‏من قبل از آنکه  تجربه شخصی خود  از سه برهه حساس تاريخی را باز گویم ، ابتدا به یک عبارت که در پرسش آمده است‎ ‎، ‏می‌پردازم. شما در سؤال خود می‌گویید "جمهوری اسلامی ایران از فردای انقلاب مصادره شده‌ی مردم ایران،....) من می‌خواهم روی ‏کلمه ی مصادره شده مکث کنم. من هم مانند بسیاری دیگر، آنگاه که در فردای انقلاب 57 از زبان به قدرت رسیدگان که رادیو را ‏در اخیتار داشتند، واژه انقلاب اسلامی را شنيدم، شوکه شدم و آن را شوخی می‌پنداشتم که قطعاٌ در چند روز آتی می‌بایستی ‏تصحیح شود. بایستی روشن می شد که این انقلاب "خلقی" است و مردمی است و حداقل آنکه  صفت اسلامی ندارد. امروز که با ‏فاصله به آن زمان می نگرم و روندهایی را که به انقلاب منجر شد، دنبال می‌کنم می‌بینم که از درون آن متأسفانه فقط می‌توانست ‏انقلاب اسلامی بیرون بیاید. ‏
در جامعه‌ايی که مردم آن کلمه دمکراسی را تکلم نکرده بودند و  ارزش های دمکراتیک ناشناخته بود، احترام به آزادی های فردی ‏بی رنگ بود، در فضای تاریک و مسدودی که هیچ اندیشه سیاسی را یارای نفس کشیدن نبود،  در جایی که اسلامی ها بر زمینه ‏حضور مداوم خود در طی سالها در پایگاه‌های سنتی خود قشری را سازمان داده و آماده پرش به قدرت کرده بودند، در جایی که ‏روشنفکران گمان می‌بردند از آنجا که از نظر تاریخی طرفداران واپس‌گرایی نقش‌شان به پایان رسیده است پس از نظر سیاسی نیز ‏قادر به ایفای نقش و گرفتن قدرت نیستند و بر خطر آنان چشم فروبسته بودند، بر زمینه آن زیر بازوگرفتن رسانه ها و قدرت‌های ‏فراتر از مرز از این نیروی واپس‌نگر،  فقط این نیرو امکان تصاحب ماشین قدرت را داشت.  بنابراین کلمه مصادره انقلاب  که من از ‏آن این طور می‌فههم که گویا قدرت  یا براساس حادثه و یا اتفاق و یا براساس دوز و کلک به عده ای رسیده بود، در این مورد صادق ‏نیست. فاجعه با دامنه گسترده و خیلی پیشتر کلید خورده بود. چیزی که از چشم ها نهان مانده بود. ‏
من که در آن زمان دانشجوی 20 ساله ای بیش نبودم، به آن طیف وسیعی تعلق داشتم که گمان می برد حقانیت تاریخی با نظر و ‏ایدئولوژی اوست و ساده اندیشانه آنچه را که  اتقاق می افتاد در راه رسیدن به آن منظور میدانست. آن نظر و ایدئولوژی  که به ‏چیزی کمتر از "خرد کردن ماشین دولتی" رضایت نمی داد و می خواست با زیر و رو کردن همه چیز توده ها را به راه رستگاری ‏رهنمون شود و حقوق بشر را  "فریب  بورژوازی" می دانست، عجیب نبود که این اعدام ها را در راه همان منظور بداند. گو اینکه در ‏تنهایی خود، سر از روزنامه و آن عکس ها برگرداند که آن دلخراشی تصویر شده آزارش ندهد و چرایی این عمل  را هربار که در جلو ‏چشم می آمد به پس کله و در محجورترین زاویه براند. ‏
اکنون پس از سالها و گذراندن تجارب بسیار دستاوردی نیست که بگویم چه خطای بزرگی بود که از همان ابتدا در مقابل کسانی که ‏اینگونه حقوق انسانی را زیر پا گذاشته بودند نایستادم و چرا  رعایت حقوق انسانی را حتی برای کسانی که آن ها را مجرم و دشمن ‏می دانستیم طلب نکردیم  و افسوس ببریم بر آنکه چنانچه دادگاه‌های عادلانه‌ایی برگذار می‌شد برای کسانی که آنها نیز حرف‌هایی ‏برای گفتن داشتند، می‌شد که از درون این گفت و شنودها جامعه به کلاس اکابر دمکراسی وارد شود. هم حاکمان جدید ‏نمی‌خواستند که مردم دمکراسی را نفس بکشند و هم طرفداران "خردکردن ماشین دولتی" نیازی نمی‌دیدند که این "تجربه ناقابل" ‏را از سر بگذرانند. برای من همیشه این سؤال بزرگ باقی ماند: آن کسان که تاریخ انسان این سرزمین را نه گزینشی و برای تایید ‏حرفهای خود بلکه به تمامیت آن برخوانده بودند، آن کسان که دمکراسی را دستاورد انسان می‌دانستند و آن رخدادها را برنمی ‏تابیدند چرا به تعداد اندک بودند و چرا  من این صداها را نشنیدم، آیا می‌خواستم که نشنوم؟ ‏
