ناشر‌: نشر بیدار- هانور آلمان

نشر بیدار به تازگی هشتمین دفتر خود در دفاع ازسوسیالیسم را منتشرکرده است. این شماره تماماً به معرفی مدل‌های سوسیالیسم مشارکتی اختصاص دارد. مجله "‌علم وجامعه‌" ابتکار سمپوزیوم مدل‌هال سوسیالیسم مشارکتی را به عهده داشته است. دراین سمپوزیوم پت دوین، دیوید کوتز، ال کمپیل، دیوید لایبمن، الن کترل و پل کک شات، مایکل آلبرت و روبن هانل، و جان اونیل رساله‌ایی را به این نشست ارائه  می‌دهند و دو نفر از شرکت کنندگان آن را مورد تفسیر قرار داده و سپس نویسنده رساله به انتقادات پاسخ می‌دهد. این دفتر ازهفت رساله ، سیزده تفسیر و هفت پاسخ تشکیل شده است.

آنچه درمیان شرکت کنندگان سمپوزیوم مشترک است نفی روایت روسی سوسیالیسم و نفی سوسیالیسم بازار است. آنها بر روی ارائه بدیل سوم که آن را سوسیالیسم مشارکتی می‌نامند توافق دارند. در بین ارائه کنندگان این بدیل سوم توافق نظر فراوانی وجود دارد، اما هر یک از این مدل‌ها در حوزه نهادهای جامعه خودگردان و روندهای تصمیم گیری از تاکیدات و ویژگی‌های خاص خود برخوردار است. دراین مدل‌ها  موضوعات : تمرکز- عدم تمرگز، برنامه – بازار، تصمیم گیری‌های کلان و تصمیم گیری‌های خرد و محلی، تنظیم نیازهای سراسری با دانش عملی و محلی، مسایل زیست محیطی، نوآوری… به بحث گذاشته می‌شود. در این مدلها مبنای رساله بر روی طرح نظرات اثباتی پایه ریزی شده، اما در برخی از رساله‌ها به منتقدان مدل‌های سوسیالیسم مشارکتی نیز تا حدودی پاسخ داده شده است. به طورکلی در بین طرفداران سوسیالیسم مشارکتی در پیوند با نهادهای جامعه خودگردان سایه روشن‌هایی وجود دارد. برخی وزن نمایندگان مردم را برجسته می‌کنند، برخی شورای تولید کنندگان و مصرف کنندگان را تعیین کننده می‌دانند و برخی از مفهوم مالکان اجتماعی که ازنیروهای فوق وسیع‌تر است- یعنی همه کسانی که تولید و سرمایه‌گذاری بر سر نوشت آنها تاثیر می‌گذارد- در تعیین برنامه‌ها و اتخاذ سیاست سود می‌جویند.
 مدل‌های سوسیالیسم مشارکتی اولین اثر به زبان فارسی است که  پس از فروپاشی شوروی به ارائه بدیلی  می‌پردازد که هم با سوسیالیسم روسی و هم با سوسیالیسم بازار مرزبندی دارد. این کتاب وارد جزئیات جامعه سوسیالیستی نمی‌شود و قرار هم نبوده که چنین وظیفه‌ای را به عهده گیرد. تشریح کامل مدل‌های سوسیالیسم مشارکتی در دیگر آثار تک تک ارائه کنندگان مدل آمده  و در جدل با مخالفان هر دم صیقل یافته‌تر شده است. ارجاع به منابع کتاب می‌تواند این مهم را برآورده سازد. گروه نویسندگان طرفدار سوسیالیسم مشارکتی به جز یک مقاله از مایکل آلبرت و دیوید کوتز در ایران شناخته شده نیستند و تاکنون هیچ یک از نوشنه‌های آنها به فارسی ترجمه نشده است. غالب چپ‌های ایران که پس  از فروپاشی شوروی می‌بایست بازاندیشی و بازسازی ایده‌های سوسیالیسم را در دستور قرار دهند از آن مهم غفلت ورزیده و به نحو یک جانبه‌ای به دعواها و اختلافات درون حاکمیت پرداخته‌اند. تردیدی نیست که امر بازسازی آرمان بزرگ سوسیالیسم بدون مداخله موثر درسیاست جاری ناممکن است، اما آن چه نیروهای مدافع سوسیالیسم ایران آن را در نمی‌یابند اهمیت طرح  دیدگاه های بدیل در امر بازساری اندیشه‌های چپ  است.
کتاب مدل‌های سوسیالیسم مشارکتی نه به همه مسائل جامعه آینده پاسخ داده و نه در بین انبوه  آثار مارکسیست‌های مشارکتی به بررسی تفصیلی مدل‌های سوسیالیسم پرداخته است. اما در ارائه خطوط عام و کلی از جامعه آینده به همه کسانی که به نظم موجود تن نمی‌دهند و دنیای انسانی‌تری را می‌جویند یاری می‌رساند. مطالعه این اثر را به همه شیفتگان راه آزادی و سوسیالیسم توصیه می‌کنیم.