ما همه ساله در سالگرد کشتار دسته جمعی چندین هزار زندانی سیاسی تابستان 67 از این ‏فاجعه هولناک یاد می کنیم، اما کمتر به نخستین اعدام ها، اعدام هائی که در نخستین روزهای پس ‏از انقلاب رخ داد و ما آن جنایات را «اعدام انقلابی» نام گذاشته بودیم می پردازیم. اعدام فرماندهان و ‏افسران ارتش، اعدام مقامات ارشد رژیم پیشین، اعدام هویدا و ... اما چرا هنوز به سالگرد این جنایات ‏هولناک بی اعتنا هستیم. در جریان محاکمات چند دقیقه ای (« اعدام های انقلا بی») نخستین ‏روزهای پس از انقلاب، ما فدائیان، مجاهدین، نهضتی ها، خط امامی ها، و توده ای ها و غیره از آن ‏فجایع، از آن محاکمه هائی که به دست قاضیان شرع انجام شد و متهمان هیچ گونه فرصت دفاع از ‏خود نداشتند حمایت کردیم، و در نتیجه مایه تقویت و گستاخی دادگاههای انقلابی و آخوندهای جنا ‏یتکاری که در مقام قاضی شرع مثل آب خوردن فرمان مرگ صادر می کردند، شدیم.‏
اکثریت قریب به اتفاق قربانیان کشتار دسته جمعی سال 67 را اعضاء و هوا داران همان جریاناتی ‏تشکیل می دادند که در نخستین روزهای انقلاب از « اعدام های انقلا بی» حمایت کرده بودند.حال ‏باید صادقانه و شجاعانه از خود بپرسیم که اگر به جای حمایت از آن جنایات، از آغاز به نام  آزادی و ‏حقوق بشر با « اعدام های انقلا بی» و محاکمات غیر عادلانه و بدون تشریفات قانونی و بدون وکیل ‏مدافع مخالفت می کردیم، آیا ماشین آدم کشی جمهوری اسلامی توان آن را پیدا می کرد که در ‏سالهای بعد به جنایاتی با ابعاد گسترده تر دست یازد؟ این که جمهوری اسلامی در تابستان 67 با ‏اعدام دسته جمعی هزاران زندانی مرتکب جنایت علیه بشریت شده برای همه ما روشن و مسلم ‏است. اما مسئولیت ما که در نخستین روزهای پس از انقلاب به جای مخالفت با اعدام و محاکمه ی ‏غیر عادلانه هر گونه متهمی (از هر فکر و عقیده ای) از پشت عینک ایدئولوژیک به این فجایع نگریستیم ‏و حقوق بشر را قربانی مقاصد سیاسی مان کردیم ، کجا می رود؟ ‏
به گمان، من، همه ما، همه آنهائی که از نخستین جنایات حکومت نو بنیاد پس ازانقلاب یعنی از ‏اعدام فرماندهان ارتش و بلند پایگان نظام پیشین حمایت کردیم و از« اعدام انقلا بی» امیر عباس ‏هویدا استقبال کردیم و یا به جای اعتراض سکوت کردیم به سهم خود مسئول گستاخ ترشدن سرکوب ‏گران و ادامه اعدام ها و کشتارهای بعدی هستیم. ‏
اینک سالها پس از این فجایع، شایسته است که به جای مرثیه خوانی درباره اعدام های سالهای ‏‏60 تا 64 و برگزاری خشک و خالی سالگرد کشتار دسته جمعی زندانیان سیاسی تابستان 67، وجدان ‏خود را قاضی قرار دهیم وهمراه با زنده نگاهداشتن یاد قربانیان و یاد آوری جنایات رژیم حاکم، از روش و ‏نگرش خود در مورد اعدام های نخستین روزهای پس از انقلاب نیز انتقاد کنیم : انتقاد با صدای بلند، با ‏پرسش از خود و از دیگران، با نوشتن و گفتن دربارۀ پیامد های نگرش ایدئولوژیک نخستین روزهای پس ‏از انقلاب به حقوق بشر به آزادی و به زندانی سیاسی و غیره، و از خود بپرسیم که آیا اگر چنان نکرده ‏بودیم باز هم چنین می شد؟
