|
مرتضي محيط
|
|
صفحه 7 از 12
انتشارات مانتلي ريويو
فضاي سركوبگر دوران ماكارتي عملاً موجب بنيانگزاري انتشارات مانتلي ريويو در سال 1952 شد. فكر تشكيل انتشارات بر ميگردد به ملاقات اتفاقي روزنامهنگار معروف آي.اف. استون با هوبرمن و سوئيزي در پارك مركزي شهر نيويورك. در اين ملاقات استون به آنها خبر ميدهد كه كتابي در باره جنگ كره نوشته است كه روايت دولت در باره مكانيسم آغاز آن جنگ را زير سئوال ميبرد اما به دليل جنون ضد كمونيستي موجود موفق به پيدا كردن ناشري براي چاپ آن نشده است. سوئيزي و هوبرمن با اشتياق درخواست ديدن متن را ميكنند و پس از مطالعه آن بلافاصله تصميم به چاپ كتاب ميگيرند. بدين ترتيب انتشارات مانتلي ريويو با چاپ كتاب دوجلدي «تاريخ پنهاني جنگ كره» در ماه مه 1952 فعاليت خود را آغاز ميكند.
بيشتر كتابهايي كه در اوايل انتشارات مانتلي ريويو به چاپ ميرسيد، جز كتبهاي خودِ دبيران مجله، متعلق به نويسندگان برجسته و نامي بود كه بدنبال انتشاراتي ميگشتند و به دليل موانع ايدئولوژيك موفق به چاپ آن نميشدند. از جمله: «امپراتوري نفت» (نوشته هاروي اُكانور-1955)، «اقتصاد سياسي رشد» (نوشته پل باران-1957)، «ايالات متحده، كوبا و كاسترو» (نوشته ويليام اپلمن ويليامز-1963). «فانشن» (نوشته ويليام هنيتون-1966). اين كتابها همه از نظر فروش ميتوانستند كاملاً موفق باشند اما صرفاً بدلايل سياسي از چاپ آنها خود داري شده بود.
برغم وجود فضاي سياسي خصمانه، سوئيزي به نوشتن سرمقالات مانتلي ريويو در انتقاد از جوانب مختلف سرمايهداري از ديدگاه ماركس ادامه داد و تنها تا اوايل دههي 1990 موفق به نوشتن بيش از صد مقاله عمده فقط در اين مجله شد.
سوئيزي و هوبرمن مدت كوتاهي پس از انقلاب 1959 كوبا به آن كشور مسافرت كردند و با برقراري دو.ستي با فيدل كاسترو و چهگوارا به اتفاق آنها از جزيره كوبا ديدن كردند. سوئيزي و هوبرمن از نخستين كساني بودند كه تشخيص دادند چنانچه انقلاب كوبا بخواهد به حياط خود ادامه دهد ناچار است سمت و سوي سوسياليستي به خود گيرد. شماره ويژهي ژوئيه- اوت 1960 مجله زير عنوان «كوبا: كالبد شناسي يك انقلاب» كه در آن سردبيران مانتلي ريويو دگرگونيهاي اقتصادي كوبا را توضيح ميدادند، به سرعت فروش رفت. اين شماره مجله بعداً به صورت كتاب منتشر شد. كتاب بعدي سردبيران مجله در باره كوبا، زير عنوان «سوسياليسم در كوبا» در سال 1969 منتشر شد.
مانتلي ريويو و انقلابات «جهان سوم»
چاپ كتاب اقتصاد سياسي رشد نوشتهي پل باران در سال 1957، نشاندهي آغاز تئوري ماركسيِ وابستگي بود كه مانتلي ريويو را به عنوان پشتيبان انقلابات «جهان سوم» هويت بخشيد. پال باران سال 1910 در خانوادهاي يهودي در نيكلايف شهر ساحلي درياي سياه متولد شد. پدرش پزشك بود و رابطه نزديكي با حزب سوسيال دموكرات روسيه داشت. تحصيلات رسمي او در آلمان و روسيه بود. در دانشگاه مسكو اقتصاد خواند و بعد كار پژوهشي خود را در آكادمي كشاورزي برلين ادامه داد. سپس استاديار انستيتوي پژوهشهاي اجتماعي فرانكفورت گرديد و دكتراي خود را زير نظر اميل لدرر اقتصاد دان برجسته سوسياليست تمام كرد. پال باران رودلف هيلفردينگ سرشناسترين نظريهپرداز اقتصادي در حزب سوسيال دموكرات اتريش و آلمان را نيز ميشناخت و مدتي هم براي مجله او 0Die Gesellschaff) مقاله مينوشت. پس از قدرت گيري هيتلر، آلمان را ترك كرد و سرانجام از راه روسيه و انگليس به امريكا آمد. سوئيزي شرح ميدهد جگونه پال باران را كه سفارش نامهاي از اسكار لانگه همراه داشت سال 1939 در كتابخانه دانشگاه هاروارد ملاقات كرده، قفسههاي كتاب را رها كرده و با او به گفتگو نشسته است و پس از ساعتها صحبت دريافته است كه از نظر فكري توافق كامل با هم دارند. باران بعداً استاد اقتصاد استانفورد شد. سوئيزي هميشه تأسف ميخورد كه باران از نظر علمي و معنوي چه بهايي براي اين كار پرداخت.
كتاب اصلي و پر اهميت باران، اقتصاد سياسي رشد دو بخش داشت. بخش اول به حسابرسي سيستم انباشت، تحت شرايط سرمايهداري انحصاري در كشورهاي ثروتمند اواسط دههي 1950 اختصاص داشت. بخش دوم در باره افتصاد سياسيِ توسعه نيافتگي و نقش امپرياليسم در غارت مازاد توليد اقتصاديِ كشورهاي در حال رشد بود كه به شكل خونريزي يك جانبه به كشورهاي پيشرفته سرازير ميشد. به گفته گوندر فرانك مشكل اصلي در كشورهاي «جهان سوم»، «توسعهي توسعه نيافتگي» است. اين بخش دوم كتاب پل باران كه براي نخستين بار تحليلي ماركسيستي از اقتصاد سياسي شرايط وابستگي جهان سوم به دست ميداد، اثري ماندي از خود به جاي گذاشت.
|
Once
Monthly
