایعات انسانی ‏جنگ که زنان متحمل می شوند اضافه می ‏نماید. مسئله رشد بیماری ایدز بویژه در آفریقا و ‏در مناطقی که تصادمات محلی وجود دارد بسیار ‏موضوع قابل توجهی می باشد.‏
‏      زنان در مناطق جنگی بیشتر در معرض ‏ابتلاء به ویروس ایدز می باشند زیرا از یکسو ‏کنترل کامل برچگونگی مناسبات جنسی خود ‏نداشته و در اغلب موارد، جنسیت زنان مورد ‏تجاوز قرارگرفته و از سوی دیگر فشارهای ‏اقتصادی ناشی از شرایط جنگی و فعالیت ‏سوداگران و قاچاقچیان انسان که زنان را مورد ‏خرید و فروش قرار می دهند در دوران جنگ ‏بالا گرفته  بطور نسبی روسپی گری را گسترش ‏می دهد و این خود به علت اضمحلال امکانات ‏بهداشتی زنان می تواند بطور مستقیم بر رشد ‏موارد ایدز تاثیر گذار باشد.‏
‏      آموزش، مقابله و اقدامات پیش گیرانه در ‏زمینه ایدز یکی از مسائل مهم بهداشت زنان در ‏مناطق جنگی می باشد.‏

مبارزه زنان برای صلح
‏      سازمانها و گروههای رسمی و غیر رسمی ‏بیشماری در سطح جهان برعلیه جنگ به مبارزه ‏می پردازند. همچنین علاوه بر سازمانهای غیر ‏دولتی، فعالیت زنان برای صلح در حیطهء ‏مذاکرات صلح و دیپلماسی صلح نیز قابل بررسی ‏و مطالعه می باشد. بسیاری از سازمانها در حد ‏محلی و کشوری فعالیت داشته، اما سه سازمان ‏
در خلال قرن بیستم و بیسـت و یکم توانسته ‏اند فعالیت خود را به فراسوی مرزهای خود ‏اشاعه دهند. این سه سازمان بترتیب قدمت ‏خود، "جامعه بین الملل زنان برای صلح و ‏آزادی" (2)، "زنان سیاه پوش" (3) و "کد ‏صورتی"(4) می باشند.‏
‏     در اینجا به بررسی سازمان زنان سیاه ‏پوش می پردازیم.‏
‏      در سایت اینترنتی این سازمان، اهداف آن ‏از بین بردن جنگ و برقراری عدالت قید شده ‏است. این سازمان بعد از ‏Intifada‏ در فلسطین ‏در سال 1988 در اسرائیل بکار خود آغاز کرد. ‏گروههای زنان یهودی مقیم اسرائیل در مراکز ‏شهرها و سر چهارراهها با پوشش کامل سیاه و ‏حمل پلاکاردهائی که برروی آن نوشته بود "به ‏اشغال پایان دهیم" کارخود را آغاز نمودند. اگر ‏چه این خواسته توسط میلیونها انسان دیگر نیز ‏مطرح می گردید، اما طرح آن توسط زنان ‏یهودی مقیم اسرائیل بسیار بحث انگیز گردید. ‏این زنان که در کمال سکوت تنها با حمل ‏پلاکاردهای خود به سیاستهای تجاوزگرانه ‏اسرائیل اعتراض می کردند، از آن سال تاکنون ‏همواره مورد اعتراض و حملات صهیونیست ها ‏قرار گرفته اند.‏
‏      ایده زنان سیاه پوش توسط زنان ایتالیا که ‏بطور مرتب از زنان فلسطین حمایت کرده و با ‏زنان فعال در داخل اسرائیل همکاری می کردند ‏استفاده شد و سازمان ‏Scores of Denne in ‎Nevo‏ در ایتالیا بطور رسمی تشکیل گردید. ‏امروزه این سازمان قریب 44 شعبه در ایتالیا ‏دارد و آنها نیز با پوشیدن لباسهای سیاه و ‏حضور در مراکز عمومی این ایده را به بلگراد در ‏سال 1991 منتقل کردند.‏
‏      گروه بلگراد، یوگوسلاوی آنها نیز بر علیه ‏تجاوز و جنگ با پوشیدن لباسهای سیاه، ‏ایستادن بر سر چهارراه ها اعتراض خود را بیان ‏داشتند. آنها هفته ای یکبار در خلال سالهای ‏‏1990 در اعتراض به ‏Milosevic‏ گرد هم آمده و ‏همین گروه نقش کارسازی در جمع آوری ‏اسناد، تحلیل و تهیه گزارش داشتند. گزارشهائی ‏که در واقع نحوه کار زنان سیاه پوش به گوش ‏جهانیان رسانده و ایده اعتراض آنها را نسبت به ‏جنگ و تجاوز اشاعه داد.‏
‏      از زنان سیاه پوش بلگراد، استراتژی دوگانه ‏ای شکل گرفت که پایه های جنبش زنان سیاه ‏پوش را برای صلح و عدالت تا به امروز می باشد.‏
‏1)زنان باید نسبت به نظامیگری دولت های خود ‏در هر کشوری موضع گرفته و با آن به مبارزه ‏بپردازند. این امر شامل مبارزه برعلیه کلیه ستم ‏ها و بی عدالتی هائی است که فرآیند آن می ‏باشد.‏
