۱- کشتی مقاصد امپریالیستی آمریکا در حال غرق‏

با گذشت هر روز، بیش از پیش، حامیان طرح ‏امپراطوری دولت بوش در خاورمیانه، کشتی در ‏حال غرق آمریکا را ترک می کنند. کمترین ‏تردیدی نیست که پیش بینی های قبلی ‏بسیاری از ناظران به واقعیت می پیوندد. تاریخ ‏به یقین دولت بوش را به عنوان ناشی ترین ‏گروهی ثبت خواهد کرد که سکان کشتی ‏امپراطوری آمریکا را در دست داشت.‏

هم اکنون، بوش و وردستانش به عنوان ‏گورکنان بلندپروازی های امپریالیستی ایالات ‏متحده پس از جنگ سرد، در حافظه جمعی ‏ثبت شده است. آنان با جسارتی بی نظیر، آن ‏شرایط مساعدی را که امپریالیسم آمریکا از زمان ‏فروپاشی دیگر قدرت بزرگ جهانی در سال ‏‏1989 به دست آورده بود، به هدر دادند.  آنان ‏فرصت منحصر به فرد تاریخی ای را ازدست ‏دادند که کراتامر (واشینگتن پست) در سال ‏‏1990، عنوان «لحظه تک قطبی» به آن داده ‏بود. (به ضمیمه مراجعه کنید) اما، اینان ‏نتوانستند از این شرایط بهره برداری درست ‏کنند، چرا که دقیقاٌ به غروری امپریالیستی مبتلا  ‏
هستند که  از خصوصیت های کراتامر، ‏فریدمن و نظایر آنهاست.مقاله اصلی مجله ‏‏«تایم» (دریکی از شماره های پیش از جنگ جدید اسرائیل در لبنان)، با صحبت از «پایان ‏دیپلماسی کابوی» به این واقعیت بدیهی اشاره ‏می کرد که «دکترین بوش در مکان اصلی که ‏ایالت متحده در پی تحققش بود، با شکست ‏مواجه شد». مقاله اضافه میکند: «هرچند کاخ ‏سفید به روشنی تصمیم بوش برای جنگ در ‏عراق را نفی نمی کند، لیکن برخی از همکاران ‏او اکنون می پذیرند که این جنگ از زاویه منابع ‏نظامی، حمایت مردمی و اعتبار بین المللی برای ‏آمریکا گران تمام شده است. دولت بوش در ‏حالی که با بحران های دیگری نیز روبروست، هر ‏روزه هم بهای آن را می پردازد. در شرایطی که ‏ایالات متحده در جستجوی راه خروجی برای ‏مسئله عراق است، ادامه سیاست خارجی ‏تهاجمی به صورتی که دکترین بوش تکوین ‏کرده، تقریباٌ غیرممکن شده است. در سراسر ‏جهان، متحدان و نیز رقبای ایالات متحده به ‏مشکلات این ابرقدرت واقف بوده و اغلب در حال ‏بهره گیری از این شرایط هستند. هر چند ‏سرنگونی صدام حسین نقطه اوج استیلای امریکا ‏بود، اما از سه سال پیش، شاهد تضعیف فزاینده ‏توانائی واشینگتن در تسلیم جهان به اراده ‏خویش بوده ایم. (1)‏
نویسندگان مقالات مورد استناد، انتقادات خود ‏را چنین طرح می کنند: «میتوان عراق را نه تنها ‏به عنوان نخستین بلکه شاید آخرین آزمایشگاه ‏جنگ بازدارنده به حساب آورد، و این امر در ‏حال تحقق یافتن است. مشکلات ناشی از اشغال ‏عراق، نه تنها موجب انصراف رهبران تهران یا ‏پیونیانگ، در دست یابی به سلاح هسته ای ‏نشد، بلکه موجب تشویق آنان نیز گردید و علاوه ‏برآن،  از  توان نظامی آمریکا در وادار آن ها به ‏انصراف هم بسیار کاست.».‏
