مشكل اصلي تناقض بنياد است

قلیچ خانی: خانم عزيزه شاهمرادي‌، همان طور که شاهد بودید در سالن کمی تشنج پیش آمد. سخنرانی خانم زاهدي که از ایران آمده است مورد قبول بسیاری نبود ولی برخوردی که اكثر خانم‌ها کردند‌، بسيار متمدانه بود؛ و برخورد مسئولین اصلی بنیاد از جمله خانم‌ها گلناز امين  و هايده درآگاهی بسيار سنجيده بود.  خود شما كه زماني به عنوان سخنران از ايران در اين سمينار شركت كرده بوديد، نظرتان راجع به سخنران و برخوردهاي شركت‌كنندگان چيست‌؟
عزيزه شاهمرادي: همین جور که مطرح کردید من سخنران دوازدهمین کنفرانس بنیاد بودم و از ایران آمده بودم به نظر من یک اشکالی که وجود دارد تناقضی است که بنیاد با خودش حمل می کند. بنیاد خود را مثل نهادی غیر مذهبی و غیر سیاسی معرفی می کند و همین تناقض ایجاد می کند چرا که اساساً پرداختن به مسئله‌ی زن در جمهوري اسلاميِ ايدئولوژيك‌، یک مسئله‌ی سیاسی است؛ و هیچ گونه مسئله ی نمی تواند مطرح شود بدون ارزیابی و تحلیل از فضای جامعه. یکی ديگر از اشکالاتی که وجود دارد این است که کنفرانس در هر شهر و یا کشوری که برگزار می شود تقریباً رنگ و بوی کمیته ی محلی را می گیرد. بسته به این دارد که کمیته محلی چه گرایشاتی را نمایندگی می‌کند. و متاسفانه بنیاد به سمت آن گرایش حرکت می کند. اين یکی از معضلاتی است که بنیاد باید به آن بپردازد و سعی کند از آن خارج شود.
مسئله ای که این جا مطرح شد با این توجیه که ما باید رعایت کنیم امنیت کسانی را که از ایران خارج می شوند. ببیتید مبارزه اساساً این مسئله را ندارد. هر کسی که در هر عرصه ای شرکت می کند چه در فعالیت اجتماعی و چه سیاسی به هر حال خودش یک سری پیامدها را ارزیابی کرده و می پذیرد. این نباید محدودیت و یا مانعی ایجاد کند برای هر نهاد سیاسی و یا اجتماعی و یا هر حرکتی که در جایی می خواهد شکل بگیرد. نبايد تاثیرگذار باشد. من به خاطر دارم سالی که از ایران شرکت می کردم حتا از جانب بسیاری از دوستان نزدیکم به من گفته شد این کنفرانس بسیار چپ هست و احتمالاً برای تو ممکن است در برگشت به ايران مشکلاتی به وجود بیاورد، ببینید ممکن هم بود که مشکلاتی هم به وجود بیاورد ولی این نباید مانع حرکت شود. چون کسانی که در خارج کشور هستند، یعنی بخش تبعیدی جنبش زنان، به هر حال مشکلات و معضلاتی را داشته است‌؛ و دقیقاً به دلیل محدودیت هایی که در جامعه‌ی ایران وجود دارد، بساری از فعالین نمی توانند آن گونه که باید بحث های شان را مطرح کنند این وظیفه ی جنبش در نبعید هست که این حرکت را به جلو ببرد، بنابراین نباید محدودیت های داخل مانعی بشود در سر راه روند این حرکت؛ و به همین دلیل من فکر می کنم باید اصولی تر به این قضایا فکر کرد و نباید این مسئله به عنوان توجیه و یا محدودیتی بر سر راه جنبش زنان در تبعید قرار بگيرد‌. 
