• در بهار سال ۱۳۸۷، کتابِ «چریک های فدایی خلق - از نخستین کنش ها تا بهمن ١٣٥٧ ،جلد اول»  و «حزب توده از شكل‌گيری تا فروپاشی» در ‏نمایشگاه کتابِ تهران، توسط «مؤسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی» وابسته به وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی ایران، به بازار نشر عرضه شد. این ‏دو کتاب از جمله ۵۰عنوان محصولاتِ فرهنگی این مؤسسه اطلاعاتی در سالیان اخیر است.‏
  در طول تاریخ، تمامی نظام‌های دیکتاتوری، با توسل به جعل و دوروغ، اسنادِ تاریخی را به دلخواه خود بازسازی و دستکاری می‌کنند تا تاریخ دلخواه ‏خود را تدوین کنند.‏
  کاربدستانِ حکومتِ الله نیز برای تدوین تاریخِ دروغینِ خود، در نمایشگاه کتاب تهران از خورجینِ فرهنگی‌اشان، محصول جدیدی بیرون کشیده‌ و به ‏تقابلِ فکری با مخالفان برخاسته‌اند. و صد البته که هدف این تهاجم، نسلِ جوان و تشنه‌ی دانستن در داخل کشور است.‏
  کار‌پایه‌ی این محصولِ به ظاهر فرهنگی، اوراق بازجویی و مکاتبات و پرونده‌های بازمانده از ساواک شاه است. در این کتاب، تمامی اعترافاتِ زیر‌بازجویی ‏از فداییان، حقیقتِ مطلق انگاشته شده است؛ در حالی که اگر کسی تنها یک برگ بازجویی پس داده باشد متوجه است که عمومِ زندانیان به ویژه ‏چریک‌ها، هرگز در موردِ رفقای خود حقیقت را نمی‌نوشتند. و چه بسا، هر مقدار دروغِ در بازجویی از جانبِ چریک‌ها بیشتر بوده است، می‌توان از آن ‏درجه‌ی پایبندی به آرمان را نتیجه گرفت. استناد به اعترافاتِ زیرِ شکنجه و بازجویی، افزون بر آن که عملی غیرِ اخلاقی می‌باشد، در هیچ نظامِ فکری - ‏جز حکومت‌هایی از نوعِ حکومت اسلامی- ملاکِ حقیقت نبوده است. ‏
  نویسنده‌ی مخفی کتاب، به ظاهر خود از آن دسته زندانیانِ بریده‌ای است که قبل از دستگیری به کسوتِ سربازانِ گمنام در‌آمد است! (مهدی پرتوی؟ ‏عبدالله شهبازی؟ یا ؟؟). نویسنده خوانندگان را در کتاب به منابعی ارجاع می‌دهد که تنها سربازانی گمنام هم‌چون نویسنده مجهول، بدان دسترسی ‏کامل دارند. در بسیاری از نقاطِ جهان معمولآ ۳۰ سال پس از سپری شدنِ عمرِ اسنادِ محرمانه، آن اسناد به معرضِ قضاوت و بازبینی علاقمندان قرار ‏می‌گیرد. اما در امنیت‌خانه‌ای با عنوانِ جمهوری اسلامی که حتی نامِ نویسنده‌ی یک کارِ به ظاهر تحقیقی نیز مخفی است، سخن از حقِ دانستنِ ‏عمومی، بیشتر به شوخی شباهت دارد.‏
  کتاب و پدید‌آورندگانِ بریده‌ی چپِ آن در پی اثباتِ چندین اتهام به فداییان خلق بر آمده‌اند که اهم آن چنین است:‏
  ‏-  فداییانی که علیه دیکتاتوری سلاح برداشتند فاقدِ عقلانیت بوده‌اند‌،
  ‏- اکثریتِ فداییان پس از دستگیری با پلیسِ امنیتی همکاری کرده‌اند‌،
  ‏- زنده‌مانده‌گانِ فدایی در خارج از زندان به رهبری حمید اشرف به گانگستریسم روی آورده‌اند،
  ‏- جنبشِ فداییانِ خلق وابسته به بیگانه بوده‌است‌،
  ‏- رهبرانِ نامی فدایی (بیژن جزنی، مسعود احمد‌زاده، حمید اشرف) همه مخدوش بوده‌اند‌، ‏
  ‏- نفوذ پلیس امنیتی در تشکیلات فداییان‏‎ ‎‏.            ‏
  مجله آرش به سهمِ بضاعتِ اندکِ خود، با مراجعه و نظر‌خواهی از تنی چند از کارشناسان، و هم‌چنین کسانی که از بطنِ جنبشِ فدایی بر‌آمده و درگیرِ ‏آن جنبش بوده‌اند ویژه نامه‌ای را به مقابله با این تاریخ‌سازی، اختصاص داده است.‏
  ‏                                                                        

