|
من دیگر هرگز فرار نخواهم کرد
|
|
|
پرـ يونسون / برگردان : علي شفيعي
|
|
بر پيشاني سايت اينترنتي www.Geocities.com/nawalsaadawi آمده : « تقديم به زنان و مرداني كه تن به بردگي ندادند و حاضر شدند بهاي آزادي را بپردازند ». و حالا بار ديگر باني اين سايت مجبور است بهاي گزافي بابت آزادي بيان بپردازد . امروز (1) ، دوشنبه ، معروف ترين فمينيست و نويسنده زن در جهان عرب ، نوال سعداوي (2) ، در دادگاه خانواده در قاهره به جرم توهين به مباني اسلام به شكل شفاهي و نوشتاري ، به پاي ميز محاكمه خواهد رفت . هنوز چيزي نشده بالاترين مرجع اسلامي در مصر طي فتوايي ، نوال سعداوي را مرتد خوانده است . و از آن جا كه طبق آيه قرآن يك كافر نميتواند همسر يك مسلمان باشد در نتيجه ، طبق احكام مسلمانان افراطي او بايد به زندگي زناشويي سي و هفت سالهاش با « شريف حطاطا S. Hatata » كه مترجم بسياري از آثار او نيز هست ، خاتمه دهد . نوال سعداوي تلفني از قاهره به DN (3) مي گويد : هيچ چيز نميتواند مرا از شوهرم جدا بكند ، الاّ مرگ ! بيشك سعداوي مثل هر مصري آگاه از سرنوشت شومِ « نصر حامد ابوذياد » در سال اخير با خبر است. بر پيشاني اين پرفسور ادبيات عرب نيز برچسب « كافر » زدند چرا كه اسلاميونِ اًرتدكس اعلام داشتند كه تحقيقات او خلاف مباني اسلام است . ابوذياد هم محاكمه و محكوم به جدايي از همسر مسلمان خود شد . اين زوج از ترس انتقام به كشور هلند فرار كردند و زندگي در تبعيد را براي خود برگزيدند . ديگر روشنفكران مصري كه مورد غضب اسلاميستهاي افراطي قرار گرفتند به سرنوشتي به مراتب بدتر ، دچار شدند . « فارق فودا F.Foda» نويسنده ، به خاطر اين كه حاضر نشد نسبت به مطالبي كه در كتابهاي رمانش نوشته بود توبه بكند ، در سال 1992 به شكل وحشيانهاي به قتل رسيد . نجيب محفوظ برنده جايزه ادبي نوبل به جرم نوشتن كتابهايي كه نگارش آنها به دهها سال پيش بر ميگشت ، روز روشن وسط خيابان در سال 1995 مورد اصابت چاقو قرار ميگيرد و به سختي زخمي ميشود. نوال سعداوي اما جان سختتر از اين حرفهاست . او ميگويد در صورتي كه دادگاه او را محكوم كند ، او به زندگيِ روزمره خود با شريف حطاطا ادامه خواهد داد . انگار كه هيچ اتفاقي نيفتاده است . با اين كار مقامات مصري را بر سر يك دوراهيِ سختٍ چه كنم قرار ميدهد! يا اين زوج مباره را ميگيرند و به زندان مياندازند در اين صورت با موج اعتراضات جهاني روبرو خواهند شد يا اين كه سعداوي را به حال خود رها خواهند كرد كه در اين صورت اسلاميستهاي افراطي جريتر خواهند شد. نوال سعداوي در اين رابطه ميگويد : البته كه اين كار خالي از خطر نيست ولي ما هر دو فولاد آبديدهايم . با گذشت زمان حالا ديگر يك نوع مصونيتٍ رواني نسبت به اين گونه تهديدها پيدا كردهام . زندگي هفتاد سالهي او فراز و نشيبهاي زيادي داشته است. او با نوشتنِ بيش از چهل كتاب در عرصه رمان ، خاطرات و كتابهاي علمي-اجتماعي بيشك اسم خود به به عنوان مطرحترين منتقد نسبت به فشار و تبعيض به زنان در جوامع عرب و اسلامي به ثبت رسانده است. بخشي از شهرت دكتر سعداوي مربوط به مبارزه همه جانبهي او عليه ختنه دختران است كه سنتي بربر منشانه و ارتجاعي در مصر و پارهاي از كشورهاي عربي و آفريقايي ست ، و هدف آن تضمين بكارت تا شب زفاز براي دختران است . در سال 1997 ختنه دختران رسماً در مصر قدغن شد ، و اين از جنبه سمبليك ، پيروزي بزرگي براي سعداوي بود اگر چه در عمل تحول چنداني ايجاد نشد و دَر هم چنان بر همان پاشنه ميچرخيد. در دوران رياست جمهوري عبدالناصر ، سعداوي به رياست ادارهي خدمات درمانيِ مصر منصوب شد . ولي بعد از نوشتن كتاب جنجال برانگيز « زنان و سكس » در سال 1972، در دوران انور سادات، از كار بركنار شد . انور سادات درست قبل از ترورش در سال 1981 توسط تندروهاي اسلامي ، دستورِ بازداشت بيش از هزار نفر روشنفكر و مخالف سياسي را داد ، كه سعداوي يكي از آنها بود . بعدها ، در اوايل دهه نود وقتي سعداوي مورد عفوِ رييس جمهور وقت حسني مبارك قرار گرفت و آزاد شد ، توسط تندروهاي اسلامي مورد تهديد قرار گرفت تا آنجا كه مجبور به فرار از كشور شد و چند سالي به عنوان پرفسور مهمان در آمريكا به سر برد . و حالا بار ديگر نوال سعداوي مورد غضب تندروهاي اسلامي قرار گرفته است ، ولي اين بار ديگر او قصد فرار در سر ندارد : من ديگر هرگز به خارج از كشور فرار نخواهم كرد . من به سرزمينم و به اكثريت خاموشي كه از من حمايت ميكنند متعهدم . فكر ميكنيد اين بار جرم او چه بوده ؟ خيلي ساده ، در اواخر ماه مارس ، « ميدان midan» يك مجله هفتگي در مصر ، در عنوان درشت پشت جلد خود آورده بود : « نوال سعداوي : زيارت حج يك نوع مراسم بت پرستي است كه از قديم به جايمانده ». اين نقل قول ، چوبي بود كه به لانه زنبور تندروهاي اسلامي فرو كرده بودند ، و همين خشم آنها را برآشفت . زير سئوال بردن يكي از پنج اصول دين حرف كمي نبود. بلافاصله بالاترين مرجع مذهبي در مصر « شيخ ناصر فردي واصلN. Fardi wassel » فتوا صادر كرد و در آن سعداوي را مرتد اعلام كرد (كه طبق قرآن جزايش مرگ است). حالا قضيه چه بوده؟ سعداوي در يك مصاحبه طولاني با خبرنگار مجلهي مزبور ديدگاههايش را نسبت به مسائل مختلف جامعهي اسلامي اعلام ميدارد . او در رابطه با جايگاه زن در اسلام در واقع حرف تازهاي نزده بود بلكه تكرار حرفهايي بود كه در چند دهه به رشته تحرير در آورده بود. اين كه مثلاً زنان بايد به اندازهي مردان ارث ببرند و نه نصف آنها ، آن طور كه در قوانين و جامعهي اسلامي رايج است . اين كه مردان چرا بايد طبق قرآن زنان را مجبور به حمل حجاب بكنند ، اين كه يك سري از مراسم مذهبي به دوران قبل از اسلام بر ميگردد از جمله واجب بودن بوسيدن سنگ حجرالاسود در كعبه در مراسم حج. سعداوي از اين دست مصاحبهها كم نداشته است . ولي اين بار دستاندركاران مجله ، آتش بيار معركه شده بودند . خبرنگار مزبور سئوالهايش را پرسيده بود ، به حرفهاي او گوش سپرده بود و همه را هم روي نوار ضبط كرده بود . ولي هيئت تحريريه مجلهي ميدان ، تيتر را به شكل تحريك آميزي به همراه تصويرهاي ويژه انتخاب كرده و با اضافه كردن توضيحاتي از جانب رهبران مذهبي كه هر چه از دهانشان در آمده بود نثار سعداوي ملحد كرده بودند ، آتش را شعلهور كردند. به محض اين كه شيخ واصل فتواي خود را صادر ميكند ، دادگاه خانواده عليه سعداوي «ملحد» اعلام جرم ميكند و ميگويد كه او بايد طلاق بگيرد . مدعيالعموم در اين دادگاه كسي نيست جز « نبيح وحشN.wahsh » حقوقدان اسلامي كه پيش از اين دادگاههايي جنجالي از جمله عليه ملكه اليزابت ، توني بلير و بيل كلينتون برپا كرده بود . مسخره بودن كل اين دادگاه و معركه گيري شخصي هم چون نبيح وحش گواه بر اين است كه مسلمانانِ تندرو اكنون و يا مدتهاست ميخ خود را در مصر كوبيدهاند. نوال سعداوي بر اين باور است كه: - حالا تندروهاي اسلامي نوك حملهاشان را متوجه ما نويسندگان و روشنفكران كردهاند كه نه بنيه مالي داريم و نه قدرت سياسي ، نه پليس داريم و نه ارتش . تا پيش از اين ، حمله اصلي آنها متوجه پايگاههاي دولتي و مسئولين نظام بوده ولي حالا افراد و گروههاي بيگناه را زير ترور و خشونت خود ميگيرند .
پانوشت : 1 – اين دادگاه فعلاً به دلايلي به تعويق افتاده است. 2 – نوال سعداوي در سال 1931 در روستايي در نزديكي قاهره چشم به جهان گشود. شش ساله بود كه هم چون تعداد زيادي از دختر بچههاي مصري ختنه شد. بعدها درس خواند و دكتر شد، شغلي كه در آن زمان كمتر زني به آن دست مييافت. در دوران ناصر به رياست ادارهي خدمات درماني منصوب شد ولي بعداً با نوشتن كتاب «زنان و سكس» از كار بركنار شد . سال 1981 به دستور انور سادات به همراه بيش از يك هزار روشنفكر و ناراضي سياسي به زندان افتاد. او مؤلف بيش از چهل كتاب در عرصههاي مختلف است از جمله رمان و مجموعه قصه . او اكنون معروفترين زن نويسنده و مبارز فمينيست در جهان عرب است. 3 – DN مخفف Dagens Nyhete (اخبار روز) پر تيراژترين و معتبرترين روزنامه صبح سوئد اسن و Per Jansson نويسنده اين مقاله خبرنگار و كارشناس مسائل خاورميانه در اين روزنامه ميباشد .
|