header image
 
ویلیام باتلر ییتز (یک شرح و سه شعر) چاپ
بهزاد رعیت   

ویلیام باتلر ییتز (1939-1865 میلادی) شاعر، نمایش¬نامه¬نویس و نویسنده¬ی ایرلندی یکی از بزرگ¬ترین شاعران انگلیسی¬زبان قرن بیستم است. او کارش را با ترجمه و گردآوری¬ی داستان¬های ایرلندی آغاز کرد. حدود پنجاه مجموعه شعر دارد. یکی از ویژه¬گی¬های آثار او روح وطن¬پرستی است. ییتز جایزه¬ی نوبل در رشته¬ی ادبیات را در سال 1923 میلادی دریافت کرد.
او در 13 ژوئن 1865 میلادی در دوبلین متولد شد. مادرش دختر یک تاجر موفق بود و پدرش یک وکیل که بعدها به نقاشی در سبک پیش¬رافائلی(1) پرداخت. والدین او پیرو شاخه¬ای از مذهب انگلیسی ـ ایرلندی¬ی پروتستان بودند. او نیز همین مذهب را برگزید. از آن¬جا که پروتستان¬ها یک اقلیت قدرت¬مند را در ایرلند تشکیل می¬دادند، از او انتظار می¬رفت که مذهبِ پروتستان را انتخاب کند. اما او از این کار سرباز ¬زد. در حقیقت او نمی¬توانست هیچ¬کدام از دو مذهب تاریخی¬ی ایرلند را بپذیرد؛ عقیده¬ی کاتولیک¬ها را قبول نداشت و دل¬بسته¬گی¬ی پروتستان¬ها به مادیات را نمی¬پذیرفت. او امیدوار بود که بتواند فرهنگی عمیق¬تر از کاتولیک یا پروتستان را ترویج دهد؛ فرهنگی که در ایرلند پنهان ریشه داشت و به¬ صورتِ گسترده¬ای در اسناد انسان¬شناسی¬، باقی¬مانده در رسم¬ها، آیین¬ها و مکان¬های مقدسِ ایرلند، خودنمایی می¬کرد.
ویلیام در سال 1867 میلادی با خانواده¬اش به شهر لندن رفت . در سال 1881 میلادی به دوبلین مراجعت و تحصیل در مدرسه¬ی هنر متروپولیتن(2) را آغاز کرد؛ محلی که در آن شاعران و هنرمندان دیگر را ملاقات کرد. تناسخ، تماس با ارواح، تماس¬ِ بین دو دنیا، ماوراءالطبیعه و تصوف شرقی موضوع¬هایی بودند که او را مجذوب خود می¬کردند. او در سال 1886 میلادی لژ دوبلین انجمن هرمسی(3) را بنیاد گذاشت.
 نخستین اشعارش را تحت عنوان بازخوانی¬ی دانشگاه دوبلین(4) در سال 1885 منتشر کرد. در سال 1887 میلادی با خانواده¬اش به لندن برگشت و خودش را وقف نوشتن کرد. در آن¬جا مادام بلاواتسکی(5)، فیلسوف مشهورِ اندیشه های رمزی، را ملاقات کرد و به بخش سِری¬ی انجمن عرفانی¬ی او پیوست، اما کمی بعد درخواست انصراف کرد. سپس شروع به مطالعه¬ی کتاب¬هایِ ویلیام بلیک(6) و امانوئل سوئدنبرگ(7) در زمینه¬ی پیش¬گویی کرد. این مطالعات باعث ارتباط با افلاطونیان، نوافلاطونیان و کیمیاگران شد. در سال 1889 ویلیام عشق بزرگِ زنده¬گی¬اش ماودگون(8) را ملاقات کرد. یک هنرپیشه و انقلابی¬ی ایرلندی که بعدها تبدیل به زمین¬دار بزرگی شد. ماودگون در زنده¬گی¬ی ییتز نقش برجسته¬ای ایفاء کرد. به هرحال این زن در سال 1903 میلادی با سرگرد جان مک براید(9) ازدواج کرد. ییتز منظومه¬ی تراوای دیگری نه(10) را از این ناکامی الهام گرفت.