‏" هرگز نمیرد آن که دلش زنده شد به عشق‏
‏  ثبت است بر جریده عالم دوام ما "‏
‏                                        ( حافظ )‏

چهرۀ تاریخی چریک فدایی خلق در شرایطی در حافظه لایه‌های مترقی مردم ایران به عنوان یکی از نمادهای ایستادگی در مقابل استبداد و ‏نابرابری ثبت شده، که اولاً مردم با تمام وجود از بیداد و خفقان رژیم شاهنشاهی رنج می‌بردند؛‌ ثانیاً هر مقاومت مردمی را دربرابر آن می‌ستودند و ‏ثالثاً از زنان و مردانی که نام "فدایی خلق" بر خود نهاده بودند، جز فداکاری بی ریا و سر سپردگی به انبوه لگدمال شدگان چیزی نمی‌دیدند. آنهایی ‏که اکنون این نام نیک در حافظۀ مردم را خطری برای خود می‌بینند و آن را "اسطوره سازی دروغین و بیهوده" می‌نامند، قبل از هر چیز از دیدن ‏چهرۀ خود در آیینه افکار عمومی وحشت دارند و می‌کوشند نسل جوان مبارزان آزادی و برابری را از شناختن نسب نامه شان محروم سازند.‏

کتاب چريک‌هاي فدايي خلق از انتشارات «مؤسسه‌ي مطالعات و پژوهش‌هاي سياسي» با انتشار پاره‌اي از اسناد ساواک مجموعه‌اي را به دست مي‌دهد که برخي از ‏نکات آن براي مبارزان ايراني آموزنده است. اين کتاب نه تنها اخبار و گزارش‌ها بلکه تحليل‌هاي ساواک را منعکس مي‌کند.

ویژه‌ی سی‌و‌مین سالِ انقلاب بهمنِ ۱۳۵۷

۴-  پاسخِ ناصر رحیم‌خانی، شهلا شفیق، باقر مؤمنی، ابوالحسن بنی‌صدر، شهاب برهان، داریوش همایون، محمد برقعی، بهمن بازرگان، مصطفی هجری، محسن حکیمی، ابراهیم علیزاده، مهرداد مشایخی، محسن یلفانی، تراب حق‌شناس، مرتضی محیط، فریدون احمدی و رضا اکرمی به پنج سئوال مجله‌ی آرش.

تاریخ چریکهای فدایی خلق  به روایت شکنجه‌گران

۸۸- جعل تاريخ                                                                                          آرش

۸۸- تاریخ به روایت جمهوری اسلامی                                                     اسد سیف

۹۲- پژوهش یا تحریفِ تاریخ جنبشِ فدایی؟!                                    زینت میرهاشمی

۹۵- کتاب «چریک‌های فدایی خلق» سند محکومیت استبداد                    هایده مغیثی

۹۷-  پرده‌ای دیگر از ....  «سربازان گمنام امام زمان»                     محمد رضا شالگونی

۱۰۵- موتور کوچکی که موتور بزرگ را به حرکت درآورد                              خسرو پارسا

۱۰۷- عدم وابستگی: مشخصه بارز جریان فدایی                                     بهروز خلیق

۱۰۸- حماسه سیاهکل، کابوسی برای ارتجاع                                       مهدی سامع

۱۱۶- ادعانامه دادستانیِ ...  علیه چپ، سوسیالیسم و ...                     ایرج واحدی‌پور

۱۲۱- برتری اخلاقی یا شکست اخلاقی؟                                                  اصغر ایزدی

۱۲۴- «کتاب سیاه» و اطلاعاتی های سیاهکار!                                   عباس هاشمی

۱۲۷- «پژوهشگریِِ مجرمانه در تاریخ نگاری!»                                        نقی حمیدیان

۱۴۲- رهبر افسانه‌ای چریک‌ها                                                             علی ستاری

144- تحریف و وارونه سازی رویدادها                             قربانعلی عبدالرحیم‌پور (مجید)

157- برای فرزندان من اشک تمساح نریزید!                    فاطمه سعیدی (مادر شایگان)

163- یک نظر کوتاه                                                                                پ . البرز

