|
به مناسبت ۸ مارس (کنفرانسِ بنياد پژوهشهاي زنانِ ايرانی در وین)
|
|
|
پرویز قلیچ خانی
|
|
صفحه 23 از 23 سرنوشت پنجمين كنفرانس زنان. آيا كنفرانس ديگري برگزار خواهد شد؟ در سال 2003 سازمان ملل پرسشنامه اي را به كلية سازمانهاي غير دولتي ” مشاور ” كميسيون وضعيت زنان سازمان ملل ارسال داشت و از آنها در زمينة برگزاري پنجمين كنفرانس جهاني زن نظرخواهي كرد. بر اساس اين نظر خواهي و به همان شيوه اي كه براي ایجاد زمینه جهت فرموله كردن مباحث جهاني زن در كنفرانس پكن در سال 1995 به كار گرفته شده بود، كنفرانس هاي منطقه اي در آسيا، آمريكاي لاتين و آفريقا برگزار شد. اين سلسله كنفرانس ها كه گزارش كنفرانس تايلند آن ( كه براي كشورهاي منطقة آسيا برگزار شد ) در شمارة گذشتة مجلة آرش به چاپ رسيد نشان میداد که هیجان زیادی در زمينة برگزاری پنجمين کنفرانس زنان که احتمالا قرار بود در برزیل برگزار شود، وجود دارد. ولی در شرایط پس از حادثة 11 سپتامبر 2001 که شاهد هر چه بيشتر رشد نئولیبرالیسم و بنیادگرای مذهبی هستیم، و جهانیان به گروگان گرفته شده اند، اجتماع احتمالا بیش از 120000 زن در برزیل نمی توانست مایة نگرانی نباشد. از سوی دیگر بررسی «اهداف توسعة هزارة سوم» در سال 2005 و برگزاری پنجمین کنفرانس زنان در همین سال می توانست بر فصل مشترک این دو کنفرانس در زمینة مسائل زنان تأکید کند. واقعیت این است که جهانِ پس از 11 سپتامبر، جهانی است که در آن حقوق و آزادی های فردی هر روز بیش از روز پیش به مخاطره می افتد و زنان که نیمی از جامعة بشری را تشکیل میدهند و در موضع قدرت قرار ندارند، اثرات آنرا بیشتر احساس میکنند. فمینیست ها و فعالان حقوق انسانی زنان نمی توانند دست روی دست گذاشته و در مباحث حاد جهانی چون جهانی شدن سرمایه، فقر، صلح، بهداشت و حقوق بشر نظرگاه های خود را به طور مشخص بیان نکنند. جنبش جهانی زنان که چهار چوب آن در چهار کنفرانس جهانی طی سالهای 2005 – 1975 شکل گرفت امروزه از جایگاه ویژه ای در میان نهادهای بین المللی از جمله سازمان ملل برخوردار است. می توان و باید از این جایگاه به سود بهبود وضعیت زندگی زنان و محو تبعیضات جنسی و انسانی کردن جامعة بشری استفاده کرد. عدم برگزاری پنجمین کنفرانس زنان سازمان ملل متحد در سال 2005، خطر سست شدن این انرژی و رنگ باختن آن را در بر دارد. جنبش جهانی زنان در فضای پس از 11 سپتامبر، نه تنها باید معطوف به حفظ دستاوردهای خود باشد بلکه همچنین باید در جهت گسترش و نهادینه شدن حقوق انسانی زنان گام بردارد. ولی در جامعة جهانی زنان، نگاه به این واقعیت ها باعث شد که دو برخورد نسبت به برگزاری پنجمین کنفرانس زنان شكل بگيرد. اخیراٌ نظر سومی هم مطرح شده که حاکی از لزوم برگزاری این کنفرانس میباشد ولی معتقد است که شرایط فعلی جهان برای برگزاری آن آماده نیست و باید این کار را تا ایجاد شرایط مناسب به تعویق انداخت. دلایل فعالین و فمینیستهائی که با برگزاری پنجمین کنفرانس زنان موافقند به قرار زیر است: 1 – با برگزاری این کنفرانس، مسائل زنان مورد توجه رسانه های گروهی قرار میگیرد و موضوع برابری جنسیتی در اذهان عمومی مورد تأکید قرار گرفته و می توان از این فرصت برای پیشبرد مسائل زنان بهره جست. 2 – مسائل و موضوعات مربوط به زنان بار دیگر به طور جدی در دستور کار دولتها قرار گرفته و نهادهای بین المللی مجبور به برخورد با آن میشوند. 3 – برگزاری کنفرانس فرصت و فضای نوینی برای تقویت و ایجاد انرژی سیاسی زنان فراهم میکند. 