س: سابقه ی بنیاد نشان داده که در این 16 سال، طیف وسیعی با دیدگاه های متفاوت به این جلسات آمده اند، هم چنان که در همین جلسه هم از چپ ترین دیدگاه تا آن ها که به ايران رفت و آمد مي‌كنند و كساني كه تنها مسئله‌ي زنان- مسايل غير سياسي-  براي‌شان مطرح است‌. به نظر شما دعوت این سخنران،  متاثر از کمیته محلی بوده و یا کمیته ی اصلی بنیاد؟
شاهمرادي: من همان طور که اشاره کردم، این مشکل را در رود کار بنیاد می بینم ولی به نظر من مسئولیت برمی گردد به بنیاد، چون علیرغم این که کمیته محلی به عنوان کمیته ی مجری همیشه جهت دهنده ی محتوای سمینار آن سال است ولی این وظیفه اصلی بنیاد است که برنامه ریزی می کند و یا سخنرانان را انتخاب می کند‌. من یک نکته ای را مایلم در این جا اشاره کنم ، من قویا به این قضیه اعتقاد دارم که باید همان طور که می دانیم جنبش زنان دربرگیرنده‌ی گرایشات متفاوت سیاسی- نظری و ایدئولوژیک باشد و در این بحثی نیست، اما شما ببینید این محتوای امسال بنیاد اساساً مسئله ی جامعه را در نظر نمی گیرد، چون مسئله ی جنبش زنان باید بتواند با خواست های اکثریت زنان در واقع سمت گیری بکند. امسال به طور روشن عدم شرکت مردم در انتخابات « نه»ي بسیار روشنی بود به نظام جمهوری اسلامی و اساساً مسئله زن در جامعه ایران به هیچ وجه حل نخواهد شد مگر این که بتواند نظام جمهوری اسلامی را پشت سر بگذارد، یعنی اولین مانع بر سر جنبش زنان و خواسته های شان نظام جمهوری اسلامی است. شما در چنین شرایطی كه در جامعه حاکم است و بسیاری از فعالین جنبش زنان که در دوره های قبلی خودشان مدافعات پروژه ی اصلاحات بودند و به نوعی فعالان حوزه های انتخاباتی بودند، در شرایطی که آن ها به تحریم انتخابات می پردازند ما با چهره هایی روبرو هستیم که اعتقاد دارند که بایذ جمهوری اسلامی استحاله پیدا کند و ما باید بتوانیم گام های کوچکی برداریم که مسائل زنان را حل کنیم. این آن معضلی است که در این سمینار تشنج بوجود آورد‌. من به این دلیل می گویم که کمیته ی اصلی بنیاد در این جا وظیفه ی اصلی را به عهده دارد. همان طور که می دانید بحث این نیست که کسی که از ایران می آید و در دانشگاه به عنوان استاد تدریس می کند؛ و لزوماً یکی از عتاصر موجود در ساختار قدرت است. اما یک نکته را نباید فراموش کنیم، و آن این است که طبقات حاکم توسط یک مجموعه ای که لزوماً در ساختار قدرت نیستند در جامعه اشاعه پیدا می کند؛ و این از آن نکات حساسی است که بنیاد باید به آن توجه کند.  ببینید اگر آقای رفسنجانی و یا فرد دیگری می‌خواست در جایی صحبت کند طبیعتاً در آن سالن هیچ کس حضور پیدا نمی کرد اما فردی می آید این جا به عنوان محقق، اکادمیسینی که تحقیقی کرده و می خواهد این مسئله ی استحاله پذیر بودن جمهوری اسلامی و یا این که روایت دیگری می توان از اسلام ارائه داد را مطرح بکند، طبیعتاً عده ای را می تواند به سالن بکشاند و پای صحبت بنشاند. این آن خطری است که باید بنیاد به آن توجه کند و در این سمينار مورد نظر قرار نگرفت بود و باعث شد كه به حق اعتراضاتی را به وجود بیاورد. البته خیلی هم خوب تحمل کردند، خیلی خوب برخورد شد و امیدوارم بنیاد بتواند از این تناقض خود را بمرور حل كند.