بحران مالی جهان در سال ۲۰۰۸

۱۶۴- بحران مالی 2008 پایان مدل امریکایی سرمایه‌داری...                  مهرداد باباعلی

۱۷۶- چهار بحرانِ نظام معاصر ...     ویلیام ک . تب                     ترجمه‌ی پرویز صداقت

۱۸۳- بحران ساختاری اقتصاد جهان: فردا خیلی دیر است...                      احمد سیف

۱۸۹- گفت و گو با سعید رهنما در باره ی بحران مالی جهان

۱۹۲- گفت و گو با بلامی فاستر                                              ترجمه‌ی پرویز صداقت

۱۹۴- تهاجم نئولیبرالی و نقدی بر چالش‌های گذشته                      یونس پارسا بناب

۲۰۰- تکوین اقتصاد سیاسیِ مارکس                                                   سعید رهنما

به مناسبت شصتمین سالروز اعلامیه حقوق بشر

۲۰۷- ایران و حقوق بنیادی انسان                                                       مهرانگیز کار

۲۱۱- موانع رفتاری در برابر رشد دمکراسی در ایران                              منصور فرهنگ

۲۱۹- مذهب در خدمت شکنجه و کشتار                                              ایرج مصداقی

۲۲۹- ادبیات..... و معضل حقوق انسان در جهان امروز                    احمد کریمی حکاک

۲۳۳- تدام نقض حقوق بشر در ایران                                                 کاظم علمداری

۲۴۰- شکنجه و حقوق بشر                                                             عزت مصلا نژاد

۲۴۱- مبارزه با حکم اعدام                                                                 زهره شیشه

۲۴۴- موانع و چشم‌اندازها                                                                   آراز م. فنی

۲۴۹- دگرباشان جنسی ایرانی و شصتمین سالگرد.....                          آرشام پارسی

نقد و بررسی و مقالات

۲۵۲- سیاره‌ی سياه باران (چند كلام در مورد شعر سياه چون...)                بهروز شیدا

۲۵۹- فراموشی ادب، احترام و مهر                                          مهدی استعدادی شاد

۲۶۵- درگذشت محمود درویش: شاعری بزرگ و ....                            تراب حق‌شناس

۲۶۸- اردشیر محصص                                                                       ناصر پاکدامن

۲۷۰سه نگاه به عشق در سه اثر از سه نویسنده تبعیدی                     سهراب رحیمی

۲۷۳- پیکار با تبعیض جنسی، ترجمه‌ی محمد پوینده                           هوشنگ انصاری

۲۷۴- دیباچه و درآمد کتابِ «زبان باز» نوشته‌ی داریوش آشوری

۲۷۸- «شادا ما که معاصر احمد شاملو بودیم»                                     محمد قراگوزلو

۲۸۱- بهزاد رعیت مترجم مجموعه شعر «مرگ مرا خواهد یافت» درگذشت

۲۸۲- به یاد محمد مختاری و محمد جعفر پوینده:    نازنین پوینده و سهراب مختاری

۲۸۴- مروری گذرا بر جنبش کارگری ایران                                               جمشید مهر

۲۹۰- پایان مسابقاتِ المپیک                                                          صدیق شهدایی

۲۹۳- بزرگداشت صادق هدایت در هلند

شعرهایی از: ملیحه تیره‌گل، میرزا آقا عسگری (مانی)، مجید نفیسی، بهزاد میهن‌خواه، ، منصور خاکسار، حسین زراسوند، روزبه فاطمی و کامران جمالی.

طرح و داستان  از: حسین دولت‌آبادی، سردار صالحی

کارل مارکس

بنیان نقد بی­دینان این است: این کشور، این جامعه دین را فراز می­آورد؛ که جهان آگاهی­ی واژگونه است.  دین نظریه­ی همه­شمول این جهان، چکیده­ی دائره­المعارفی­ی آن، منطق مردمی­ی آن، افتخار معنویت­گرایانه­ی آن، شورمندی­ی آن، نسخه­ی اخلاقی­ی آن، مکمل رسمیت­بخش آن، بنیان کهکشانِ تسلا و توجیه آن است. تحقق خیالی­ی انسان است؛ هنگام که انسان به واقعیت راستین نرسیده است. ستیز با دین ستیز با جهانی است که دین عطر معنوی­ی آن است.

 فلاکت دین هم فلاکت واقعی را بیان می­کند هم در مقابل آن می­ایستد. دین آفریده­ی آه انسان ستم­دیده، قلبِ جهان بی­قلب، روح زمانه­ی بی­روح است. دین افیون توده­ها است.