در سال 1360 که دور دوم کشتارها آغاز شده بود، دیگر 2 سالی بود که میان مفاهیم مختلف مانند آزادی مطبوعات، حق تشکل،... ‏دست و پا می زدیم.  خیلی زود پس از انقلاب بود که بار دیگر نفس کشیدن در فضای مه آلود  به  یک واقعیت تبدیل شده بود. ‏دوران عجیبی بود. یک روز می رفتی و نهایت آنچه را که آرزو می‌کردی فریاد می‌زدی و روز دیگر کوچکترین چیزها را فقط زمزمه ‏می کردی. درحالی که نفس بریدن این و آن و در اینجا و آنجا توسط آن کسان که خویشاوند قدرتمداران بودند، مدتها بود که دیگر ‏روال شده بود، در سال 60 سرکوب سامان یافته و  گسترده بخش بزرگی از نیروهای سیاسی آغاز شد. من در این زمان با روش ‏سیاسی این نیروها یگانگی نداشتم ولی نمی دانم چرا تحول این خرده بورژوازی نفرت انگیز هم این قدر به درازا می کشید. تمام ‏احساس و عاطفه من در کنار آن  نیرویی بود که هرروز دهها نام بود که از آنان بر روزنامه  می آمد. ده ها تن که هرروز ویران می ‏شدند. این ها همان کسانی بودند که با مانند آنها زندگی کرده بودیم. احساس این را داشتی که مانده ای و هیچ کاری از تو برنمی ‏آید. فکر می کردی گویا  اگر این  نبرد نهایی است چرا این طور بی مقدمه و زود آغاز شده و اگر نیست پس چرا این همه انسان ‏ویران می شوند.  جنایت کاران را سر بازایستادن نبود. روزی در بین این نام ها نامی بود که از آشنایی گذشته و به نزدیکی می ‏رسید. او همکلاسی من در دبیرستان بود. ساعات زیادی را باهم گذرانده بودیم . بسیار می شناختمش. در سال آخر دبیرستان ‏ناگهان روزی  با روسری که تا روی پیشانی پایین کشیده بود به دبیرستان آمد. در میان آن همه دخترانی که نهایت زیرکی را به کار ‏می‌بردند تا زیباتر دیده شوند، اصلاٌ  جور در نمی‌آمد. در حیاط آن مدرسه که نگاه می‌کردی، فقط دوتن بودند که روسری به ‏سرداشتند.  هیچ از چابکی و شیطنت او با وجود آن روسری کم نشده بود. او علیرغم مخالفت خانواده این پوشش را به دلیل عقیده ‏خود انتخاب کرده بود. برای من که همیشه از پوشش اجباری نفرت داشتم  و به تبع آن نمی‌توانستم با کسانی که به آن تن ‏می‌دهند کنار بیایم، انتخاب او اما  برایم جالب بود گرچه فکر می‌کردم گذراست. ولی این انتخاب هیچ گذرا نبود. او در روزهای سیاه ‏کشتار هنگامی که کودک چند ماهه‌اش را در بغل داشت و بر ترک موتور همسرش بود، در کنار و همراه او گلوله باران شد. نمی‌دانم ‏بر سر فرزند او چه آمد. ‏
روزهای تلخ و سیاهی بود. نه دلی با آن موضع سیاسی رسمی‌ات داشتی نه آن که در مقابل آن ایستادی.  بهت زده ماندی و گفتی ‏کاش این سیاهی هولناک هرچه زودتر رد شود، ولی این سیاهی هولناک بهمنی بود که هردم بزرگتر می‌شد و بتدریج همه روزنه ‏های تنفس را بست، جوانان را در کشور گروه گروه به میدان‌های نابودی روانه کرد، چرا که سودای آن داشت که تحجر و ‏واپس‌گرایی و جنایت را تا دورترین مرزها ببرد و در درون نیز هرصدایی را در قفس کرد و آنچه که بر بند شدگان روا داشت حکایتی ‏است که هنوز بسیار ناگفته‌ها دارد و در ادامه این روند در سال 67 ماشین کشتار را جانیان حاکم در بندها براه انداختند.‏