داستان¬های فولکلوریک به عنوانِ قسمتی از تحقیق درباره ی تاریخِ ملی برایش جالب توجه بود. مطالعات¬اش هم¬راه با جرج راسل(11) و داگلاس هاید(12) درباره¬ی افسانه¬ها و داستان¬های ایرلندی در سال 1888 میلادی تحت عنوان پری و داستان¬های فولکلوریک کشاورزان ایرلندی(13) منتشر شد. ییتز اثری نیز برای بچه¬ها گرد¬آوری کرد که با عنوان افسانه¬های ایرلندی¬ی پریان(14) در سال 1892 میلادی انتشار یافت. در سال 1889 میلادی اثر شگفتی¬های اویسیم و اشعار دیگر(15) را نوشت که نگاهی به اسطوره¬شناسی¬ی ایرلندی است.
در 1896 میلادی ویلیام به¬طور موقتی به زنده¬گی¬ی روستایی بازگشت. او انجمن ادبی¬ی ایرلند(16) را سروسامان داد و سپس انجمن ملی¬ی ادبی¬ی دوبلین(17) را به قصد ارتقای ادبیات نوین ایرلندی تأسیس کرد. در سال 1897 میلادی ایزابلا آگوستا(18) را ملاقات کرد؛ کسی که به اتفاقِ او تئاتر ادبی¬ی ایرلند(19) را بنیان گذاشت. ییتز تا آخر عمرش به¬عنوان مدیر در آن¬جا کار کرد و چندین نمایش¬نامه برای این تئاتر نوشت. معروف¬ترین این نمایش¬ها کاترین نی هولی¬هان(20) و سرزمینی از قلب آرزو(21) بودند.
ییتز در سال 1913 چند ماهی را با اِزرا پاند، شاعر آمریکایی، در استون کُتیج و ساکسِس گذراند. در این مدت پاند نقش منشی و دستیار را برای او داشت. در اوایلِ سالِ 1917 میلادی ییتز یک برج سنگی¬ی متروکه¬ی دورانِ نورماندی به¬نامِ ثور بالیلی(22) را خریداری کرد. بعد از تعمیر ساختمان از آن به¬عنوانِ خانه¬ی تابستانی استفاده کرد. این برج بعدها به یک سمبل مرکزی در اشعارش بدل شد. در 1917 با جورجی هاید- لی(23) ازدواج کرد. در دوران ماه¬عسل جورجی نشان داد که چه¬گونه می¬تواند در امر نوشتن به او کمک کند. دفترچه¬ی یادداشتِ هم¬کاری¬ی آن¬ها اساسِ اثری شد به¬نامِ یک الهام(24)؛ که کتابی است در مورد ازدواج¬درمانی با چاشنی¬ی فلسفه¬ی اندیشه¬های رمزی.
در زمان تشکیل دولت ایرلند در سال 1922 میلادی از او دعوت شد که به عضویت مجلس سنای ایرلند درآید. او پذیرفت و به مدت شش سال در این سمت خدمت کرد. در سال 1932 میلادی ییتز(25) آکادمی¬ی ادبیاتِ ایرلند را تاسیس کرد و در سالِ 1933 با فاشیست¬های پیراهن آبی¬ی دوبلین(26) هم¬کاری¬ی محدودی داشت. در سال¬های پایانی¬ی عمرش روی آخرین نسخه¬ی یک الهام کار کرد که تلاشی است برای طرح یک تئوری در موردِ شخصیت¬های مختلفِ بشری. آثار دفتر شعر آکسفورد(27) و اشعار نو(28) را نیز در این سال¬ها منتشر کرد.
ییتز در 28 ژانویه¬ی سال 1939 میلادی در هتلی در شهر مِنتون در فرانسه چشم از جهان فرو بست و در همان محل به¬خاک سپرده شد، اما در سال 1948 جسدش به ایرلند منتقل شد و در حیاط کوچک یک کلیسای پروتستان در سلیگو(29) دوباره در دل خاک جای گرفت.