   الغای دین، که توهم نیک­بختی می­سازد، یعنی تمنای نیکبختی­ی راستین انسان؛ تمنای رهایی از وضعیتی که نیازمند توهم است. نقد دین جنین نقد دره­ای پُراشک است که دین هاله­­ی آن است. 

   نقد دین گل­های خیالی را از زنجیر نچید تا انسان زنجیر را بدون خیال­پروری یا تسلا تاب آورد؛ که گل­های خیالی را چید تا انسان زنجیر را به دور اندازد و گل­های زنده را جمع آورد. تا بتواند بیندیشد، عمل کند، حقیقت خویش را قالب ریزد. تا بتواند گرد خورشید راستین خویش بچرخد.

«گامی در نقد فلسفه­ی حق هگل»

 ويژه نامه ي چپ و مذهب
‏۴-  چپ و مذهب                                                                               آرش
‏۵- رویاروییِ سوسیالیسم و مذهب از کجا بر می‌خیزد؟          محمد رضا شالگونی‏
‏۲۳- مارکسیسم و مذهب:            میشل لووی                   ترجمه‌یِ حسن مرتضوی
‏۳۱-  پاسخ‌های: هایده مغیثی و آرامش دوستدار به پرسش های آرش‏
‏۳۴-  مذهب و سیاست      ژیلبر آشکار        ترجمه: بهمن عفیف و محمد حق شناس
‏۴۲- پاسخ‌های ابوالحسن بنی صدر به پرسش‌های دهگانه‌ی آرش‏
‏۴۶-  اسلام سیاسی در خدمت امپریالیسم      سمیر امین         ترجمه‌یِ  ح . ریاحی
‏۵۳-  گفتگوی آرش با یوسفیِ اشکوری                                                         آرش‏
‏۵۷- مارکسیست‌ها و مذهب: دیروز و امروز  ژیلبر آشکار              ترجمه‌یِ حمید محوی
‏۶۴- دورازده پرسش از ناصر کاخساز
‏۶۸- مقدمه‌ی ویراستارانِ مانتلی ریویو                            ترجمه‌یِ  محمد حق‌شناس
‏۷۰-  چپ و مذهب           ارنست کُرنل                              ترجمه‌یِ کیوان سلطانی
۷۴- تعرض مقدس و عقب نشینیِ سکولار                                          سعید رهنما‏
‏۷۸- قرآن هم‌چون یک قصه                                                     مهدی استعدادی شاد‏
‏۸۰- اسلام : نشانه‌ی زوال سرمایه‌داری                                     ترجمه‌ی حمید محوی
‏۸۴-  دوازده پرسشِ آرش از حمید دباشی‏
‏۸۵- رونق دکه‌ی دین                نوبرت بولتز                  ترجمه‌یِ مهدی استعدادی شاد
‏۸۶- اسلام، اسلام‌گرایی و غرب              اعجاز احمد                     ترجنه‌یِ ح . ریاحی
‏۱۰۰-  مارکس، جهانی شدن و منطق سرمایه                                      احمد سمایی‏ اقتصاد ایران و جهان
۱۰۴-  فساد اقتصادی در ایران: زمینه‌ها و پی‌آمد                                    احمد سیف‏
‏۱۱۵-  اقتصاد سیاسی ظهور دولت نهم                                               محمد ملجو‏
۱۲۵- مسئله زنان و .......  فرهاد نعمانی و سهراب بهداد           ترجمه‌یِ حسین پایدار
۱۲۸-  نظام‌های متناقض و شیوه‌ی هماهنگی ویرانگر...                      مهرداد باباعلی‏
‏۱۳۹-  چه کنیم با نفت؟                                                              میکائیل عظیمی‏
۱۴۴-  «جنگ صد صاله نفت» در خاورمیانه.......                                  کیومرث کیانی‏
۱۵۰-  اقتصاد امریکا به کدام سو می‌رود؟                                           مرتضی محیط‏ مقالات
۱۵۴- روشنفکران و مبارزه طبقاتی                                                    علیرضا ثقفی‏
۱۵۶- کارگر نانوا، گداخته شده در تنور بی‌حقوقی                           فاطمه شاه‌ نظری‏
۱۵۹- بیداری فلسطینی‌های اسرائیل   میشل بل ریشارد      ترجمه‌ی تراب حق شناس
‏- ژرژ حبش: شاهین ترازوی مقاومت فلسطین                                تراب حق شناس‏
۱۶۳-  صدای حق طلبانه‌ی زنان و مردان آزادی خواه و....                           پروین اردلان‏
۱۶۵- «نمادهای مقاومت: میراث شیلی   جوان پاتلیتزر            ترجمه: ناصر رحمانی‌نژاد
۱۶۷- المپیک چین: یک جهان، یک رؤیا                                            صدیق شهدایی‏
۱۷۳- حکایت هم‌چنان باقی‌ست                                                         بهروز عارفی‏
۲۰۸- گفتگو با جمشید گلمکانی                                                                  آرش‏
۲۱۳- دنباله‌ی فیلم‌شناختِ سینمای ایران در تبعید و مهاجرت                آران جاویدانی‏
۲۲۱- وضعیت و موقعیت جنبش کارگری در ایران                              مهدی کوهستانی   نقد و بررسی
۱۷۶-  برگی از باغِ حضور، گردی از خاکِ عبور....                                   بهروز شیدا‏
۱۸۲-  هستی شناسی‌ِ ادبیات فارسی                                          منصور کوشان‏
۱۸۵- زمینه‌ی اجتماعیِ شعر احمد شاملو                                 رحمت بنی اسدی‏
۱۸۷- تجربه‌ای موفق                                                                    خسرو الوندی‏
۱۹۰- آخرین سال‌ها :انقلاب اسلامی  به .....                                      احمد افرادی‏  شعر و طرح و قصه از:‏
‏ ۱۰۳- اسماعیل خویی.‏
‏ ۲۳۳- منصور کوشان، اسد سیف، منصور خاکسار، پرتو نوری‌علا، طاهر بن‌جلون، ‏محسن حسام، مجید نفیسی، سردار صالحی، گراناز موسوی، رضا امیر عزیزی، علیرضا ‏زرین، نظام رکنی، حمید عرفان، علی رادبوی، شیدا محمدی و سیمین بهبهاني          گزارشات
۲۲۴- «روز کارگرانِ ایران و جهان»  بهرام رحمانی . «صدمین سالگرد هشت ‏مارس»  ناهید نصرت. نخستین سالگرد در گذشت پوران بازرگان
۲۵۳-  نقدهایی در باره‌ی آرش شماره‌ی 100‏

