header image
 
نظم نوین جهانی: گرایش به وحشیگری (درس هایی از جنگِ عراق) چاپ
هریبرت پرانتل (Dr.Heribert Prantl) / ترجمه‌ی: محمد ربوبی   

کرزوس، آخرین پادشاه لیدی، چنان ثروتمند بود که شهرتش پس از گذشت دوهزارو پانصد سال، هنوز هم ضرب المثل است. موقعی که این کرزوسِ ثروتمند می خواست به پارس لشگر کشد، به معبد دلفی رفت تا ندای پیشگویی را بشنود. ندا چنین بود: «اگر از رودخانه ی هالی عبور کنی امپراتوری بزرگی نابود خواهد شد.» کرزوس این ندای خردمندانه را بد فهمید. پیامی بود علیه خودش: او به پارس لشگر کشید و کوروش پادشاه پارس لشگر او را تارومار کرد. امپراتوریِ بزرگی که کرزوس می خواست نابودش کند، امپراتوریِ خودش بود که نابود شد.
آمریکایی ها با جنگی که به راه انداخته اند از رودخانه ی هالی عبور کرده اند. اگر چه آن ها در این جنگ برنده خواهند شد ولی صلح را می بازند. جنایت سازمان یافته علیه جنایت کارِ بغداد و زیر دستانش، به معنای پایانِ کارِ اَبَر قدرت آمریکا نیست ولی این ابر قدرت، خودش به خودش آسیب می رساند: آمریکا در عرصه ی جهان اعتبار و احترام، اقتدار و اعتماد را از دست می دهد. و آمریکا، امپراتوری ای را که خودش بوجودآورده، یعنی سیستم بین المللی را که در تأسیس آن شرکت داشته است و بر اعتماد به آمریکا استوار بود نابود می کند: ایالات متحده ی آمریکا در تأسیسِ سازمان ملل متحد (UN) و در تشکیل پیمان دفاعی اتلانتیک شمالی (NATO) شرکت کرده است و حال سازمان ملل متحد را به سخره گرفته، پیمان اتلانتیک را بی اعتبار کرده و برای پیمان مودت و دوستیِ اروپای باختری و آمریکا، ارزش چندانی قایل نیست. ایالات متحده ی آمریکا در برابر افکار عمومی جهان میثاق سازمان ملل متحد را چون ورق پاره ای به دور انداخته و با جنگ علیه عراق، با افکار عمومی جهان به مقابله پرداخته است.
پس از سپتامبر 2001، چنین گفته شد: از این پس جهان مانند سابق نخواهد بود. پیش از همه سیاست ایالات متحده ی آمریکا، وضعیتی به وجود آورده است که این گفته واقعاً صادق است. ایالات متحده ی آمریکا سیاستی اتخاذ کرده است که گویی آمریکا جاودانی و رویین تن است و به ملل دیگر نیازی ندارد. ایالات متحده ی آمریکا به نام آزادی و موازین حقوقی، آزادی و موازین حقوقی را کنار گذاشته است. آمریکا- بنا به گفته ی روانکاو و تحلیل گرِ مسایل روانشناختی، هانس یورگن ویرت (H.J.Wirth)- «به هذیانِ خود بزرگ بینی و خود شیفتگیِ جمعی مبتلا شده است» و ارزش هایی را که خود بدان ها پای بند بود زیر پا نهاده است. حکومت بوش به اثبات رسانید که هرگاه اراده کند آماده است موازین حقوقی را زیر پا نهد.
سناتور کهنه کارِ دموکرات ها ربرت برد (Robert C.Byrd)، در سخنرانی اش در سنا، علیه جنگ عراق گفت: «این حکومتِ متکبٌر و گستاخ، سیاستی در پیش گرفته است که سالیان دراز تأثیرات مخربی برجای خواهد نهاد. «او این جنگ را نقطه ی عطفی در تاریخ جهان نامید. بمباران عراق گرایش قدرت جهانی به وحشیگری و نقطه ی عطفی در تاریخ جهان است، به دو دلیل. اولاً: رفتارِ دولت آمریکا- که پدرِ تدوین موازین حقوقی بین المللی است- با این موازین وحشتناک است. رفتارش شبیه رفتار هیولای اساطیرِ یونانی، کرونوس Kronos است که کودکانش را، از ترس این که ممکن است او را به مخاطره اندازند، بلعید. ثانیاً: جنگی که بوش به راه انداخته است، مسابقه ی تسلیحاتی را در عرصه ی جهان فوراً تشدید خواهد کرد. همه ی کشورهای در حال رشد، خصوصاً کشورهایی که حس می کنند از سوی آمریکا مورد مخاطره قرار می گیرند فوراً به فکر تهیه ی سلاح اتمی خواهند افتاد، زیرا تنها با دسترسی به این سلاح، در برابر آمریکا در امان توانند بود. در واقع آمریکا به خاطر این که صدام حسین سلاح های کشتار جمعی در اختیار دارد به عراق حمله ور شده است. ایالات متحده ی آمریکا- همان طور که منتقدِ «جهانی شدن» هرارد شومان H. chumann به درستی گفته است- به عراق حمله ور شده است چون عراق چنین سلاحی ندارد. اگر عراق چنین سلاح هایی را می داشت آمریکا جرأت حمله ورشدن را نداشت. (به کره ی شمالی بنگرید). درسی که کراچی و جاکارتا و غیره از این جنگ خواهند آموخت درس ساده و واضحی است: ABC(اسلحه ی اتمی، اسلحه ی بیولوژی و اسلحه ی شیمیایی). جنگ عراق موضوعِ خلع سلاح را به یاوه گوییِ تمسخرآمیزی تنزل می دهد.