4 – فرصتهای نوینی برای تقویت همبستگی های بین المللی و تبادل تجربه و اطلاعات، گسترش شبکه های فعالیت زنان و تدوین استراتژی های نوین به وجود می آید. 5 – تجربة حضور در کنفرانس با شرکت در حدود 120000 زن، تجربه ای متحول کننده و ایده آفرین است. زنان میتوانند دستاوردهای خود را جشن گرفته و قدرت جمعی خود را به عنوان تغییر دهندة موازنة صلح و امنیت و عدالت بیشتر احساس کنند و آتش مبارزة جهانی زنان را همچنان افروخته نگاه دارند. 6 – زنان نسل های جدید و گروه های نوین زنان، حضور بیشتری در این جنبش جهانی پیدا میکنند. 7 – ارزیابی کارنامة کشورها در انجام تعهداتشان که در سند نهائی کنفرانس پکن درج شده و اعمال فشار برای انجام قطعی آنها باید به صورت مشروح تری صورت گیرد ( اغلب کشورها از جمله ایران، در خلال ده سال گذشته گامهای موثری در این زمینه برنداشته اند و فقط در طول سال قبل از برگزاری اجلاس 49 سازمان ملل به تکاپو افتادند تا سندی «وزین» به کنفرانس ارائه دهند. این سند که با چاپ و کیفیتی عالی ارائه شد، از یک محتوای جدی و موثر خالی بود. گزارش «ملی» ایران تحت عنوان «شرایط زنان در جمهوری اسلامی ایران» اقدامات جمهوری اسلامی را در دوازده حوزه ای که در کنفرانس پکن به مثابه شاخص های نابرابری زنان فرموله شده بود، توصیف میکرد و باید مفصلا راجع به آن بحث شود). 8 – باید استراتژی های نوینی برای مقابله با نیروهائی که آزادی های فردی زنان را به خطر انداخته اند و از آنان به عنوان نیروی کار ارزان بهره کشی میکنند، تدوین گردد. دلایل فمینیست ها و فعالین زنان برای عدم برگزاری پنجمین کنفرانس جهانی زنان به قرار زیر ابراز شد: ا- نگرانی از دخالت نیروهای واپسگرا و از دست رفتن دستاوردهای کسب شده. 2 – هزینة سنگین برگزاری کنفرانس و امکان استفاده از بودجة آن در موارد موثر تر. 3 – ضرورت تمرکز انرژی زنان برای انجام تعهدات کنفرانس پکن و تحکیم مواضع کسب شده، در عوض به دست آوردن سنگرهای جدید. 4 – خستگی و فرسودگی سازمانها و گروه ها و فعالین زنان به علت شرکت در این کنفرانس ها. 5 – سند نهائی کنفرانس پکن، سند کاملی در زمینة قدرت بخشیدن به زنان به شمار میرود و در شرایط کنونی طرح مجدد این بحث به مصلحت نیست. در این زمینه می توان به قطعنامة بازدارنده و مشکل ساز امریکا اشاره کرد که قصد داشت زبان به کار گرفته شده در سند نهائی پکن را در مورد کنترل زنان بر سلامت و سکسوآلیتة خود تعدیل کند. این قطعنامه کار جدی کنفرانس را ساعتی به تأخیر انداخت. 6 – مشکلات جدی و متعددی که در زمینة ایجاد هماهنگی برای برگزاری یک کنفرانس 120000 نفره وجود دارد. 7 – تا زمانیکه سند نهائی کنفرانس پکن جامة عمل نپوشیده است نیازی به برگزاری یک کنفرانس دیگر نیست. 8 – بودجة موجود، عمدتا باید در خدمت عملی کردن اهداف کنفرانس پکن به کار گرفته شود و نه برای برگزاری یک کنفرانس جدید. 9 – مشکل تأمین بودجة سازمانهای زنان به علت عدم تمایل نیروهای بالقوة جهانی به برگزاری کنفرانس جهانی زنان. نکتة مهم این است که زنان فمینیست و فعالان حقوق انسانی زنان پاسخ های خود را در قالب چالش های کنونی فرموله کرده اند. آنها عدالت اقتصادی و اجتماعی همة جهانیان و به ویژه زنان را در مقابل جهانی شدن سرمایه و نئولیبرالیسم مطرح کردند و در برابر بنیادگرائی و افراط گرائی در حیطة قومیت، ملیت و مذهب، بر سکولاریته و حق زنان در تعیین سرنوشت خود تأکید ورزیدند و اساسا حق زنان را در انتخاب آنچه برای سلامت روح و جسم و رشد و شکوفائی استعدادهایشان لازم است مورد تأکید قرار دادند. در برابر نظامیگری و امپریالیسم، صلح و دموکراسی را مطرح کرده و در مقابل نظام پدر شاهی و همة اشکال تفکر تعصب آمیز، حقوق انسانی و برابری را مطرح میسازند. تنها در چارچوب این باورها و تحقق آنهاست که « ایجاد یک جهان نو امکان پذیر میگردد.»
|