و نبودی مگر/ انکار روشنایی./

نفرین کولیانت بدرقه باد!/ - ماه کپک زده!

(میرزاآقا عسگری- مانی)

ادبیاتی که در بیرون از مرزهای ایران به زبان فارسی تولید می­شود، مستقل از این که با کدام یک از شناسه­های «تبعید» یا «مهاجرت» یا «برون مرزی» یا «خارج از کشور» یا «آوارگی» یا «غربت» شناسایی شود، سه دهه است که به حیات بالنده­ی خود ادامه داده است، و تا جایی که نیروهای مولد این ادبیات به زبان فارسی می­اندیشند، این فرایند هم­چنان ادامه خواهد داشت.

دومینیک پرسید: چند سالش بود؟
گفتم: هفتاد سال.‏
با خودم گفتم همین که بشنود هفتاد سالش ‏بوده، خواهد گفت «روحش شاد» و پیش ‏خودش فکر می کند که زندگی اش را کرده بوده ‏و سپس پیگیرِ کارهای روزمره خواهد شد.‏

گزارشی از مراسم های یادمانِ تابستان ۶۷ و سخنرانی های : سودابه اردوان و ثریا زنگباري، ناصر رحمانی نژاد و عباس سماکار در سوئد، منیره برادران در شهر آخنِ آلمان، رحمان درکشیده در شهر فرانکفورتِ آلمان.

در اين شماره گفت و گويي داريم در باره ي مسئله ي بحران اتمي ايران و مسئله ي سياست خاورميانه اي امريكا  با محمد رضا شالگوني، داريوش همايون و فرخ نگهدار

‏ قتل عام تابستان 67‏

با نگاه به تاریخ میهن خود و مکثی کوتاه بر پدیده ی خشونت با مخالفان سیاسی و عقیدتی، خواهیم دید که  در دوران های مختلف، به کار بردن انواع ‏خشونت: زندان، شکنجه، کُشتار و قتل‌عام جمعی، از ویژه‌گی‌های حکومت‌گران میهنمان، بوده است.