نقطه ی عطفِ تاریخی: موقعی که در کنار نظام قدرت جهانی (سازمان ملل متحد)، تأسیس نظام حقوقی مطرح گردید (دادگاه بین المللی لاهه) و سپس دادگاه جنایی بین المللی، آمریکا از شرکت در آن خودداری کرد. و حال، آمریکا می خواهد به جهان بقبولاند که زور مترادف است با موازین حقوقی. یعنی حق با زورمندان است و هر کشوری که قدرتمند باشد محق است. آمریکا برای توجیه این دکترین، موازین حقوقیِ بین المللی را چیزی سیٌال و متغیٌر تلقی می کند که مشکل آفرین خواهد شد. آمریکا نمی خواهد به موازینی که خود تعیین کرده است پایبند باشد. ربرت جکسون R. Jakson رئیسِ دادگاه ی رسیدگی به جنایت های جنگی در نورنبرگ که در پایان جنگ دوم جهانی تشکیل شد، در بیستم نوامبر 1945، در سخنرانی گشایش این دادگاه گفت: «ما هرگز نباید فرموش کنیم که موازین داوری این دادگاه در محاکمه ی جنایتکاران جنگی، موازینی است که تاریخ در آینده بر مبنای آن در مورد ما قضاوت خواهد کرد.»
آیا باید موازین حقوقی خلق ها مورد سئوال قرار گیرد؟ منع اعمالِ قهر، نقطه ی ثقلِ میثاق های سازمان ملل است که برترین مقام داوری در تاریخ نوین می باشد. البته درست است که می شود شورای امنیت سازمان ملل و ترکیب انحصاری آن از پنج کشور بزرگ جهان را مورد سئوال قرار داد؛ و این نیز درست است که در سازمان ملل هوچیگری های زیادی بارها و بارها شنیده ایم ولی این امر به هیچ وجه با مفاد موازین حقوقی خلق ها که جنگ های تهاجمی را، هم تراز با جنایت علیه بشریت و قتل عام خلق ها اعلام کرده است مغایرت ندارد. درست است که تا کنون ابزار موثری که بتواند علیه جنگ های تهاجمی به کار گرفت وجود ندارد، اما این امر جنگ تهاجمی را مجاز و محق نمی سازد. جنایت کاری که محکوم نشده بازهم جنایت کار است. و انتقادِ برحق از سازمان ملل تغییری در این امر نمی دهد که این سازمان عالی ترین مقام داوری است و اصول و موازین داوری منصفانه ای در اختیار جوامع قرار می دهد. عصبانیت ایالات متحده آمریکا از سازمان ملل به خاطر نقاط ضعف این سازمان نیست بلکه به خاطر توانایی و قدرت آن است، چون همین سازمان جهانی است که با ابرقدرت جهانی مخالفت می کند. از این روست که مشاور سابق پنتاگون ریشارد پرل  R. Perle اعلام کرد، سازمان ملل بی اهمیت و زاید است.
همکار نزدیک جکسون، تایلور T. Taylorدر سال 1970 اعلام کرد دادستان ها و قضات دادگاه نورنبرگ، به اصول و موازین داوری خودشان پای بند نیستند. او گفت: «ما نتوانستیم از درس های نورنبرگ چیزی بیاموزیم.» این جمله شامل تهاجم نظامی آمریکا به ویتنام و تهاجم اتحاد شوروی به افغانستان است و غیره و غیره است. حال دیگر سخن بر سر این نیست که از درس ها چیزی آموخته نشده است! آمریکا کتاب کهنه را پاره پاره می کند و می خواهد کتاب جدیدی بنویسد، تحت عنوانِ: زور به جای حق و حقوق.
یک قدرت جهانی توان آن را دارد که خطا کند. یک قدرت جهانی توان آن را نیز دارد که خطایش را جبران کند. بنابراین تعریف، باید شک و تردید کرد که آمریکا هنوز هم آن چنان قدرتی است جهانی، چون خطایی را که با جنگِ عراق آغاز کرد، هم اکنون عواقب وخیمِ جبران ناپذیرش مشاهده می شود. نظم نوین بسیار زیبای پس از جنگ برای عراق (که چندان هم زیبا نخواهد بود)، مسابقه ی جدید تسلیحاتی در عرصه ی جهان را متوقف نخواهد کرد. و برنامه ی آن چنان زیبای بازسازی عراق، تنفر جهان عرب از آمریکا را کاهش نخواهد داد. و مخفی هم نخواهد ماند که حکومت آمریکا، میلیاردها دلار ثروتِ عراق در خارج را که ضبط کرده است، به صندوق شرکت های آمریکایی سرازیر می کند تا جاده ها و مؤسسات عراق را که ارتش آمریکا ویران کرده است، تعمیر کنند. چنین است سرمایه گذاری جهان زیبای نو.

* منبع: بخش ادبی SDZ (آلمان) 29/30 مارس 200

« مطلب قبلی   مطلب بعدی »
درباره آرش

مدیر مسئول و سردبیر:
پرویز قلیچ خانی
دبیر تحریریه:
نجمه موسوی

آرش نشریه ای است فرهنگی, سیاسی و اجتماعی که از بهمن ماه ۱۳۶۹ (فوریه ۱۹۹۱) در فرانسه منتشر میشود.

خبرنامه آرش
با عضویت درخبرنامه آرش از آخرین اخبار سایت بوسیله ایمیل مطلع شوید.
نام

آدرس ايميل
پیوست
انصراف
کمک مالی به آرش

کمکهای مالی شما ادامه فعالیت آرش را میسر میسازد.

Donate Once Monthly

Currency

Amount

Currency

Amount

Official PayPal Seal
© ArashMag.com, All Rights Reserved.