من هنگامی که هویدا به آن وضع فجیع و بدون وکیل اعدام شد، در سازمان فدائی ( سازمان ‏چریکهای فدائیان خلق ایران) یک کادر سرشناس بودم. سازمان ما « اعدام انقلا بی» هویدا را به همه ‏انقلابیان تبریک گفته بود. فراموش نمی کنم که خانم خبر نگار روز نامه گاردین (نامش به یادم نیست) ‏با در دست داشتن نسخه ای از آن اعلامیه به ستاد سازمان در خیابان میکده آمد و از من پرسید آیا به ‏راستی این اعلامیه را سازمان شما منتشر کرده؟ شگفت زده بود و باور نمی کرد! وقتی پاسخ مثبت ‏شنید گفت هویدا مثل بسیاری از فرماندهان و مقامات رژیم پیشین بدون وکیل و بدون حداقل تشریفات ‏مرسوم قانونی محاکمه و محکوم شده است، شما چگونه در مقام مخالفان حکومت جدید از اینگونه ‏دادگاهها و اعدامها حمایت می کنید؟ آیا نمی دانید که اگر این روش ها معمول شود خود شما نیز در ‏آینده قربانی آن هستید؟ او می گفت شایسته است که شما به جای حمایت از این اعدام ها از ‏دادگاههای انقلابی و شیوه کار آن انتقاد کنید و ...‏
‏ ‏ یکسال پیش از ترورزنده یاد دکترعبدالرحمان قاسملو با او و گروهی از مخالفان رژیم جمهوری ‏اسلامی گفتگوئی داشتیم با تلویزیون کانال 4 بی بی سی. من در آن زمان به همین مسائل اشاره ‏کردم و گفتم که ما با حمایت از آن جنایات، سهمی در بازگذاشتن دست رژیم در اعدامها و فجایع بعدی ‏بر دوش داریم. ‏
‏ ‏ متاسفانه نه تنها کژ رفتاری ها و روش ها و نگرش ها ی آن زمان، به اندازه کافی توسط ‏جریانات و فعالان سیاسی مورد نقد و بررسی قرار نگرفته است بلکه هنوز هم بسیاری از کسانی که ‏نه فقط از جنایات نخستین روزهای پس از انقلاب بلکه حتی از اعدامهای سالهای 60 تا 64 نیز به طور ‏ضمنی و یا علنی حمایت می کردند، حاضر به نقد خود و پذیرش مسوولیت های خود نشده اند. واتفاقا ‏این خود یکی از دلایل عدم التیام زخمهائی است که مانع از وحدت نیروهای اپوزیسیون علیه استبداد ‏شده است. ‏
حقیقت این است که مخالفان جمهوری اسلامی در نخستین روزهای پس از انقلاب مطلقا و در ‏سالهای پس از آن تا به امروز نسبتا نگاه ایدئولوژیک به مساله آزادی و حقوق بشر داشته و دارند. ‏یعنی اول به مواضع سیاسی قربانیان رژیم حاکم نگاه می کردند و آنگاه بسته به درجه دوری و نزدیکی ‏قربانی به خود واکنش نشان می دادند. این نگرش بیگانه با آزادی خواهی و حقوق بشر، موقعیت ‏مخالفان نظام حاکم را در برابر استبداد ضعیف و دست سرکوبگران حاکم را در کشتار و اعدام باز نگه ‏می داشت و باز نگه می دارد. در نخستین سالهای پس از انقلاب بسیاری از گروههای سیاسی، ‏زمانی به سرکوب و اعدام اعتراض کردند که نوبت خودشان رسیده بود. ‏
من اگر در مقطع انقلاب تجربه و نگرش چند سال پس از آن را داشتم اساسا با نفس اعدام مخالفت ‏می کردم و در دفاع از حق زندانی سیاسی منشور حقوق بشر را مبنا قرار می دادم و در نتیجه ‏همانقدر با اعدام فرماندهان و بلند پایگان رژیم پیشین مخالفت می کردم که با اعدام یکی از هم فکران ‏خودم. همان قدر از حقوق زندانیان سیاسی مخالف خودم دفاع می کردم که از حق زندانی سیاسی ‏هم کیش خود. ‏
امروز برای من چه اعدامهای روزهای پس از انقلاب چه اعدامهای نخستین سالهای دهه 60 و چه ‏کشتار دسته جمعی هزاران زندانی سیاسی تابستان 67 همگی به گوهر جنایات فراموش نشدنی ‏رژیم حاکم به شمار می روند که تفاوت آنها نه در نفس جنایت و کیفیت آن که در ابعاد فاجعه و شرایط ‏وقوع آن است. ‏
با این همه کشتار دسته جمعی هزاران زندانی سیاسی و دفن آنان در گورهای دسته جمعی فاجعه ‏ای که در تابستان 67 به اصرار کسانی همچون خامنه ای و به فرمان خمینی به اجرا گذاشته شد، ‏طبق تعاریف پذیرفته شده از مصادیق جنایات علیه بشریت محسوب می شود که می توان و باید ‏مسوؤلان و مجریان آن را روزی به دادگاههای بین المللی کشاند. ‏