|
هنوز در بر همان پاشنه ميچرخد
|
|
|
الهه اماني
|
|
صفحه 1 از 3 گزارشي پيرامون همايش سازمانهاي غير دولتي زنان در بانكوكِ تايلند
سازمان هاي غير دولتي زنان در آسيا و اقيانوسيه در اواخر ماه جون ۲۰۰۴ در بانكوك، پايتخت تايلند گردهم آمدند تا دستاوردها و كارنامه دولتها را در زمينه استقرار «برنامه عمل» كه سند نهايي چهارمين كنفرانس جهاني زنان در پكن بود، مورد بررسي قرار دهند. اين همايش فرصتي فراهم كرد تا سازمانهاي غير دولتي و فعالين جنبش زنان چالشها و دستاوردهاي مبارزات آنان را در دهه گذشته مورد بحث و تبادل نظر قرار دهند. كليه سخنرانيها و بحثها معطوف به آن بود كه در بسياري از موارد چالشها و مشكلات زنان نه تنها حل نگرديده بلكه پُر رنگتر نيز شده، هم چنین گامهاي مثبت در زمينهي بهبود شرايط زنان بسيار اندك، كم رنگ و شكننده ميباشد. به عبارتي «در بر همان پاشنه ميچرخد». سندنهايي كنفرانس پكن كه فرآيند بزرگترين گردهمآيي زنان در عرصهي تاريخ بود بر دو محور عمده استوار بود. اول اين كه چالشها و موانع زنان براي براي دستيابي به آزادي، برابري و عدالت اجتماعي را ميتوان در قالب 12 موضوع ترسيم نمود، و ديگر آنكه زنان بايد در كليت خود از حيطهي كلام به حيطه عمل جهش كرده و دولتهاي متبوع خود را متعهد به برداشتن گامهاي مشخص در زمينهي بهبود شرايط آنان و احترام به حقوق و آزاديهاي شان كنند. به طور مختصر «برنامهي عمل» كنفرانس پكن حاوي موارد ذيل ميباشد. ۱ – زنان و فقر فقر در جهان امروز چهرهاي زنانه دارد. در كليه كشورهاي جهان، از آمريكا تا سريلانكا، از ايران تا ژاپن، فقيرترين بخش جامعه را زنان تشكيل ميدهند. «دو سوم» فقراي جهان را زنان تشكيل داده و امروزه با شتاب هر چه بيشتر فقر و ثروت در جامعهي بشري در حال قطبي شدن ميباشد. روند قطبي شدن با خود تعمیق شكاف فقر و ثروت را نه تنها بين كشورهاي «شمال» و «جنوب» بلكه بين طبقات مختلف در هر يك از كشورهاي جهان، به دنبال دارد. ۲– بهداشت و سلامت زنان مسئلهي بهداشت و سلامت زنان يكي از معضلات جدي زنان جهان ميباشد. عدم وجود مراكز درمانيِ لازم و محدوديت در زمينه ي دستيابي زنان به امكانات موجود، رشد تصاعدي بيماري ايدز در ميان زنان و ساير موارد كه به سلامت و بهداشت آنان مربوط ميگردد، امري فرامليتي ميباشد. ۳ – آموزش و تحصيلات زنان، نه تنها دو سوم فقراي جهان را تشكيل ميدهند بلكه دو سوم بيسوادان جهان نيز زن ميباشند. دختران و پسران از امكانات آموزش برابر برخوردار نبوده و نيستند. ۴ – خشونت عليه زنان خشونت يكي از مهمترين عوامل بازدارنده در تحقق حقوق انساني زنان ميباشد. زنان در زندگي خود از كودكي و تا كهنسالي، خشونت را به اشكال گوناگون تجربه ميكنند. اگرچه اشكال و حوزههاي خشونت متفاوت ميباشند اما بر اساس آمارهاي سازمان ملل، يك سوم زنان جهان در حيات خود، يكي از اشكال خشونت را تجربه ميكنند. از سنگسار زنان در ايران تا مُثله شدن در مصر و سودان، از ضرب و شتم در خانواده تا تجاوز به زندانيان سياسي زن، از بارداري قهرآميز زنان بوزنیایی تا خشونتهاي نژادي وارده بر زنان كارگر آمريكا، همه و همه تحت تعريف «خشونت عليه زنان» قرار ميگيرند. ۵ – نابرابري جايگاه زنان در ساختارهاي سياسي و اقتصادي عدم دستيابي زنان به امكانات برابر در دستيابي به منابع و ثروتهاي ملي ۶ – زنان و برخوردهاي نظامي تأثيرات جنگ و تصادمات نظامي بر زنان و كودكان دهشتناك است. بيشترين لطمات جنگي و بلایای آن را زنان و كودكان تجربه ميكنند. آرامش و صلح فضاي تشويق كنندهاي براي چاره انديشي در زمينه ي مسايل و مشكلات زنان فراهم ميآورد. ۷ – زنان و حقوق بشر شعار «حقوقِ زنان برابر با حقوقِ بشر» اگر چه امري بديهي به نظر ميرسد اما يكي از مهمترين شعارهايي بود كه در كنفرانس پكن محوري شد. اين كه زنان نه تنها نقض خود را به مثابه يك فرد از جامعه تجربه ميكنند بلكه به دليل زن بودن و شهروند درجه دو محسوب شدن، ابعاد گستردهتري از نقض حقوق انساني را تجربه ميكنند. ۸ – زنان و رسانههاي گروهي عدم حضور برابر زنان در رسانههاي گروهي و بي توجهي به ديدگاههاي آنان در رسانهها، طرح اخبار و تحليلها از ديدگاههايي فاقد حساسيتهاي جنسي و جنسيتي. ۹ – زنان و محيط زيست نابرابري و موانع ساختاري در جامعه براي شرکت زنان در مديريت منابع طبيعي و حفظ و بهبود محيط زيست. ۱۰ – زنان و مديريت در رهبري نابرابري در حضور زنان در مراكز قدرت و موقعيتهايي كه قادر به اتخاذ تصميم نيستند. اين نابرابري در كليه حيطههاي حيات اقتصادي و سياسي جامعه متبلور است. برنامه عمل پكن دولتها را متعهد دانست كه تا سال 2005، حداقل يك سوم نمايندگان پارلمان را زنان تشكيل دهند. ۱۱ – عدم وجود سيستمها و نهادهاي تشويق كننده برابرِ پيشرفت زنان. ۱۲ – دختر بچهها براي نخستين بار در سطح جهان، تبعیض نسبت به كودكان دختر مطرح گرديد. و بر اين امر تأكيد شد كه براي ايجاد امكانات برابر رشد و پرورش دختران بايد چاره سازي نمود.