بر آن شدیم ویژه نامه ای درباره ی کتاب «اولین ‏تپش های عاشقانه قلبم» که نامه های «فروغ ‏فرخزاد» به همسرش «پرویز شاپور» است و به ‏کوشش عمران صلاحی توسط انتشارات مروارید ‏چاپ شده است تهیه کنیم. تا انگیزه های تهیه ‏کننده، محتوای کتاب، خطوط نانوشته میان نامه ‏ها را و شاید روابط اجتماعی دورانی از تاریخ ‏ادبیات کشورمان را از خلال این ویژه نامه بررسی ‏کنیم. حاصل،  مقالاتي است از: يدالله رويايي، نجمه موسوي، اكبر معصوم بيگي، ژاله احمدي، نسيم خاكسار، عباس صفاري، اسماعيل نوري علاء، عباس هاشمي، منصور كوشان، اكبر سردوزامي، مجيد روشنگر، اسد سيف، بيژن بيجاري، فرهنگ فرهي، و نظراتي از اهل قلم در باره ي فروغ فرخ زاد.

 هر که ناموخت از گذشت روزگار            هیچ ناموزد ز هیچ آموزگار
                                                                                           (رودکی)

امروز در غیاب آلترناتیو جنبش طرفدار آزادي و عدالت‌اجتماعيِ مردم ايران ، برخی از افراد یا نیروهای سیاسی، جهت مقابله با رژیم سیاه جمهوری اسلامی ایران، بر تجربه‌ي مصدق به عنوان الگو تکیه می کنند. با توجه به این که حکومت مصدق زاده ی زمان خود بود و جوانب مثبت و منفی آن را باید در چهارچوب دوره ی تاریخی اش ارزیابی کرد و احتمالاً از آن درسی آموخت، ما بر آن شدیم که براي بررسي بيشتر اين نظرات، پرسش های زیر را با ۲۴ تن- ابولحسن بنی صدر، ابر اهیم علی زاده، امیر پشداد، باقر پرهام، علی اصغر حاج سیدجوادی، باقر مؤمنی، محسن قائم مقام، شهریار آهی، علی شاهند، رضا اکرمی، ناصر کاخساز، علی رضا ثقفی، محمد رضا شالگونی، مهرداد مشایخی، باقر صمصامی، محمد ارسی، علی اکبر مهدی، یونس پارسا بناب، حسین باقرزاده، مصطفی مدنی، تهمورث کیانی، بهزاد کاظمی، مهدی فتاپور، احمد سیف و مرتضی مشیر - از صاحب نظران در میان بگذاریم:                                       

تصویر تاریخ را بر پرده­های گوناگون می­توان دید. اما نه تاریخ موجودی یگانه است، نه تصویر، نه پرده. تاریخ مادری است که هزار جنین در بطنِ خویش می­پرورد؛ جنینی است که هزار مادر دارد. کدام مادرْپرده؟  تاریخِ مناسباتِ تولید؟ تاریخِ هنر؟ تاریخِ فلسفه؟ تاریخِ روان­کاوی؟ تاریخِ نبردِ ملت­ها؟ تاریخِ­ نبرد طبقاتی؟ تاریخِ ورزش؟ تاریخِ سینما؟ کدام جنینْ­تصویر؟ تاریخِ کدام راوی؟ تاریخِ کدام ایدئولوژی؟ تاریخِ کدام زمان؟ تاریخ کدام طبقه؟ تاریخِ کدام گروه؟ تاریخ قدرت­مداران؟ تاریخِ قدرت­پذیران؟ تاریخِ قدرت­ستیزان؟ تاریخِ کدام قدرت­مدار؟ تاریخِ کدام قدرت­پذیر؟ تاریخِ کدام قدرت­ستیز؟ تاریخ مادری است که هزار جنین در بطنِ خویش می­پرورد. جنینی است که هزار مادر دارد؛ جنینْ­مادرهایی که با هم می­آمیزند، به هم پشت می­کنند. در هم منعکس می­شوند، با هم ستیز می­کنند. از میانِ همه­ی مادرْپرده­ها و جنینْ­تصویرهای تاریخِ ایران می­خواهیم روایتِ جدالِ جناح­هایی از جمهوری­ی اسلامی، در دورانی از تاریخ، را در پنج فیلمِ ایرانی ببینیم؛ در پنج فیلمِ عروسی­خوبانِ محسن مخملباف، آژانس شیشه­ای­ی ابراهیم حاتمی­کیا، قارچ سمی­­ی رسول ملاقلی­پور، فقر و فحشای مسعود ده­نمکی، در دل لعلِ کمال تبریزی. نخست اما، بر خاستگاهِ این پنج فیلم چشمی بگردانیم؛ بر سینمای جنگ.