شعار جدید چیاپاس                                                                                         فرستاده ی ویژه، ژان- میشل کاروآ                                                                            از سان کریستوبال دولاس کاساس (چیاپاس مکزیک)

« جامعه‌ي جدید»
آندرآس اوبری ادامه می‌دهد : «مارکوس تغییر نقش داده است او هنوز در رأس فرماندهی نظامی است ولی به نام کاراکول‌ها یا شورای حکومتی سخن نمی‌گوید. خواست این حکومت بدیل، ایجاد فدرالیسم مکزیکی و تولد و رشد جامعه جدید است. مقاومت طولانی که نماد آن هنوز مقاومت شورشیان مخفی است، با بیشترین حد شفافیت در کاراکول ها همراه است.» و می افزاید «روستائیان بومی متشکل در تعاونی‌های زاپاتیستی وضع بهتری دارند. آن ها هنوز در فقر بسر می برند ولی مفلوک نیستند. آنان کشاورزی  طرفدار محیط زیست به سبک ژوزه بووه* را انتخاب کرده اند و امسال قیمت قهوه با افزایش روبرو است. و این بختی برای چیاپاس است که نصف قهوه‌ي ارگانیک [با کشت طبیعی و بدون استفاده از کود شیمیائی] مکزیک را تولید می‌کند.»
آن چه مایه‌ي دلبستگی یک مردم شناس آمریکایی به نام جان بورستاین به چیاپاس شده، عشق او به فرهنگ مایاها و آشنائی او به زبان تزوتزیل است. این گرینگوی [مرد] دوست داشتنی، که ملیت مکزیکی اتخاذ کرده، خود را مردم شناس و دوستدار زاپاتیست مستقل» معرفی می‌کند. او پس از تحصیلات در دانشکده‌ي مردم شناسی هاروارد «چیاپاس را به عنوان محل تجربه » انتخاب و یک سازمان غیردولتی درسان  کریستوبال با هدف «همراهی با مردم بومی در راه توسعه‌ي پایدار» تأسیس کرد ه است.
آقای بورستاین توضیح می‌دهد : « مردم شناسان نسل دوم اختلافات مذهبی، سیاسی، طبقاتی و جنسی موجود در جامعه‌های بومی را در نظر می‌گیرند. در این جامعه‌ي بومی از یک سو، با بی پناهان، به حاشیه رانده شدگان  مواجهیم و ازسوی دیگر غرور وا فتخار جانانه‌ای در این جامعه‌ي بومی به چشم می خورد. زیرا اعضای  آن معتقدند که به یک تمدن توانمند و شریف قادر به گفتگو با خدایان تعلق دارند. زاپاتیسم بیان و تجسم این تضادهاست.
« منطقه‌ي خاکستری »
اختلاف عمده‌ی او با جنبش شورشی چیست؟  می‌گوید: امتناع  به خاطر اصول ،از قبول هر کمک رسمی و هر تماس با مقامات دولتی. او می‌گوید «‌در حقیقت، زاپاتیست‌ها پراگماتیست هستند. میان گفتارها و کردارها یک حوزه‌ي خاکستری وجود دارد، بویژه در ارتباط با فرماندار چیاپاس،  پابلو سالازار که سیاست هوشیارانه‌ای به پیش برده، در حالی که دولت فدرال [مرکزی] ناتوان از به رسمیت شناختن خودمختاری مردم بومی است.»
میگل پیکارد یکی از مؤسسین سییپاک، سازمان غیردولتی‌ای که در کنار زاپاتیست ها علیه «جهانی شدن نئولیبرالی» فعالیت می کند، معتقداست که ایجاد کاراکول ها نشانه‌ای از «تحکیم برنامه‌ي زاپاتیست‌ها»‌ست که عدم احترام به قراردادهای سان آندرهآس در مورد خودمختاری مردم بومی توسط دولت، آن را توجیه می‌کند. او می‌گوید : این «یکی از نادرترین مثال‌ها در دنیا – شاید همراه با جنبش دهقانان بی زمین در برزیل است که قدرت از پائین به بالا اعمال می شود.
آقای پیکارد عقیده دارد که چالش بزرگ عبارتست از « تحکیم برنامه‌ي اقتصادی پایدار». «دولت فدرال به سرمایه‌گزاران خارجی می‌گوید که در چیاپاس خبری نیست، همه چیز آرام است . اما برنامه‌ي زاپاتیستی که حق مردم بومی را در نظارت بر منابع طبیعی به رسمیت می شناسد، اساساً مخالف دنیای نئو‌لیبرال است.»
                                                                                                                       لوموند، ٣ دسامبر ٢٠٠٤  
--------------------------   
* ژوزه بووه رهبر سندیکای مستقل کشاورزان فرانسه  و یکی از فعالان مشهور جنبش طرفداران دنیای دیگر [آلترموندیالیسم] و از مخالفین سرسخت سرمایه‌داری نئولیبرالی و جهانی شده است. او بارها بخاطر فعالیت های سندیکائی و ازجمله شرکت در تخریب نمادین رستوران های مک دونالد و مزارع تجربی برای استفاده از ارگانیسم‌های  دست کاری شده ازنظر ژنتیکی، به زندان افتاده است.