‏2)در همان حال که به مبارزه با نظامی گری ‏دولت خودی می پردازند، باید با زنان ‏کشورمتخاصم پیوند دوستی، همبستگی بوجود ‏آورده و این امر باید شامل نه تنها زنانی که در ‏مناطق جنگی به سر برده بلکه همبستگی و ‏همیاری با کلیه زنان در کشور "دشمن" برای ‏پایان بخشیدن به جنگ و تجاوز صورت گیرد.‏
‏      امروزه "زنان سیاه پوش" در 30 کشور ‏جهان و متجاوز از 300 گروه محلی قرار دارند. ‏شبکه های جهانی ضد جنگ زنان طبیعتا" ‏میتوانند به بهترین وجهی به جنگهائی که جنبه ‏بین المللی و بیش دو کشور متخاصم در آن ‏درگیر هستند پاسخ گوید.‏
‏      در خلال سالهای اخیر تجاوز آمریکا در سه ‏جنگ "خلیج"، "افغانستان" و سپس "عراق" ‏سبب گردیده تا این شبکه زنان ضد جنگ ‏بیشتر از پیش گسترش یابد. اگر چه تمامی زنان ‏سیاه پوش ضد جنگ امروزه پلاکاردهای خود را ‏در سکوت حمل نمی کنند، اما حمل ‏پلاکاردهای ضد جنگ همراه با پوشش سیاه و ‏سکوت برای اکثریت زنان سیاه پوش دارای ‏مفهوم خاصی می باشد. برای مثال زنانی که در ‏بیرون کتابخانه عمومی در نیویورک جمع می ‏شوند در اعلامیه خود چنین آورده اند که "ما ‏ساکت هستیم به دلیل اینکه کلمات نمی توانند ‏تراژدی که جنگها و تنفر و دشمنی ببار می آورد ‏به خوبی بیان کنند. سکوت ما عمدی می باشد. ‏ما سیاه می پوشیم تا بطور سمبلیک تأسف و ‏اندوه نسبت به قربانیان جنگ را ابراز کنیم. زیرا ‏جنگ انسانها، طبیعت واساسا" بافت زندگی را از ‏بین می برد".‏
‏      لازم به یاد آوری می باشد که زمانیکه از ‏زنان سئوال می گردد که چرا ترجیح می دهند ‏به عنوان زنان در مبارزه برای جنگ گرد هم ‏آیند، اغلب گروهها و سازمانهای زنان لطمات و ‏آسیب های خاص وارده به زنان را و خدمات و ‏خواسته های خاص زنان را برای بر قراری صلح ‏که صدائی است که در دنیای امروز زیاد شنیده ‏نمی شود به عنوان دلیل اظهار می دارند. اما ‏زمانیکه سوال می گردد که چرا این بسیج باید ‏به زنان محدود گردد، اغلب سازمانهای سراسری ‏و فراملیتی  دلائلی ارائه می دهند که عمدتا" به ‏روشهای بسیج و کار گروهی و پروسه های ‏فعالیت اشاره دارد. طبیعتا" زنان در تظاهرات ‏عمومی مربوط به صلح نیز وسیعا" شرکت کرده ‏و چه بسا بسیاری از زنان سیاه پوش در کشور ‏خود از فعالین و سازمان دهندگان تظاهرات ‏عمومی نیز می باشند. بنظر میرسد زنان در ‏اعتراض و مقابله خود با جنگ با ابتکار عمل و ‏خلاقیت بیشتری به کارها پرداخته اند. آنها ‏همچنین بیشتر بر روی ترویج ایده ها و نظرات ‏خود تأکید کرده تا مخالفت با آنچه که طرف ‏مقابل یا دشمن  تجاوزگر مطرح می سازد. اگر ‏چه این دو بنظر دو روی یک سکه می باشند اما ‏وزنه مبارزات زنان برای صلح و عدالت بیشتر با ‏روش هائی سازگار است که از "دشمنی"، ‏‏"تنفر"و "خشونت" بدور باشد. ‏
‏      آنها روشهای بسیجی، نحوه کار و ‏سازماندهی را اتخاذ می کنند که باور دارند ‏جامعه بدانگونه باید عمل نماید و یا به روایت ‏گاندی "خودتغییری را جامه عمل بپوشان که ‏می خواهی آن را در دنیا ببینی"(5). از اینرو ‏مبارزه بدون خشونت یکی از ویژه گی های مهم ‏مبارزه زنان برای صلح و آزادی است.‏
آنچه مسلم است سازمان زنان سیاه پوش و ‏جامعه جهانی زنان صلح طلب در کلیت خود بآن ‏معتقد نیستند که زنان بطور طبیعی و خود ‏بخودی صلح طلب هستند و یا مردان بطور ‏طبیعی تجاوزگر. مبارزه ضد جنگ، تجاوز و ‏خشونت عرصه ای است که اساسا" ‏بیولوژی در آن راهی ندارد. فعالین صلح باید ‏پر از امید و آرزو، پر از انرژی و شوق عمیقا" ‏معتقد باشند که جلوگیری از جنگ امکان دارد و ‏این تنها انرژی است که باعث پیش برد جنبش ‏ضد جنگ واستقرار صلح و عدالت می باشد.‏
‎1-http://www.peace.org.nz/sayno/‎
‎2-http://www.wilpf.org/‎
‎3-http://www.womeninblack.net/‎
‎4-http://www.codepink4peace.org/‎
‎5-“ You must be the change you want to see in ‎the world”‎
In this article, I have used statistics from UN ‎from the following sites:‎
http://www.un.org/issues/m-refug.html
http://www.un.org/issues/m-women.html