زیر نویس ها:
1- Pre-Raphaelite سبک نقاشی¬ای که در سال 1848 در انگلیس توسط هفت هنرمند ابداع شد. از آن¬جا که نقاشان این سبک برای تمرین بیشتر از روی آثار رافائل نقاشی می¬کردند تا طبیعت، این نام را به خود دادند.
2- این مدرسه در سال 1760 میلادی توسط انجمن سلطنتی¬ی دوبلین تاسیس شد.
3-The Dublin Lodge of the Hermetic Society
The Dublin University Review 4--

5-  عارف بزرگ روسی. (1891-1831 میلادی).  او که از بزرگ¬ترین و شگفت¬انگیزترین چهره¬های قرن نوزدهم است، عرفانی را ترویج می¬کرد که از تبت سرچشمه می¬گرفت.
6-  William Blake شاعر، نقاش، معتقد به رویابینی و گراورساز انگلیسی (1827-1757) است. او کتاب¬هایش را خود نقاشی و طراحی می¬کرد. مدتی عضو کلیسایی شد که پیرو فلسفه¬ی سوئدنبرگ بود.
7-  Emmanuel Swedenborg عارف سوئدی (1772-1688 میلادی) که آثار بسیاری دارد. وی در انگلستان و آمریکا پیروانی بسیار داشت.
8-  Maud Gonne هنرپیشه و فعال سیاسی¬ی ایرلندی (1953-1866میلادی) که گروه انقلابی¬ی دختران اِرین را تشکیل داد.
9-  John MacBride سرگرد شورشی¬ی ایرلندی که در سال 1916 میلادی توسط دولت انگلیس اعدام شد.
10-  No Second Troy
11-  George Russell شاعر و نویسنده¬ی ایرلندی ( 1935-1867میلادی)؛ یکی از شخصیت¬های اصلی¬ی نهضتِ تجدید فرهنگ ایرلندی.
12-   Douglas Hydeنویسنده و ملی¬گرای ایرلندی (1949-1860 میلادی) که مدرسه¬ی زبان ایرلندی (گالیک) را بنیان گذاشت. اولین رئیس¬جمهور ایرلند نیز بود(1938-1945 میلادی).
13-  Fairy and Folk Tales of the Irish Peasantry
Irish Fairy Tales 14-
15-  The Wonderings Of Oisin And Other Poems
 The Irish Literary Society 16-
  The National Literary Society in Dublin 17- 
18-  Isabella Augusta Gregory.  این بانوی ادیب و نمایش¬نامه¬نویس ایرلندی ( 1932-1852میلادی) نقش بزرگی در احیای ادبیات ایرلندی در قرن نوزدهم دارد. 
19-  The Irish Literary Theatre
 20-  Cathleen Ni Houlihan (1902)
21-  The Land Of Heart's Desire (1894) 
22- Thoor Ballyle
23- Georgie Hyde-Lee
24-  A Vision (1925)
The Irish Academy of Letters 25-   
26-  The Fascist Blueshirts in Dublin
 The Oxford Book Of Verse (1936) 27- 
28-  New Poems (1938) 
29-   شهرستان کوچکی در ساحل غربی¬ی ایرلند.

خواب مرگ
کسی مرده است در جایی غریب؛ خواب دیده¬ام من
دور از دست¬های یار
و میخ¬ کرده بودند تخته¬ها را روی صورت زن
کشاورزان آن دیار
شگفت¬زده برجای گذاشته بودند او را در تنهایی
و برآورده بودند تَلی از خاک
و فراز آورده بودند صلیبی از دو تکه¬ی چوبی
و سروهایی کاشته بودند در کنارش
و رها کرده بودند او را زیر ستاره¬گان بی¬اعتنا
تا من بسنجم این واژه¬ها را:
او زیباتر بود از اولین عشق تو
اما حالا آرمیده است زیر تخته¬ها.

مرگ
نه بیم و نه امید
حیوانی در حال مرگ
مردی که پایان¬اش را نفس می¬کشید
آمیزه¬ای از بیم و امید
بارها مرده است
بارها برخاسته است
غرورِ بزرگِ مردی
در ستیز با آدم¬کشان
بازدم می¬دهد پوزخندی را.
نفس¬های دمادم¬اش؛
 مرگ را می¬شناسد؛ با جان¬اش؛ استخوان¬اش
او مرگ را آفریده است.

زمانی که پیر هستی
آن¬گاه که پیر و خاکستری هستی و خواب¬آلود
و پذیرایِ آتشی، بردار این کتاب را
و زمزمه کن، و در رؤیا ببین نگاه لطیفی را
که چشمان¬ات زمانی داشت، و بسیاری
 مشتاقِ شادی¬ی افسون¬گر تو بودند از ژرفای سایه¬هاشان
و مشتاقِ زیبایی¬ی تو بودند به عشق و دروغ
لیک مردی دوست داشت روح مهاجر تو را
و دوست داشت اندوه چهره¬ی دگرگون تو را
و زانو زد در کنار پرتوی سوزان
زمزمه کرد، اندوه کوچکی را: چه عشقِ نوشکفته¬ای
˜˜
و خرامید برفراز کوه¬ها
و پنهان کرد صورتِ خود را در انبوه ستاره¬ها.

« مطلب قبلی   مطلب بعدی »
درباره آرش

مدیر مسئول و سردبیر:
پرویز قلیچ خانی
دبیر تحریریه:
نجمه موسوی

آرش نشریه ای است فرهنگی, سیاسی و اجتماعی که از بهمن ماه ۱۳۶۹ (فوریه ۱۹۹۱) در فرانسه منتشر میشود.

خبرنامه آرش
با عضویت درخبرنامه آرش از آخرین اخبار سایت بوسیله ایمیل مطلع شوید.
نام

آدرس ايميل
پیوست
انصراف
کمک مالی به آرش

کمکهای مالی شما ادامه فعالیت آرش را میسر میسازد.

Donate Once Monthly

Currency

Amount

Currency

Amount

Official PayPal Seal
© ArashMag.com, All Rights Reserved.