۵ سال بعد از پكن بعد از گذشت ۵ سال از كنفرانس پكن، نمايندگان رسمي دولتهاي عضو سازمان ملل و سازمانهاي غير دولتي در اجلاس ويژه سازمان ملل در سال 2000 در نيويورك گردهم آمدند تا پيشرفت دولتها را در زمينه تحقق اهداف تعيين شده در «برنامه عمل» پكن مورد بررسي قرار دهند. اگر چه جو غالب بر این کنفرانس، نگراني بسياري از فعالين جنبشهاي زنان را برانگيخت اما به يُمن كوششهاي خستگيناپذير و پيگير سازمانهاي غير دولتي و برخي از نمايندگان كشورهاي اروپايي، در كليت خود« پكن بعلاوه 5» اگر چه دستارودهاي جدیدی نداشت اما از دستاوردهای پكن حفاظت و پاسداري كرد. قرار بر اين است تا روزهاي 11 و 12 و 13 ماه مارس 2005 در اجلاس ويژه سازمان ملل كارنامه و عملكرد دولتها، 10 سال بعد از كنفرانس پكن مورد ارزيابي قرار بگيرد. اما در تدارك پنجمين كنفرانس جهاني زنان در سال 2005، همايشهاي منطقهاي در آسيا، آمريكاي لاتين، آفريقا، اروپا و آمريكاي شمالي برگزار گرديده است كه همايش سازمانهاي غير دولتي آسيا و اقيانوسيه بخشي از اين اقدامات تداركاتي محسوب ميگردد. مسئوليت برگزاري همايش تايلند را سازمان «ديدهباني زنان تايلند» به عهده داشت. در اين كنفرانس حدود 500 نفر شركت داشتند و بحثهاي جدي در آن در زمينه ي مسايل و موضوعات مورد توجه زنان آسيا و اقيانوسيه صورت گرفت.
بحثهاي همايش سازمانهاي غير دولتي زنان در تايلند: سخنرانان متعددي از فعالين زنان، چه آنهايي كه در كنفرانس پكن شركت كرده و چه زنانِ جواني كه براي اولين بار در اين همايش شركت می کردند، دعوت كردند تا مسايل و مشكلات خود را با مسائل منطقهاي و جهاني در ارتباط قرار داده و از برخورد تجريدي به نابرابريهايي كه روزانه تجربه ميكنند دوري جويند. اين نگاه به نحوي تفكر در چاره جویی مسايل زنان، کمک کرده و باعث اختلاط حوزهي شخصي و سياسي زنان می گردد و نهایتا به آرايش نيروهايي كه به سود مبارزات زنان در كنار يكديگر قرار می گيرند، كمك ميكند. در ميزگردي كه تحت عنوان «جنبش ماوراء ملي زنان، چالشها و سياستهاي آن در دوران جهاني شدن و جنگ» برگزار گرديد، زناني از كشورهاي فيجي، ژاپن، هند، فیلیپین و گينه ي نو شركت كردند. Claire Slatter از فيجي اظهار داشت كه يكي از شكست هايي كه جنبش زنان اخيراً آن را تجربه كرد ، قطع حمايتهاي مالي آمريكا از مراكز درماني و كلينيك هايی است که در آن جا خدماتی از جمله زايمان، سقط جنين و ساير روشهاي كنترل بارداري به زنان داده ميشد. پرزيدنت بوش با دستور خود مبني بر عدم حمايت مالي از اين مراكز، نه تنها امكانات بهداشتي زنان را محدود كرده بلكه يكي از گامهاي مثبتي كه در سالهاي قبل در زمينهي به رسميت شناختن حقوق زنان در زمينه ي تصميمگيري بر حقوق جنسي و تناسلي برداشته شده بود تخطئه نمود. Motoyoma از كشور ژاپن اظهار داشت كه اين اقدام پرزيدنت بوش زمينهاي فراهم آورد كه نه تنها دولت ژاپن راه را براي محدود كردن حقوق جنسي و تناسلي زنان ببندد بلكه سايهاي واپسگرايانه بر كليه حقوق و دستاوردهاي زنان ژاپن افكند. اين بار منفي نه تنها چالشهاي زنان را در خلال 5 سال گذشته كم ننموده بلكه مشكلات كار را افزونتر نیز کرده است.
|