نئولیبرآلیسم اقتصادی و بنیادگرایی مذهبی

چالش زنان در قرن بیست و یکم

الهه امانی

توماس فريدمن Thomas Friedman در مقاله‏اى تحت عنوان چرا تروريست‌ها از آمريكا متنفر هستند، مى‏نويسد: «جهانى شدن از بسيارى جهات همان «آمريكايى شدن» مى‏باشد. اگر «جهانى شدن» را موجودى تصور كنيم، او گوش‌هائى شبيه گوش‌هاى «ميكى ماؤسMicke Mouse» دارد، پپسى و كوكاكولا مى‏نوشد، همبرگرMcDonalds  را مى‏خورد، كارهاى خود را با كامپيوتر Laptop)موبيل ( ساخت كمپانى IBM با نرم‏افزار Window 98 انجام مى‏دهد.
بسيارى از جوامع در گوشه و كنار جهان امروز اشتياق و علاقه زيادى به اين موجود داشته درحالي كه برخى ديگر آنرا به مثابه خطرى جدى تلقى مى‏كنند.»
توماس فريدمن به خوبى مى‏داند كه پديده «جهانى شدن» بسيار قدرتمندتر از آنست كه تنها تأثيرات آن را به جنبه‏هاى فرهنگى محدود كنيم. وى حتا مى‏داند كه «جهانى شدن» مترادف «آمريكايى شدن» و يا «بين‏المللى شدن» الزاماً نمى‏باشد. نقل قول فوق تنها بيان تجسم هژمونى فرهنگى و اقتصادى آمريكاست. «جهانى شدن» يكى از خصائل جامعه جهانى قرن 21 مى‏باشد كه تأثيرات عميقى بر مناسبات طبقاتى، مناسبات نژادى و جنسيتى گذاشته است و انسجام و توان اقتصادى آن دولت‌ها را به چالش مى‏طلبد. نيروى محركه «جهانى شدن»، سرمايه‏دارى، بازار آزاد، رقابت، به بخش خصوصى واگذار كردن آنچه كه به دولت تعلق داشته و از بين بردن قوانين و مقررات با نيت راه‌گشائى براى كسب حداكثر سود مى‏باشد. در خلال 25 سال آخر قرن بيستم تحولات عظيمى در جهان صورت گرفته و الگوهاى نوينى را در اين برهه از تاريخ جامعه بشرى بوجود آورده است. از جمله عمده‏ترين گرايشات اين دوره:
1- فروپاشى نظام اقتصادى و سياسى حاكم بر كشورهاى بلوك شرق و اتحاد جماهير شوروى سابق.
 2- رشد بنيادگرائى در زمينه هويت، مذهب و سياست.
3 -  «جهانى شدن» پرشتاب و تهاجم‏گونه سرمايه و برآمد آمريكا به مثابه تك قدرت بى‏رقيب سياسى، اقتصادى و نظامى.
4- رشد بى‏سابقه تكنولوژى مدرن از جمله شبكه اينترنت، پست اللكترونيكى و آنچه كه به «عصر اطلاعات» شهرت يافته است. نوآورى‏هاى تكنولوژى و رشد و گسترش آن امرى كليدى در زمينه «جهانى شدن» محسوب مى‏گردد كه به خودى خود ارزش مثبت يا منفى نداشته. تكنولوژى مدرن، حركت سرمايه را از مختصات زمان و مكان خارج نموده، به آن تحرك و شتاب بيسابقه‏اى مى‏بخشد. امروزه كمپانى‏هاى چندمليتى، بازار جهانى را به صحنه فعاليت‏هاى اقتصادى خود بدل كرده و با بهره‏جوئى از نيروى كار ارزان، مواد خام و منابع زيرزمينى، اقصى نقاط گيتى را به خط توليد خود بدل كرده‏اند. خط توليدى كه مرزى نمى‏شناسد و فراسوى قدرت دولت‌ها و قوانين ملى عمل مى‏كند. اين «نظم نوين جهانى» حقوق و آزادي‌هاى ملت‌ها را به مخاطره انداخته، فقر و ثروت را در هر يك از كشورهاى جهان و هم چنين در سطح جهانى قطبى كرده، حاكميت ملى، استقلال و حق تعيين سرنوشت ملت‌ها را به رسميت نشناخته و خشن‏تر از هر نيروى متهاجمى عمل مى‏كند.