این ملاحظات تلخ مقاله تایم، با نوعی ‏امیدواری نیز همراه بود که همخوانان وسیعی از ‏متحدین، دولت های همدست و دیگر دست ‏نشاندگان آمریکا نیز به آن اعتقاد داشتند. همه ‏آن ها امیدوار بودند که با خروج نومحافظه کاران ‏برجسته از دولت بوش، جهت گیری جدیدی در ‏سیاست خارجی دولت آمریکا بوجود خواهد آمد، ‏دولت اسرائیل یک استثنای چشمگیر بود..  ‏تغییر برخی مهره ها در دولت بوش پس از ‏انتخاب مجدد وی، به رغم خروج «رئیس واقع ‏بین ها» کولین پاول، که البته نفوذ بسیار ‏محدودی در دولت داشت، در واقع مهر تاییدی ‏است بر «افول محافظه کاران».  دو سال پیش ‏چند تن از هواداران کلینتون این واقعه را پیش ‏بینی کرده بودند.(2)‏
با همه این حرف ها، آنچه نویسندگان مجله ‏تایم، به عنوان خاتمه دوران «دیپلماسی ‏کابوی»اعلام کردند، («یک جهت گیری جدید ‏استراتژیکی بواسطه نفوذ فزاینده وزیر خارجه، ‏کوندولیزا رایس کاملاٌ مشهود است»)، با فاصله ‏کمی پس از انتشار این مقاله، در پرتو حوادث ‏بعدی، آنگاه که اسرائیل خشن ترین تجاوز خود ‏را شروع کرد، مسجل شد که خوش خیالی بیش ‏نبوده است. صرفاٌ دیپلماسی کابوی مردانه ‏‎ ‎Cow-boyجایش را به یک سیاست کابوی ‏زنانه ‏Cow-girl‏ کاملاٌ یکسان داده است.‏
گرچه این واقعیت است که کوندولیزا رایس با ‏مهارت، ظاهر سیاست خارجی دولت بوش را ‏بزک کرده، اما هیچ تغییر محسوسی بصورت ‏عینی پدید نیامده است. رایس به عنوان رکن ‏اصلی دولت، دچار همان جنون عظمت، همان ‏بلند پروازی های مفرطی است که بقیه دست ‏اندرکاران دولت بوش بدان دچارند. ماموریت ‏رایس در رأس وزارت خارجه حکومت دوم بوش، ‏پیش از هر چیز، تعمیر کشتی سوراخ شده ‏سیاست خارجی است. و این ماموریتی است ‏کاملاٌ غیرممکن. این کشتی، بطرز اجتناب ‏ناپدیری در حال غرق در آب های تیره مرداب ‏سیاه عراق است.‏
از دست دادن کنترل عراق ‏
‏«مافوق ابرقدرت» آمریکا که توانائی غلبه بر هر ‏ارتش عادی کره زمین را دارد – با بودجه نظامی ‏بیشتر از بودجه نظامی دویست دولت باقی مانده ‏جهان و با بودجه نظامی بیشتر از تولید ناخالص ‏داخلی همه کشورهای جهان باستثنای 14 ‏دولت – یک باردیگر در تاریخ معاصر ثابت کرد ‏که از مهار مردم شورشی ناتوان است. از تمام ‏تجهیزات پیشرفته کشتار و سرکوبی که پنتاگون ‏‏(وزارت«دفاع» آمریکا) در اختیار دارد، کار ‏چندانی بر نمی آید. برای کنترل مردم، حضور ‏نیروی نظامی ضروری است. در این زمینه صنایع ‏نظامی  نمی تواند به آسانی جای انسان را بگیرد. ‏به همین دلیل، دیکتاتورها در این مورد نسبتاٌ ‏راحت اند، زیرا آن ها می توانند به میل خود ‏مردم کشورشان را بسیج کرده و از پرداخت ‏بهای گزاف انسانی و مرگ شمار زیادی از ‏سربازان شان واهمه ای ندارند.‏
ایالات متحده قادر نشد بر ویتنام دست یابد، ‏در حالی که نسبت سربازان اشغالگر به اهالی ‏محلی ویتنام، به مراتب بیشتر از آن در عراق ‏بود. با تمام این اوضاع، تعداد سربازان آمریکا به ‏نسبت زمان جنگ ویتنام و پایان جنگ سرد، ‏کاهش اساسی داشته است. پنتاگون که از ‏روحیه خاص دوران سرمایه داری دوران ‏اتوماتیزاسیون الهام می گیرد، تصور کرد که می ‏تواند با تسلیحات پیشرفته، جای منابع انسانی را ‏پر کند. («انقلاب در امور نظامی»)  و بدین ‏منوال به دوران جنگ های «پسا قهرمانانه» وارد ‏شد. این لقب، از ابتکارات یک تحلیلگر مسائل ‏نظامی است. (3). در حقیقت آمریکا با مشکلی ‏برای پیروزی بر ارتش عراق صدام حسین به ‏روش «پسا قهرمانی» روبرو نشد. اما، باوجود ‏این، مهار جمعیت عراق به روش «پسا ‏قهرمانانه» از قماش دیگری از آب درآمد.‏