در سال 67 من هم مانند بسیاری دیگر در این سوی مرز تلاش کردم تا صدای این جنایت را به گوش دنیا برسانم، ولی گویا دنیا ‏تصمیم داشت گوش خود را بر همه این صداها ببندد و کشورهای قدرتمند همان‌گونه که زرادخانه‌های آن دو کشور را پر می‌کردند، ‏راه بر هیچ ندایی نمی‌دادند تا طنین افکند. بیاد می‌آورم که درآن زمان اعتصاب غذایی  در شهر کلن سامان داده شده بود هنگامی ‏که هنوز ابعاد فاجعه روشن نشده بود به امید آنکه شاید جلوی خطر کشتار گرفته شود و با تلاش بسیار برای تماس گیری با ‏رادیوهای فارسی زبان و غیر فارسی. وقتی فقط یکی از آنها بالاخره خبر کوچکی را دایر بر خطری که به  گمان ما هنوز بالای سر ‏زندانیان قرار داشت، پخش کرد چه احساس موفقیت می‌کردیم. دریغا که ماشین کشتار گردش خود را به پایان برده بود.‏
پس ازاین همه زمان خاطرات این سال‌های سیاه هنوز سنگینی می‌کند. هنوز در بسیاری لحظات است که بی اختیار به مقایسه ‏کشیده می‌شوی. هنگامی که سال‌های چندی  بعد از سال 60 دوران پر از فراز و نشیب 14-15 سالگی دخترم را که روزی پرشور، ‏روزی دلتنگ بود و روزی پرهیجان در فکر تغییر همه چیز و روز دیگر آرام،  بیاد همه آن نوجوانانی می‌افتادم که در چنین حالاتی و ‏در حالی که می خواستند روزگاری  بهتر برای مردم خود به ارمغان بیاورند آنها را به نابودی کشاندند. انگار که تب و تابشان در ‏جلوی چشمم است و در هر برهه از زندگی نوجوانی که در جلویم قد می‌کشید، تصور می‌کردم که او می‌توانست یکی از آنها باشد.‏
امروز با فاصله گیری از گذشته می‌توانیم بسیاری از اعمال و اندیشه های خود را بهتر نقد کنیم. آن بی تفاوتی چپ نسبت به نقض ‏حقوق بشر در ابتدای  انقلاب دردناک و خشم آور است و نه متراکم شدن خشم سالیان و نه یگانه نبودن با مفاهیمی مانند حقوق ‏شهروندی توجیه آن نیست. این عدم مقاومت زمینه آن شد که کسانی که براساس ایدئولوژی و دین خود در صدد ارشاد و تحمیل ‏الگوهای ذهنی شان بر جامعه بودند، دست خود را از ابتدا بازتر دیده و در راستای تحمیل "ارشاد"شان بر جامعه فجایع بی‌شماری ‏بیآفرینند. استقرار استبداد جمهوری اسلامی از همان روزها آغاز شد. سه دهه گذشته حاوی درس‌های بی شماری برای ماست. ‏گواین که برای یادگیری این درس ها الزاما نباید این همه قربانی داده می شد. سیاست سرکوب نیروهای سیاسی که از سال 60 آغاز ‏شد و در نهایت در سال 67 به امحای جمعی زندانیان انجامید، تاثیرات نیروهای سکولار را بر جامعه  تضعیف کرد. ‏
فعالین سازمان‌های سیاسی که امروز فقط در خارج از کشور امکان بروز علنی دارند، هنوز نتوانستند از این وقایع عبور کرده در عین ‏آنکه از آن درس می‌گیرند. از سوی دیگر اکنون در جامعه جوان ایران نیرویی می‌بالد که نه تنها شاهد هیچ کدام از این وقایع نبوده ‏بلکه بسختی امکان دست یابی به آموزه‌های مربوط به آن را دارد. راهی باید برای پیوند دادن آنها به هم پیدا کرد. زیرا اکنون برای ‏هردوی این نیروها پایه های مشترکی و محکمی بوجود آمده که همانا اهمیت حقوق انسانی و ارزش‌های دمکراتیک است.  ‏