از زمان استقرار نیروهای اشغالگر در سال ‏‏2003، قدرت کنترل ایالات متحده سیر نزولی ‏داشته است. آنان ابتدا با شورش مسلحانه در ‏مناطق سنی نشین عرب مواجه شدند، شورشی ‏که مهارش با تعداد نیروهای حاضر آمریکائی ‏ممکن نشد. زیرا یک ارتش متهاجم اگر نتواند بر ‏هر کیلومتر مربع مناطق مسکونی نظارت کند، ‏نظیر آنچه ارتش های بومی انجام می دهند، ‏برای خلاصی از دست یک ارتش شورشی که بنا ‏بر اصطلاح مائوتسه تونگ به سان «ماهی در ‏آب» در محیطی مساعد تردد می کنند، به یقین ‏تنها روش مطمئن، خالی کردن آب حوض است. ‏این از دو راه عملی می شود، یا اقدام به قتل ‏عام، همانطوری که ارتش روسیه در چچن انجام ‏می دهد یا نقل مکان دادن اهالی به اردوگاه ‏های بازداشت جمعی نظیر آن چه ارتش فرانسه ‏در الجزایر و ویتنام به آن دست زد و یا تلفیقی ‏از دو روش؛ نظیر آن چه ایالات متحده در ویتنام ‏آغاز کرد ولی نتوانست به انجام برساند. زیرا ‏مردم آمریکا نمی توانستند تحملش کنند و ‏چشم روی چشم بگذارند.‏
در عراق، واشینگتن با مشکل وخیم تری نیز ‏مواجه شد که در اوایل سال 2004 آشکار شد. ‏دولت بوش – در اثر حماقت خود، در اثر چرب ‏زبانی فریبکارانه برخی از دوستان عراقی پنتاگون ‏یا تصورات احمقانه برخی دیگر – خیال کرد که ‏می تواند در میان اکثریت عراق یعنی جامعه ‏عرب شیعه محبوبیت پیداکند. نتیجه، مصیبت ‏کاملی بود، زیرا در اثر نفوذ سازمان های ‏بنیادگرای شیعه نزدیک به ایران، حمایتی که ‏دست پرورده های واشینگتن در میان شیعیان ‏خریده بودند، جنبه حاشیه ای پیداکرد. دولت ‏بوش برای تحقق امیال امپریال خود، راه دیگری ‏به جز توسل به روش سنتی «تفرقه بیانداز و ‏حکومت کن»، برایش نمانده بود. در این راستا، ‏آمریکائیان به تیز کردن مخاصمات میان سه ‏بخش اصلی جمعیت عراق، رودر روئی  اعراب ‏سنی  با شیعیان از طریق اتحاد با کردها ‏پرداختند. آمریکا، بدین ترتیب، موجب کشانده ‏شدن عراق به ورطه جنگ داخلی شده و از این ‏رو از منظر عمومی مسئله مهار اوضاع عراق را ‏بسی وخیم تر کرده است. (4)‏
تردیدی نیست که روش کوتوله های عراقی در  ‏متوقف ساختن گالیور آمریکائی، بطور بارزی ‏جسارت ایران را افزایش داد. در گرماگرم حادثه ‏‏11 سپتامبر، جورج بوش از ایران به عنوان یکی ‏از ستون های «محور شر» یاد کرده بود. ‏رفتارشدیداٌ مبارز طلبانه و حتی تحریک کننده ‏ایران نسبت به ابرقدرت آمریکائی، تنها از اینرو ‏ممکن شد که آمریکا در عراق ثابت کرد که ‏وضعیتی شکننده دارد. تهران موفق شد تلاش ‏های متحدین عرب واشینگتن را در جهت ‏گسترش کشمکش مذهبی به بقیه مناطق عرب ‏نشین جهت منزوی ساختن ایران، خنثی سازد. ‏این تاکتیک، پس از انقلاب ایران در سال ‏‏1979، با موفقیت نسبی مواجه شده بود. این ‏بار، تهران با رودست زدن به همه رژیم های ‏عرب  در ضدیت با اسرائیل، با معرفی خود به ‏عنوان چهره قهرمان آرمان های پان اسلامی، با ‏این تاکتیک به مقابله پرداخت.